thumb Het Schwarz-Luchtschip was een van de luchtschepen in de race naar de lucht die zich afspeelde aan het eind van de 19de eeuw. Het was verwant aan de bekendere en een tijdlang succesvolle Zeppelin.

Uitvinder David Schwarz (20 december 1850 – 13 januari 1897) was de eigenaar van een houtfabriek, die in de jaren 1880 geïnteresseerd raakte in luchtvaart. Eerdere mislukte experimenten met luchtschepen brachten hem ertoe de gastank te vervaardigen uit een onvervormbaar en toch licht materiaal: aluminium. Hij toonde zijn eerste ontwerp aan de oorlogsminister van Oostenrijk-Hongarije maar de regering was niet bereid om het project te financieren. De Russische militaire attaché toonde wél interesse en vroeg Schwarz om een prototype te demonstreren in Sint-Petersburg.

Eerste versie De specificaties van het eerste prototype waren:

viercilindermotor van 298 kg met 7,5 kW aan vermogen en een omwentelingssnelheid van 480 rpm Volume: 3.280 m³ Totaal gewicht: 2.525 kg Bruto liftkracht: 958 kg Ballast en brandstof: 170 kg Uitrusting en drie mensen: 385 kg Netto liftkracht: 85 kg

Een eerste poging om de aluminium tank te vullen, mislukte: de tank bleek niet luchtdicht en het omhulsel klapte in elkaar door de druk. Daarop werd besloten om het gas toch in ballonnen te brengen die dan omhuld werden door de metalen constructie. Om onduidelijke redenen besloot Schwarz echter Sint-Petersburg te verlaten.

Hij sloeg dan de handen in elkaar met de industrieel Carl Berg, die over investeringskapitaal beschikte en het nodige aluminium kon aanleveren. Berg had immers in 1894 een contract versierd bij de Pruisische regering om een luchtschip te bouwen, op basis van een design van Schwarz. In 1895 werd de constructie aangevat in het Tempelhof-vliegveld in Berlijn. De componenten werden vervaardigd in de fabriek van Berg in Westfalen. In het gewijzigde design zat onder meer een aluminium gondel met een Daimler-motor van 8,9 kW.

Op 9 oktober 1896 werd het luchtschip gevuld met gas en getest. De test faalde doordat het geleverde waterstofgas niet genoeg dichtheid had om de nodige liftkracht te voorzien. De productie van gas dat goed genoeg was, verdaagde een volgende test naar november 1897. Intussen was Schwarz plots overleden, op 44-jarige leeftijd.

Tweede versie Carl Berg zette het project voort met de weduwe, Melanie Schwarz. Samen met de ploeg die door het Pruisisch leger was toegekend aan het project, werkten ze het luchtschip af met het hoogwaardiger gas. Dit tweede prototype had volgende specificaties:

Volume: 3.250 m³ Lengte: 47,55 m Diameter: 13,49 meter Motor: Daimler 12 kW Vier propellers: Tank: aluminium platen van 0,2 mm

Op 3 november 1897 werd het schip opgelaten op het Tempelhof. Mechanicus Ernst Jägels klom in de gondel en steeg op, terwijl touwen het gevaarte onder controle moesten houden. Het brak echter los en steeg snel omhoog, waarop Jägels de propeller ontkoppelde die voor de verticale liftkracht zorgde. Op een hoogte van 130 m kwam de aandrijfriem van de linkse propeller los, waardoor het schip tolde en stuurloos werd. Op 510 meter gebeurde het zelfde op de rechtse propeller, zodat er geen aandrijving meer was. Jägels liet hierop het gas gecontroleerd ontsnappen en landde veilig. Het schip kantelde echter bij de landing en was onherstelbaar beschadigd.

Nasleep Na het fiasco met het Schwarz-luchtschip, wendde Berg zich tot graaf Ferdinand von Zeppelin. Hiertoe moest hij eerst onder een exclusiviteitscontract uitkomen bij de weduwe Schwarz. De financiële compensatie die hij daartoe betaalde, heeft geleid tot misvattingen dat Zeppelin zijn ontwerp zou gebaseerd hebben op dat van Schwarz, of diens patenten heeft gekocht.

Er is één biografie bekend over Schwarz, door Cvi Rotem: Tragödie des Erfinders. Zur Geschichte des Luftschiffes. Van 3 december 2000 tot 20 april 2001 hielden de Museen der Stadt Lüdenscheid een tentoonstelling over de geschiedenis van Berg, Schwarz en Zeppelin.

Categorie:Luchtschip Categorie:Luchtsport in Duitsland