Coop (uitspraak: ko-op) is een Nederlandse supermarktketen van Van Tol Retail.
Geschiedenis Aan het eind van de negentiende eeuw kwamen fabrieksarbeiders in opstand tegen lage lonen, hoge prijzen en slechte kwaliteit van levensmiddelen. De arbeiders richtten samen winkeltjes op, waar ze voor leden levensmiddelen tegen redelijke prijzen konden kopen.
De eerste arbeiderscoöperatie ontstond in het Engelse Rochdale in 1844, de . Dit voorbeeld werd gevolgd door Rotterdam (1860) en Amsterdam (1862), maar deze mislukten. Latere initatieven slaagden wel, zoals die in Zaandam van 1865.
Er kwamen steeds meer van dit soort coöperatieve winkels en in 1989 werd de Nederlandsche Coöperatieve Bond (NCB) opgericht, een afdeling van de Vereeniging Eigen Hulp. Een orgaan van de NCB werd de Handelskamer (HAKA), een groothandel waar andere coöperaties konden inkopen, mits ze lid waren van de NCB. De HAKA was de voorloper van de latere Co-op. Naast de NCB werd de socialistische Nederlandsche Bond van Arbeiderscoöperaties (NBvAC) opgericht.
In 1914 werd de HAKA zelfstandig met de naam Coöperatieve Groothandelsvereniging de Handelskamer. Alle coöperaties konden daar deelgenoot van worden. De NCB en de NBvAC fuseerden in 1920 tot de Centrale Bond van Nederlandse Verbruikscoöperaties, met in totaal ongeveer 200.000 leden. Deze konden allemaal inkopen bij de HAKA. miniatuur|Het CO-OP logo voor het raam van het Nationaal Coöperatie Museum in Schiedam. In 1947 werd de HAKA, met het toetreden van nog zelfstandig opererende bonden, omgevormd tot de Centrale der Nederlandse Verbruikscoöperaties. Vanaf 1959 ging de centrale verder onder de naam CO-OP Nederland), waarin een groot aantal lokale en regionale coöperaties participeerden. In 1973 ging CO-OP Nederland failliet en werden de meeste coöperaties opgeheven. De (van oorsprong socialistische) Coop Zaanstreek-Kennemmerland en Coop Gelderland bleven echter grotendeels buiten schot bij het faillissement van CO-OP Nederland en fuseerden uiteindelijk in januari 1982 tot de coöperatie Coop 82 U.A., die vanaf 1999 Coop Nederland ging heten.
CoopCodis In 2001 ging Coop Nederland samen met ondernemerscoöperatie Codis, bekend van de formules E-markt en Volumemarkt, verder als CoopCodis. Bijna alle supermarkten werden omgebouwd tot Coop Supermarkt.Persbericht Coop: 'CoopCodis wordt Coop Supermarkten', 20 januari 2010 Coop is aangesloten bij de inkooporganisatie Superunie. Nadat de Edah, onderdeel van Laurus, in 2008 ophield te bestaan, sloot een deel van de franchisewinkels zich aan bij Coop. In 2010 en 2012 kwamen daar nog eens 54 C1000-winkels bij, omdat deze vanwege marktwerking niet ondergebracht konden worden bij de Jumbo, die de C1000-keten overnam. In 2010 veranderde CoopCodis haar naam weer in Coop Nederland.
Coop zag haar omzet in 2017 met 59 miljoen euro stijgen tot 1,177 miljard euro. Gedurende dat jaar opende Coop vijf nieuwe filialen, waardoor het aantal uitkwam op 263. Van die filialen werden er 143 geëxploiteerd door zelfstandige ondernemers. Tevens begon het bedrijf met de thuisbezorging van boodschappen vanuit verscheidene Coop-filialen., Financieel Dagblad (geraadpleegd op 20 maart 2018)
Overname van EMTÉ miniatuur|Emte Supermarkt in Montfoort, 2012 Samen met Jumbo nam Coop in 2018 de EMTÉ Supermarkten over, waarvan 51 filialen als Coop verdergingen. Het Financieel Dagblad (geraadpleegd op 20 maart 2018). Gearchiveerd op 8 december 2021. Dat jaar opende Coop 27 nieuwe filialen en daarmee kwam het aantal vestigingen op 300. De omzet steeg in 2018 met 182 miljoen euro naar 1,2 miljard euro. In 2020 is mede door de coronacrisis de omzet met 16 procent ten opzichte van 2019 gestegen naar 1,74 miljard euro. Het marktaandeel steeg naar 3,9 procent.
