Neopentaan is een organische verbinding met als brutoformule C5H12. De stof komt voor als een kleurloos, zeer licht ontvlambaar gas. Het wordt commercieel verhandeld in gascilinders onder vloeibare vorm.
Neopentaan is, naast 2-methylbutaan, een van de drie structuurisomeren van n-pentaan. De IUPAC-nomenclatuur heeft de triviale naam neopentaan behouden.IUPAC Blue Book De systematische naam van neopentaan is immers dimethylpropaan.
Toepassingen Neopentaan is een weinig reactieve verbinding. Een van de mogelijke reacties is de alkylering van aromatische verbindingen, waarbij neopentaan een tert-butylgroep levert. Zo kan bijvoorbeeld tolueen omgezet worden in tert-butyltolueen.U.S. Patent 2997433, "Preparation of tertiary butylated aromatic compounds" van 22 augustus 1961 aan Standard Oil Co. De reactie vindt plaats in de gasfase en onder bestraling met hoogenergetische gamma- of bètastraling. Andere toepassingen zijn onder andere als blaasmiddel voor het maken van kunststofschuimen,U.S. Patent 2878194, "Method for making cellular vinyl aromatic polymers using neopentane as the blowing agent" van 17 maart 1959 aan The Dow Chemical Company als koelmiddel (R601b) en soms ook als drijfgas in spuitbussen.
Naam De naam neopentaan betekent eigenlijk nieuw-pentaan. In de tijd dat de scheiding van organische verbindingen vooral een kwestie van destilleren was, ontsnapte een laagkokende verbinding makkelijk - letterlijk - uit de opstelling en aan de aandacht. De ontdekking van de verschillende isomeren van pentaan verloopt dan ook met afnemend kookpunt. Na de ontdekking van n-pentaan met een kookpunt van 36 °C volgt het iets lager kokende isomeer isopentaan met een kookpunt van 30 °C. Als laatste volgt neopentaan, met een kookpunt van slechts 10 °C. Bij kamertemperatuur zal dit laatste isomeer, zelfs als het opgelost in een mengsel voortkomt, na een destillatie niet meer vloeibaar worden.
Externe links MSDS van neopentaan
Categorie:Alkaan Categorie:Koudemiddel Categorie:Ontvlambare stof Categorie:Milieugevaarlijke stof