Johann Olav Koss (Drammen, 29 oktober 1968) is een Noors voormalig langebaanschaatser, die grote successen kende in de jaren negentig.
Schaatscarrière Koss behoorde tot de wereldtop in de eerste helft van de jaren 90. Hij werd wereldkampioen allround in 1990, 1991 en 1994 en Europees kampioen allround in 1991. In 1992 won hij goud op de 1500 meter en zilver op de 10.000 meter bij de Olympische Spelen in Albertville. In 1994 won hij drie keer goud (1500, 5000 en 10.000 meter) bij de Spelen in Lillehammer.
Hij was naast Roberto Sighel de enige schaatser, die de Nederlandse hegemonie (Bart Veldkamp, Falko Zandstra, Rintje Ritsma en Ids Postma) in het allround schaatsen heeft kunnen onderbreken. Door de jaren heen is Koss goed bevriend geraakt met Bart Veldkamp.
Vooral het wereldrecord op de tien kilometer bij de Olympische Spelen in 1994 was een grootse prestatie. Zijn tijd 13.30,55 was veruit de beste. Dit record werd pas verbeterd na de introductie van de revolutionaire klapschaats.
In 1997 voltooide hij als toerrijder de Elfstedentocht.
Right To Play Op het hoogtepunt van zijn carrière in 1994 is hij gestopt met schaatsen, om zich te richten op het afronden van zijn studie en het werk voor de organisatie Right To Play, waar hij initiatiefnemer van is. Met deze organisatie wil hij zich inzetten voor de rechten van het kind, in de meest achtergestelde gebieden van de wereld, door ze te laten sporten en te spelen. De organisatie is anno 2005 actief in 21 landen waaronder Oeganda en Israël/Palestijnse gebieden met 41 projecten en betrekt wereldwijd topsporters als ambassadeurs bij de activiteiten. De organisatie heeft kantoren in Nederland, Noorwegen, Zwitserland, Italië, Engeland, USA en Canada – waar ook het hoofdkantoor is gevestigd. Koss was er dagelijks bij betrokken als CEO en President tot 2018, toen hij aankondigde niet langer over de wereld te willen reizen. Hij gaat in zijn woonplaats Toronto een investeringsfonds oprichten, maar blijft op afstand betrokken bij Right To Play.Het Parool 9 maart 2018
Effect Koss heeft een boek geschreven (Effect, over communicatie en teambuilding) waarin hij beschrijft hoe het communicatiemodel dat hij met de gezusters Ihlen maakte voor een belangrijk deel heeft bijgedragen aan zijn successen: op het ijs, en daarbuiten.
Records Persoonlijke records
Wereldrecords Nr.AfstandTijdDatumBaan1. 3000 meter 3.57,52 13 maart 1990 Heerenveen2. 5000 meter 6.41,73 9 februari 1991 Heerenveen3. 10.000 meter 13.43,54 10 februari 1991 Heerenveen4. Grote vierkamp 157,396 26 februari 1991 Heerenveen5. 5000 meter 6.38,77 22 januari 1993 Heerenveen6. 5000 meter 6.36,57 13 maart 1993 Heerenveen7. 5000 meter 6.35,53 4 december 1993 Hamar8. 5000 meter 6.34,96 13 februari 1994 Hamar9. 1500 meter 1.51,29 16 februari 1994 Hamar10. 10.000 meter 13.30,55 20 februari 1994 Hamar
Wereldrecords laaglandbaan (officieus) Nr.AfstandTijdDatumBaan1. 3000 meter 3.57,52 13 maart 1990 Heerenveen2. 5000 meter 6.43,79 2 december 1990 Heerenveen3. 5000 meter 6.41,73 9 februari 1991 Heerenveen4. 10.000 meter 13.43,54 29 februari 1991 Heerenveen5. 5000 meter 6.38,77 22 januari 1993 Heerenveen6.1500 meter1.52,5313 februari 1993 Hamar7. 5000 meter 6.36,57 13 maart 1993 Heerenveen7. 5000 meter 6.35,53 4 december 1993 Hamar8.1500 meter1.51,2912 februari 1994 Hamar9. 5000 meter 6.34,96 13 februari 1994 Hamar10. 10.000 meter 13.30,55 20 februari 1994 Hamar
Adelskalender
Datum 500 m 1500 m 5000 m 10.000 m Punten Voorganger / Opvolger 21-02-1988 36,98 1.52,12 6.47,09 14.05,57 157,340 Eric Flaim 21-03-1992 38,17 1.52,76 6.41,73 13.43,54 157,106 22-01-1993 38,17 1.52,76 6.38,77 13.43,54 156,764 23-01-1993 37,90 1.52,17 6.40,01 13.46,96 156,639 Falko Zandstra 13-03-1993 38,17 1.52,53 6.36,57 13.43,54 156,514 04-12-1993 38,17 1.52,53 6.35,53 13.43,54 156,410 07-01-1994 37,30 1.52,81 6.39,46 13.47,14 156,206 Rintje Ritsma 08-01-1994 37,30 1.51,60 6.39,46 13.47,14 155,803 Rintje Ritsma 16-02-1994 37,98 1.51,29 6.34,96 13.43,54 155,749 20-02-1994 37,98 1.51,29 6.34,96 13.30,55 155,100 07-02-1997 37,30 1.49,58 6.35,89 13.47,14 154,772 Rintje Ritsma
Resultaten JaarEK AllroundWK Allround50px|Olympische SpelenOlympischeSpelenWereldbekerWK Junioren 1986 14e(17e, 16e, 18e, 15e) 1987 14e(40e, 7e, 8e, 10e) 1988 30e(20e, 35e, 26e, NC) 45e 1500 m38e 5k/10k 1989 15e(9e, 12e, 28e, 16e) 8e(16e, 9e, , 15e) 7e 1500 m8e 5k/10k 1990 4e(11e, , 4e, 7e) (11e, , , ) 51e 500 m 1500 m 5k/10k 1991 (6e, , , ) (6e, , , ) 1500 m 5k/10k 1992 (8e, , 4e, ) (8e, , , ) 1500 m7e 5000 m 10.000 m 1500m 5k/10k 1993 (5e, , , 4e) (6e, , , ) 32e 1000 m6e 1500 m 5k/10k 1994 (6e, 4e, , ) (9e, , , ) 1500 m 5000 m 10.000 m 7e 1500 m 5k/10k - = geen deelname
Medaillespiegel KampioenschapGoud Zilver Brons EK Allround 1 3 0Olympische Spelen 4 1 0WK Allround 3 1 1 WK Junioren 0 0 0
Categorie:Noors langebaanschaatser Categorie:Noors olympisch kampioen Categorie:Wereldkampioen langebaanschaatsen Categorie:IOC-bestuurder