Het seizoen 1959/60 was het vierde seizoen in het bestaan van de Nederlandse Tweede divisie. De voetbalcompetitie, georganiseerd door de Koninklijke Nederlandse Voetbalbond (KNVB), was het derde en laagste niveau binnen het Nederlandse betaald voetbal.
Opzet De Tweede divisie was net als in het voorgaande seizoen geografisch opgedeeld in twee afdelingen; de Tweede divisie A die voornamelijk ploegen uit het westen en zuiden van Nederland bevatte en de Tweede divisie B waarin ploegen uit het noorden en oosten speelden. In vergelijking met het voorgaande seizoen waren DOSKO uit Bergen op Zoom en Oosterparkers uit Groningen op eigen initiatief teruggezet naar het amateurvoetbal. Door een versterkte promotieregeling waren vier ploegen naar de Eerste divisie overgegaan, terwijl er twee waren gedegradeerd. In totaal speelden er 25 ploegen in de Tweede divisie, vier minder dan in seizoen 1958/59. Degradant Roda Sport was de eerste Limburgse ploeg die uitkwam in de Tweede divisie. De andere degradant was Haarlem.
De 25 ploegen moesten na afloop van dit seizoen verder worden ingekrompen tot 18, waarmee met ingang van seizoen 1960/61 één afdeling zou worden gevormd. Vijf ploegen mochten na afloop van dit seizoen promoveren: behalve de beide kampioenen ook de nummers 2 en de beste nummer 3. De laatste drie ploegen in beide rangschikkingen moesten met Velocitas en ONA, die in seizoen 1958/59 als voorlaatst waren geëindigd, in een beslissingscompetitie uitmaken welke vier ploegen zouden degraderen naar de amateurs.
Tweede divisie A Deelnemende teams In de Tweede divisie A speelden ploegen uit ruwweg het westen en zuiden van Nederland. SV Zeist en Velox uit de provincie Utrecht en FC Hilversum uit het Gooi waren overgeplaatst naar de Tweede divisie B. N.E.C. uit Nijmegen, vorig seizoen nog in B, kwam daarentegen dit jaar uit in A.
Het Haarlemse EDO werd op de voorlaatste dag kampioen en promoveerde. EBOH en Roda Sport eindigden beide op 28 punten. De beslissingswedstrijd om promotie werd met 2-1 gewonnen door EBOH. Roda Sport moest met de nummer 3 uit de Tweede divisie B twee wedstrijden spelen om promotie. De onderste drie ploegen in de eindrangschikking; UVS, Baronie en Xerxes, dienden in een beslissingscompetitie lijfsbehoud in het betaald voetbal af te dwingen.
UVS had twee punten in mindering gekregen wegens een gestaakte wedstrijd tegen Xerxes.
Club Plaats Accommodatie Capaciteit Trainer Baronie Breda Fatimastraat 8.600 Jan Remmers EBOH Dordrecht Zuidendijk 8.500 Hugo van der Moer EDO Haarlem Noordersportpark 10.000 Piet van Houwelingen Haarlem Haarlem Jan Gijzenkade 13.000 János Kovács LONGA Tilburg Aan de spoorbrug 15.000 Frans de Kok N.E.C. Nijmegen Goffertstadion 29.000 Wim Groenendijk ONA Gouda Walvisstraat 4.000 Eef Ruisch Hans Alleman (a.i.) Roda Sport Kerkrade Jonkerbergstraat 10.000 Jung Schlangen UVS Leiden Wassenaarseweg 9.700 Piet Kantebeen De Valk Valkenswaard Leenderweg 900 Sam Wadsworth Wilhelmina 's-Hertogenbosch De Wolfsdonken 6.000 Piet van der Sluijs Xerxes Rotterdam Xerxesweg 10.000 Toon van den Enden
Eindstand club 1. EDO 22 14 3 5 31 38 38 0 2. EBOH¹ 22 11 6 5 28 40 30 10 3. Roda Sport¹ 22 11 6 5 28 43 22 21 4. Haarlem 22 10 6 6 26 45 33 12 5. De Valk 22 10 2 10 22 36 40 -4 6. Wilhelmina 22 9 3 10 21 37 29 8 7. LONGA 22 5 10 7 20 43 42 1 8. N.E.C. 22 9 2 11 20 33 35 -2 9. ONA 22 8 2 12 18 35 52 -17 10. UVS 22 6 7 9 17 -2 36 40 -4 11. Baronie 22 6 5 11 17 33 44 -11 12. Xerxes 22 5 4 13 14 26 39 -13 UVS twee punten in mindering als straf voor het staken van UVS-Xerxes. Omdat alleen de punten van belang waren, eindigden EBOH en Roda Sport op de gedeelde tweede plaats. Die plaats gaf recht op promotie naar de Eerste divisie, dus speelden zij een beslissingswedstrijd.