Fusie met PLUS miniatuur|PLUS in Gorinchem, 2026 Op 6 september 2021 werd bekend dat Coop en PLUS zouden gaan fuseren onder de naam PLUS.Supermarkten Coop en Plus fuseren tot Plus, 'Kleine supermarkten gaan het niet redden' BNR Nieuwsradio, 6 september 2021. Gearchiveerd op 7 december 2022.Supermarkten Plus en Coop gaan fuseren en samen verder onder het merk 'Plus' NOS, 6 september 2021 Deze fusie werd in december van dat jaar goedgekeurd door de Autoriteit Consument & Markt.Plus en Coop mogen fuseren, maar dan moeten ze wel 12 winkels afstoten Algemeen Dagblad, 22 december 2021. Gearchiveerd op 14 november 2022. Door middel van schaalvergroting hoopte het bedrijf een sterkere positie te verwerven binnen de markt.Plus-topman: ‘Andere supermarkten mogen zich altijd melden’ NRC, 6 september 2021. Gearchiveerd op 14 december 2022. Op 3 januari 2022 werd de fusie afgerond, waarna het ombouwen van de Coop-supermarkten kon beginnen. De eerste Coop die in een PLUS-supermarkt werd veranderd, was die in het Friese Heeg. PLUS heeft geprobeerd om CoopCompact-vestigingen om te bouwen naar een nieuwe formule, PLUS Vandaag, maar dit experiment is vroegtijdig gestopt. De nieuwe vestigingen van PLUS Vandaag zijn inmiddels omgebouwd naar een regulier PLUS-filiaal, gesloten of afgestoten.
Overname door Van Tol Retail Oorspronkelijk zou 2025 het laatste jaar van de supermarktketen Coop zijn, maar door overnames van enkele tientallen winkels door Boon Food Group en Van Tol Retail blijft de formule langer voortbestaan. Coöperatie PLUS U.A., de eigenaar van Coop, is overeengekomen met Van Tol Retail (o.a. eigenaar van Dagwinkel) om de naam en formule over te nemen en trekt zichzelf op 31 juli 2025 terug uit Coop.Plus en Van Tol hebben overeenstemming bereikt: 11 winkels naar Van Tol Levensmiddelenkrant, 16 april 2025 Boon Food Group zal in eerste instantie haar verworven vestigingen maximaal 2 jaar een iets andere naam (Gewoon Coop) geven en zal op termijn haar vestigingen verbouwen naar filialen van Boon's Markt.
Eind juli 2025 zijn de laatste Coop-winkels, die de transformatie naar PLUS zouden maken, overgegaan. De laatste heropende PLUS bevindt zich in Albergen.
De laatste Coop onder regie van PLUS was (tot en met 29 juli 2025) het filiaal in Sint Jansklooster en heropent op 1 augustus 2025 als Gewoon Coop.
Formules Het bedrijf kende in 2021 drie winkelformules.Coop.nl Bedrijfsonderdelen (Geraadpleegd op 22 juli 2021) CoopCompact, alle in handen van zelfstandige ondernemers, zijn buurt- en dorpssupermarkten. Daarnaast zijn er 'reguliere' supermarkten met de naam Coop en de gemaksformule Coop Vandaag. Oorspronkelijk waren er ook nog de formules Coop FullService, voor franchisenemers, en de prijsagressieve formule Supercoop.
Van Tol Retail maakt geen onderscheid meer tussen de verschillende formules van Coop en hanteert alleen nog de hoofdnaam.
De winkels van Coop worden voornamelijk uitgebaat door zelfstandige ondernemers.
Organisatie Hoofdkantoor en distributiecentra Coop had een distributiecentrum in Gieten en in Deventer. Vanuit Deventer werden de gekoelde en verse producten aan de Coop-supermarkten geleverd. Het centrum in Gieten verzorgde sinds eind 2014 de overige producten. Daarvoor was het in gebruik bij C1000. Het hoofdkantoor van de supermarktketen bevond zich in het Gelderse Velp.
Na de overname door Van Tol Retail worden de filialen vanuit Bodegraven en Oosterwolde beleverd.
Huismerken miniatuur|Leverastei van het huismerk g'woon, 2021 De winkels van Coop verkopen producten met het label G'woon, het huismerk van Superunie (waar moederbedrijf Van Tol geen lid van is). Sinds de fusie met PLUS verkochten alle Coop-winkels het huismerk van PLUS, ook geleverd door Superunie, maar sinds de overnames door Van Tol Retail en Boon Food Group zijn de producten van G'woon weer in de winkels te vinden.
Tevens zijn er stellingen in de winkels waar zelfstandige ondernemers hun (lokale) producten kunnen aanbieden.
Externe links
Categorie:Nederlandse supermarktketen Categorie:Nederlandse coöperatie