thumb|Cornelis Pronk: Zuidzijde van Kasteel Ooij in 1731, prent.
Het Kasteel Ooij (Kasteelse Hof te Ooy, Ooi, Ooij, Ooyen, Oy)Jorien Jas: Ooy, p. 454 in Jas, J., Keverling Buisman, F., Storms-Smeets, E., te Stroete, A., Wingens, M.: Kastelen in Gelderland, Uitgeverij Matrijs, 2013, was een kasteel met heerlijkheid noordwestelijk gelegen van het dorp Ooij aan de Waal in de huidige gemeente Berg en Dal in de Nederlandse provincie Gelderland.
Geschiedenis De eerste vermelding van dit kasteel stamt uit 1184 als leengoed. In die tijd was het mogelijk een mottekasteel: een aangelegde aarden heuvel met daarop een woontoren.
De vrijheren uit het hoog adellijk Huis van Ooy waren in die tijd een invloedrijk geslacht en rechtstreeks leenman onder de keizer. Dit geslacht was een jongere tak van de eerste dynastie der graven van Arenberg. In 1254 werden de heren van Ooy verraden door de Roomse-koning Willem II, graaf van Holland, die altijd in geldnood zat. Wilem II gaf het Rijk van Nijmegen, dat meer dan 60 kastelen telde, in onderpand aan graaf Otto II van Gelre in ruil voor 16.000 zilveren marken, een som die hij nooit zou terugbetalen aangezien hij sneuvelde tegen de Friezen. Hoewel de hoge en vrije heerlijkheid een rechtstreeks leen was van de keizer, werd de burcht via deze weg toch eigendom van Otto II van Gelre.books.google.nl boek J. van Eck: Historische atlas van Ooijpolder en Duffelt / druk 1: een rivierengebied in woord en beeld, Sun 2005. Geraadpleegd op 11 november 2020.
In de eeuwen daarna werd het uitgebreid met een vierkante poorttoren, rechthoekige woonvleugel, kapel en voorburcht. Het ging over van de familie Van Ooij naar de graven van Bylandt. Nadat het huis in 1582, de Tachtigjarige Oorlog, door burgers uit Nijmegen (uit voorzorg) in brand werd gestoken werd het gedeeltelijk afgebroken.www.noviomagus.nl Paul van der Heijden: De Blik. De Ooijpolder: een tragisch paradijs. Geraadpleegd op 11 november 2020. Gearchiveerd op 14 augustus 2023. Herbouw volgde in 1617, en een ingrijpende verbouwing in de 18e eeuw. Kort na deze verbouwing werd het kasteel in 1794-1795 door Franse troepen verwoestwww.huisvandenijmeegsegeschiedenis.nl Kasteel te Ooij. Kasteel in "Nijmegen en de regio". Geraadpleegd op 11 november 2020. Gearchiveerd op 27 november 2020. en werd in 1798 afgebroken, waarbij de voorburcht, de brug en de grachtmuur gespaard bleven. Deze voorburcht noemt men vanaf deze tijd de Kasteelsche Hof. Dit is later een stalhouderij geworden.www.kasteelschehof.nl Kasteelsche Hof. Geraadpleegd op 11 november 2020.
Tegenwoordig zijn nog delen van de voorburcht met de helft van het knechtenhuis, het stalgebouw en een duiventoren aanwezig. De Duiventoren werd in 1950 gerestaureerd.web.archive.org www.toerisme-ubbergen.nl Ubbergen bij hoog en laag genieten. Cultuurhistorie: burchten en kastelen. Kasteel Ooij.. Geraadpleegd op 11 november 2020.
Uitgaande link Stadhouderij Kasteelsche Hof, kasteelschehof.nl. Geraadpleegd op 7 april 2021. Kasteelsche Hof te Ooy, web.archive.org 2005 www.natuurkaart.nl. Geraadpleegd op 7 april 2021.
Categorie:Geschiedenis van Berg en Dal Ooij Ooij Categorie:Ooij (Berg en Dal)