Marinus Johannes (Marco) Kroon, RMWO ('s-Hertogenbosch, 15 juli 1970) is een Nederlandse officier met de rang van majoor bij de Koninklijke Landmacht en de eerste militair sinds 1955 die is onderscheiden met de Militaire Willems-Orde, de hoogste onderscheiding van Nederland. Hij kreeg die onderscheiding in 2009 voor moedig optreden en leidinggeven als officier bij vuurgevechten in Afghanistan. In 2011 werd hij veroordeeld voor verboden wapenbezit, en in 2019 volgde een veroordeling wegens wildplassen en mishandeling van een politieagent.
Militaire loopbaan Kroon groeide op in zijn geboorteplaats 's-Hertogenbosch en behaalde in 1989 zijn havo-diploma aan het Sint-Janslyceum.
Op 7 augustus 1989 begon hij zijn militaire loopbaan als marinier algemeen bij het Korps Mariniers. In 1991 werd hij uitgezonden in het kader van Operatie Provide Comfort, de humanitaire operatie voor in nood verkerende Koerden in Noord-Irak. Na deze uitzending werd hij voor een jaar geplaatst bij de Marinierskazerne Savaneta op Aruba. In 1993 werd hij voor de tweede keer uitgezonden, nu als opvolgend geweergroepscommandant bij een van de Nederlandse marinierseenheden voor de United Nations Transitional Authority in Cambodia (UNTAC) in Cambodja.
Na deze uitzending stapte hij over naar de landmacht. Hier startte hij met de onderofficiersopleiding Infanterie op de Koninklijke Militaire School te Weert. Na de opleiding begon hij in 1995 als groepscommandant bij het 17 Pantserinfanteriebataljon (Garderegiment Fuseliers Prinses Irene) te Oirschot. Met deze eenheid vertrok hij in 1996 voor zes maanden naar Bosnië. Hier gaf hij leiding aan een infanteriegroep.
In 1998 maakte hij de overstap naar het Korps Commandotroepen (KCT) te Roosendaal. Na het als "best man" voltooien van de Elementaire Commando Opleiding (ECO) om voor de commando's kenmerkende groene baret te mogen dragen, vervulde hij een leidinggevende functie binnen het KCT. In 2000 vertrok hij weer naar Bosnië, deze keer als lid van de Joint Commissioned Observer-missie. Na de missie vertrok Kroon naar de Koninklijke Militaire Academie te Breda om officier te worden. Na de opleiding keerde hij terug als pelotonscommandant bij het 17de pantserinfanteriebataljon. In 2003 vertrok hij met deze eenheid voor een derde uitzending naar Bosnië. Deze keer als pelotonscommandant in de Stabilization Force (SFOR) missie.
In 2004 keerde hij terug bij het Korps Commandotroepen te Roosendaal als pelotonscommandant bij 108 Commandotroepen Compagnie. Hier vervulde hij diverse leidinggevende functies. Als pelotonscommandant werd hij meerdere keren uitgezonden. Hij nam deel aan de multinationale troepenmacht in Irak in 2004 en werd driemaal uitgezonden naar Afghanistan (2005, 2006 en 2007).
Hij werd stafofficier werkzaam op het kenniscentrum van het Korps Commandotroepen. Hier droeg hij zijn kennis en ervaring over aan collega-commando's en hielp hij met de invulling van (toekomstige) vaktechnische ontwikkelingen voor het Korps Commandotroepen.
In 2011 was hij aanwezig bij het aftreden van generaal David Petraeus in Washington. Hij presenteerde de generaal met een horloge als dank voor zijn werk als bevelhebber van ISAF.
Op 12 juli 2012 nam Kroon het commando over van de Charlie 'Beren' Compagnie van 17 Pantserinfanteriebataljon Garderegiment Fuseliers Prinses Irene (17 Painfbat).
Op 4 november 2013 keerde Kroon terug naar het Korps Commandotroepen in Roosendaal. In november 2014 werd hij bevorderd tot majoor en geplaatst bij het Land Training Centre in AmersfoortRidder Kroon bevorderd tot majoor defensie.nl, 4 november 2014.
Geweldsincident Aanvang 2018 kwam naar buiten dat het Openbaar Ministerie (OM) een onderzoek ingesteld had naar een geweldsincident uit 2007 in Afghanistan, waarbij Kroon betrokken was.OM onderzoekt gebruik geweld Marco Kroon in Afghanistan, 17 januari 2018. Gearchiveerd op 28 augustus 2023. Kroon gaf aan dat hij een vijand gedood had die hem eerder tijdens een geheime operatie gevangen genomen had en hem hardhandig verhoord, mishandeld en vernederd zou hebben. In november 2018 meldde hij voor het eerst dat hij tevens verkracht zou zijn. Nadat Kroon om onduidelijke redenen was vrijgelaten, zou hij de man op zijn beurt gevangen hebben willen nemen. Volgens Kroon kwam hij de man daarna per toeval tegen. Toen de man naar een vuurwapen greep, schoot Kroon zijn geweer op hem leeg. Het voorval had hij naar eigen zeggen altijd voor zichzelf gehouden, omdat de operatie geheim was. Hij meldde het voorval pas begin 2017 bij Defensie, die in januari 2018 het OM inschakelde.Marco Kroon over dodelijke confrontatie in Afghanistan met man die hem gevangen hield: 'Het was hij of ik', de Volkskrant, 8 februari 2018. Gearchiveerd op 9 februari 2018.Verklaring Marco Kroon. Gearchiveerd op 4 februari 2023.