Beslissingswedstrijd ¹ Om rechtstreekse promotie naar de Eerste divisie speelden EBOH en Roda Sport (beide 28 punten behaald) een play-off wedstrijd. De wedstrijd die gespeeld werd in het De Vliert eindigde in 2–1 in het voordeel van de Dordtenaren.
Datum + plaats Wedstrijd Uitslag Scoreverloop 18 april 1960, 's-Hertogenbosch, De Vliert7.000 toeschouwersScheidsrechter: Jaap Verkerk EBOH – Roda Sport 2 – 1 (1 – 1, 0 – 1) n.v. 3' Boeb Becholtz 0–1, 54' Leen de Visser 1–1, 114' Leen de Visser 2–1
Legenda KleurKwalificatie voor Promotie naar de Eerste divisie Nacompetitie voor promotie naar de Eerste divisie Nacompetitie tegen degradatie naar de Amateurs Nacompetitie tegen degradatie naar de Amateurs, vanwege klassering vorig seizoen
Uitslagen
BAREBOEDOHAALONNECONARSPUVSVALWLMXERBaronie 0 – 2 2 – 4 1 – 6 1 – 1 4 – 0 0 – 2 2 – 1 1 – 0 2 – 4 2 – 2 1 – 1 EBOH 0 – 1 4 – 2 1 – 1 4 – 4 1 – 0 4 – 1 1 – 1 2 – 2 3 – 2 2 – 0 3 – 2 EDO 2 – 1 0 – 0 1 – 1 1 – 0 2 – 1 1 – 0 1 – 0 2 – 1 4 – 3 3 – 1 2 – 0 Haarlem 2 – 1 1 – 2 5 – 1 2 – 2 0 – 2 5 – 1 1 – 0 3 – 3 2 – 3 1 – 0 1 – 0 LONGA 3 – 3 3 – 1 1 – 2 2 – 5 3 – 1 5 – 0 0 – 0 2 – 2 3 – 4 4 – 2 1 – 1 N.E.C. 2 – 0 5 – 0 0 – 2 3 – 1 2 – 2 1 – 2 2 – 1 1 – 3 0 – 1 1 – 1 4 – 2 ONA 1 – 2 2 – 1 1 – 2 3 – 1 2 – 1 1 – 2 2 – 2 3 – 2 3 – 1 4 – 2 2 – 2 Roda Sport 3 – 2 0 – 0 7 – 1 2 – 2 5 – 2 1 – 0 7 – 0 3 – 1 2 – 1 1 – 0 3 – 1 UVS 2 – 2 2 – 4 5 – 1 1 – 1 2 – 2 1 – 0 3 – 1 1 – 2 2 – 0 0 – 4 1 – 1 De Valk 2 – 1 0 – 2 2 – 2 1 – 3 1 – 0 1 – 3 2 – 1 0 – 0 2 – 0 2 – 1 1 – 2 Wilhelmina 1 – 2 1 – 0 3 – 1 3 – 0 1 – 1 5 – 0 3 – 2 1 – 0 0 – 1 3 – 1 3 – 0 Xerxes 4 – 2 0 – 3 0 – 1 0 – 1 0 – 1 1 – 3 3 – 1 1 – 2 3 – 1 1 – 2 1 – 0 UVS-Xerxes 8 minuten voor tijd gestaakt op 11 oktober 1959. Restant uitgespeeld te Rotterdam op 17 maart 1960.
