Fosfortrioxide is een ontvlambare anorganische verbinding van fosfor en zuurstof, met als brutoformule P4O6. Het komt voor als een kleurloze vloeistof of als kleurloze monokliene kristallen, die oplosbaar zijn in water.
Naamgeving De verbinding is veel eerder ontdekt en beschreven dan dat de mogelijkheden bestonden om de moleculaire structuur van de verbinding te bestuderen. Het gevolg is geweest dat de verbinding als anorganische stof puur op basis van zijn verhoudingsformule van een naam voorzien is: twee fosforatomen en drie zuurstofatomen levert als naam (di)fosfortrioxide. Na vaststelling van de moleculaire structuur zou een naamsverandering op zijn plaats zijn. Verwarring met andere fosforoxiden is echter niet mogelijk, zodat de oude naam nog steeds in gebruik is.
Synthese Fosfortrioxide wordt gesynthetiseerd door reactie van witte fosfor met zuurstofgas:
P4 + 3O2 -> P4O6
Structuur Structureel is de vloeibare vorm verwant met adamantaan. De vaste vorm is kleurloos tot zilverwit, is extreem giftig en heeft een scherpe geur, vergelijkbaar met look. Het lage smeltpunt (voor een anorganische stof althans) geeft overigens aan dat ook in de vaste toestand de intermoleculaire krachten klein zijn. Dit wijst op het overwegend aannemen van een moleculaire kristalstructuur in plaats van een kristalrooster dat ten grondslag ligt aan de structuur van bepaalde zouten.
Eigenschappen en reacties Fosfortrioxide reageert met luchtzuurstof verder tot fosforpentoxide:
P2O3 + O2 -> P2O5
Bij een temperatuur van 210°C ontleedt de verbinding via een evenwichtsreactie in zuiver fosfor en fosfortetraoxide:
4P2O3 <=> 2P + 3P2O4
In water wordt fosfortrioxide omgezet naar fosforigzuur:
P2O3 + 3H2O -> 2H3PO3
De reactie met zoutzuur leidt tot vorming van fosfortrichloride en fosforigzuur:
P2O3 + 3HCl -> PCl3 + H3PO3
Categorie:Verbinding van fosfor Categorie:Oxide