Topscorers # Naam Club 1. Jaap Duivenvoorden EDO 17 2. Jan Meijer LONGA 16 3. Jaap Dorenbos Haarlem 15 Jan Nijman ONA 15 5. Leen de Visser EBOH 14 6. Theo Borsten Wilhelmina 12 7. Michel Esser Roda Sport 10 8. Peet Geel Xerxes 9 9. Boeb Becholtz Roda Sport 8 Hennie Bekkering UVS 8 Adrie van den Berg ONA 8 Harry Broeders EBOH 8 Kees Groeneveld Baronie 8
Tweede divisie B Deelnemende teams Be Quick werd dit jaar kampioen in de Tweede divisie B, waarmee het tevens promotie wist af te dwingen. Om de tweede plaats, die ook recht gaf op promotie, moest een beslissingswedstrijd tussen Enschedese Boys en sc Heerenveen uitsluitsel brengen. De Enschedeërs wonnen deze strijd met 2-0. Heerenveen moest het daardoor in promotiewedstrijden opnemen tegen de nummer drie van de Tweede divisie A.
Op de onderste drie plaatsen eindigden Rheden, Zwolsche Boys en Zwartemeer. Zij dienden daarom in een beslissingscompetitie uit te maken welke ploegen een gedwongen terugkeer naar de amateurs moesten maken. Velocitas diende te promoveren om de plaatsing voor de beslissingscompetitie op basis van het resultaat in het voorgaande seizoen ongedaan te maken, maar slaagde daar met een vijfde plaats niet in.
Club Plaats Accommodatie Capaciteit Trainer Be Quick Groningen Esserberg 18.000 Arie de Vroet Enschedese Boys Enschede Heekpark 25.000 József Veréb Heerenveen Heerenveen Gemeentelijk Sportpark 12.000 Siem Plooijer Hilversum Hilversum Gemeentelijk Sportpark 16.000 Evert Teunissen Oldenzaal Oldenzaal Het Heuveltje 6.000 Wim de Bois PEC Zwolle Gemeentelijk Sportpark 15.000 Jan de Roos Rheden Rheden Thomassen-terrein 8.500 Jo Jansen Tubantia Hengelo Veldwijk 30.000 H. Esman Velocitas Groningen Stadspark 10.000 Schelto Groenier Velox Utrecht Koningsweg 6.750 Daan van Beek Zeist Zeist De Koeburg 600 Henk Smit Zwartemeer Klazienaveen Mr. Ovingstraat 8.000 Joep Brandes Zwolsche Boys Zwolle Gemeentelijk Sportpark 15.000 Bert Jansen
Eindstand club 1. Be Quick 24 12 7 5 31 40 29 11 2. Enschedese Boys¹ 24 10 8 6 28 44 32 12 3. Heerenveen¹ 24 12 4 8 28 48 29 19 4. Velox 24 11 5 8 27 41 41 0 5. Velocitas 24 10 4 10 24 46 35 11 6. PEC 24 10 4 10 24 35 44 -9 7. Tubantia 24 8 7 9 23 42 42 0 8. Zeist 24 8 7 9 23 32 45 -13 9. Hilversum 24 6 10 8 22 26 33 -7 10. Oldenzaal 24 7 8 9 22 34 44 -10 11. Rheden 24 6 9 9 21 31 34 -3 12. Zwolsche Boys 24 7 6 11 20 37 42 -5 13. Zwartemeer 24 7 5 12 19 40 46 -6 Omdat alleen de punten van belang waren, eindigden Enschedese Boys en Heerenveen op de gedeelde tweede plaats. Die plaats gaf recht op promotie naar de Eerste divisie, dus speelden zij een beslissingswedstrijd.
Beslissingswedstrijd ¹ Om rechtstreekse promotie naar de Eerste divisie speelden Enschedese Boys en Heerenveen (beide 28 punten behaald) een play-off wedstrijd. De wedstrijd die gespeeld werd in het Go Ahead-terrein aan de Vetkampstraat eindigde in 2-0 in het voordeel van de Tukkers.
Datum + plaats Wedstrijd Uitslag Scoreverloop 10 april 1960, Deventer, Vetkampstraat13.000 toeschouwersScheidsrechter: Henk van der Veer Enschedese Boys – Heerenveen 2 – 0 (2 – 0) 8' Henk Leusink 1–0, 23' Bennie van Stuivenberg 2-0
Legenda KleurKwalificatie voor Promotie naar de Eerste divisie Nacompetitie voor promotie naar de Eerste divisie Nacompetitie tegen degradatie naar de Amateurs Nacompetitie tegen degradatie naar de Amateurs, vanwege klassering vorig seizoen
Uitslagen
BQUENBHEEHILOLDPECRHETUBVELVLXZEIZWAZBOBe Quick 1 – 1 2 – 0 2 – 3 1 – 0 4 – 1 1 – 1 1 – 1 2 – 0 1 – 2 0 – 0 2 – 0 2 – 1 Enschedese Boys 4 – 1 6 – 1 1 – 1 0 – 0 1 – 2 1 – 1 1 – 2 4 – 2 1 – 0 1 – 0 4 – 2 0 – 0 Heerenveen 6 – 0 1 – 0 0 – 1 4 – 0 3 – 0 2 – 0 3 – 0 3 – 2 4 – 1 1 – 1 4 – 1 8 – 4 Hilversum 0 – 0 0 – 1 1 – 1 0 – 0 3 – 0 1 – 1 1 – 1 1 – 0 0 – 2 1 – 1 3 – 1 3 – 1 Oldenzaal 1 – 4 3 – 3 1 – 1 4 – 1 2 – 1 5 – 3 3 – 1 0 – 1 1 – 1 3 – 0 1 – 1 0 – 2 PEC 0 – 1 2 – 2 1 – 0 1 – 0 4 – 0 1 – 0 5 – 2 0 – 5 1 – 2 4 – 1 2 – 1 1 – 1 Rheden 2 – 1 2 – 1 1 – 0 0 – 0 1 – 1 6 – 1 2 – 1 1 – 1 2 – 1 1 – 2 1 – 2 1 – 1 Tubantia 0 – 0 1 – 2 0 – 1 6 – 2 5 – 1 2 – 2 2 – 1 1 – 1 2 – 2 3 – 1 1 – 1 3 – 2 Velocitas 0 – 1 3 – 2 0 – 1 4 – 1 2 – 1 1 – 2 3 – 0 0 – 1 3 – 1 7 – 1 2 – 1 2 – 1 Velox 1 – 3 1 – 3 2 – 2 1 – 1 5 – 1 2 – 1 0 – 0 4 – 2 4 – 2 1 – 4 1 – 0 1 – 0 Zeist 2 – 5 2 – 0 1 – 0 2 – 1 0 – 2 2 – 2 2 – 2 2 – 1 1 – 1 1 – 3 2 – 1 0 – 0 Zwartemeer 2 – 2 2 – 3 3 – 2 1 – 1 3 – 3 3 – 0 2 – 1 1 – 2 2 – 1 1 – 2 2 – 4 3 – 0 Zwolsche Boys 1 – 3 2 – 2 1 – 0 2 – 0 0 – 1 0 – 1 2 – 1 3 – 2 3 – 3 5 – 1 3 – 0 2 – 4
Topscorers # Naam Club 1. Sikke Venema Heerenveen 19 2. Tonny Roosken Zwartemeer 15 3. Wim Bisschop Zwolsche Boys 14 Gerrit Kuiper Oldenzaal 14 5. Evert Drommel Velocitas 13 6. Leo Koopman PEC 12 Dirk Roelfsema Be Quick 12 Gijs van Wieringen Zeist 12 9. Wim Adelaar Velox 11 Jaap van der Horst Velox 11 Wim Perik Tubantia 11
Promotiewedstrijd (nummers drie) De beide nummers drie uit de competities; Roda Sport en Heerenveen, moesten in een dubbele ontmoeting uitmaken wie de vijfde en laatste promovendus zou worden. Heerenveen won de eerste wedstrijd met 4–0. De tweede wedstrijd eindigde ondanks een enorm veldoverwicht van Roda in 0–0, waarmee promotie voor Heerenveen een feit was.
Datum + plaats Wedstrijd Uitslag Scoreverloop 1 mei 1960, Heerenveen, Gemeentelijk Sportpark5.000 toeschouwersScheidsrechter: Huib van den Berg Heerenveen – Roda Sport 4 – 0 (0 – 0) 57' Bart Hainje 1–0, 63' Sikke Venema 2–0, 67' Sikke Venema 3–0, 78' Eppie Hofma 4–0 8 mei 1960, Kerkrade, Jonkerbergstraat3.500 toeschouwersScheidsrechter: Janus Aalbrecht Roda Sport – Heerenveen 0 – 0
Degradatiecompetitie In een beslissingscompetitie werd uitgemaakt welke vier ploegen werden teruggezet naar het amateurvoetbal. Velocitas en ONA waren door de resultaten in seizoen 1958/59 veroordeeld tot deze competitie. UVS, Baronie, Xerxes, Rheden, Zwolsche Boys en Zwartemeer konden door de resultaten in dit seizoen de beslissingscompetitie niet ontlopen.