Naar aanleiding van de openbaarmaking van Kroon stelde het programma Nieuwsuur een onderzoek in. De aan het licht gebrachte feiten zouden op 24 februari openbaar gemaakt worden. De bevindingen werden voor wederhoor voorgelegd aan het ministerie van Defensie. Daarop heeft minister Bijleveld de hoofdredacteur van het programma uitdrukkelijk verzocht niet over te gaan tot publicatie omdat enkele feiten en details mensenlevens in gevaar zouden kunnen brengen.Onrust bij Korps Commandotroepen na uitlatingen Marco Kroon. Gearchiveerd op 28 augustus 2023. Kroon was in 2007 op inlichtingenmissie in de Afghaanse hoofdstad Kabul.'Marco Kroon was spion in Kabul'. Gearchiveerd op 29 augustus 2023.
In het boek Kroongetuige,, , Uitgeverij Kompas uitgegeven in november 2018, beschrijft Kroon gedetailleerd wat volgens hem gebeurd is voorafgaand aan het geweldincident.
Het Openbaar Ministerie heeft na een onderzoek van een jaar geen bewijzen gevonden die het verhaal ondersteunen en heeft daarom het onderzoek stop gezet. Door de top van Defensie wordt rekening gehouden met het idee dat het verhaal ten minste deels verzonnen is.
Militaire Willems-Orde thumb|Kroon wordt door koningin Beatrix tot ridder geslagen Van maart tot augustus 2006 werd Kroon, die toen nog luitenant was, als pelotonscommandant naar de Afghaanse provincie Uruzgan uitgezonden. Zijn taak was om het gebied te verkennen, zodat de Task Force Uruzgan kon worden opgebouwd. Tijdens een negendaagse patrouille stuitte Kroon per toeval op een groep Talibanstrijders. Tijdens het daarop volgende vuurgevecht vroeg hij voor de eigen positie luchtsteun aan; hij liet zijn manschappen in dekking gaan en loodste zelf de Amerikaanse gevechtsvliegtuigen naar de vijand toe.
Later wist hij vanuit een Afghaans huis diverse nachtelijke aanvallen van de Taliban af te slaan. Onder de leden van het peloton van Kroon vielen die nacht geen slachtoffers, wel onder de Talibanstrijders. Bij daglicht gingen Kroon en zijn mannen op zoek naar de overleden Talibanstrijders om informatie over hun identiteit te achterhalen. Er dreigde "normvervaging" onder de militairen, aldus Kroon in een artikel in het dagblad NRC Handelsblad.Ridder na strijd in vallei tegen Talibaan, NRC Handelsblad, 11 februari 2009 Kroon zag erop toe dat de gewonde Talibanstrijders werden verzorgd en gaf bevel de gedode Talibanstrijders op zijn minst toe te dekken. De "antipathie" na deze nacht noemt Kroon "begrijpelijk". Toch zul je als commandant op zulke momenten krachtig moeten optreden, aldus Kroon in NRC Handelsblad. Daarnaast nam Kroon een gevecht over van een coalitiegenoot, zodat die een gewonde kon afvoeren en leidde hij zijn peloton vechtend uit een hinderlaag, terwijl zijn eigen boordschutter gewond was. Tijdens alle gevechten waaraan hij deelnam, kwam niemand aan eigen zijde om het leven.Leiderschap onder extreme omstandigheden, F.A. Ebbelaar, Carré, 2009, nr. 1, pp. 24-25
Deze acties en ook zijn algehele optreden als leidinggevende waren voor zijn collega's en meerderen de reden om hem voor de Militaire Willems-Orde voor te dragen. Na twee en een half jaar onderzoek werd deze hem op 10 februari 2009 toegekend.Eerste Militaire Willems-Orde in 50 jaar, Ministerie van Defensie, 10 februari 2009. Gearchiveerd op 15 juni 2018. Op 29 mei 2009 werd hij tot Ridder der Militaire Willems-Orde 4e Klasse geslagen.Kapitein Kroon tot ridder geslagen, NU.nl, 29 mei 2009. Gearchiveerd op 10 mei 2023.
De NOS bracht in een vijf kwartier durende uitzending op 29 mei 2009 verslag uit van de uitreiking van de Willems-Orde. Koningin Beatrix beargumenteerde de uitreiking hierbij als volgt: "Hij krijgt deze onderscheiding niet voor één enkele actie, maar voor zijn optreden als leider, als militair en als mens tijdens de hele missie".NOS Uitreiking Willems-Orde, 29 mei 2009, fragment te beluisteren na 1 uur en 13 minuten.
Strafzaken en aangifte Wapenbezit Naast zijn voltijdse functie bij Defensie runde Kroon met zijn partner café 'Vinny's' in zijn voormalige woonplaats."Iedere leider moet eerst leren dienen", de Volkskrant, 12 feb 2009 Op 30 januari 2010 werd bekend dat het Openbaar Ministerie een onderzoek naar hem heeft ingesteld op verdenking van overtreding van de Opiumwet en de wet wapens en munitie.
Op 4 april 2011 begon voor de rechtbank Arnhem de inhoudelijke behandeling van de strafzaak tegen Kroon. De militaire meervoudige kamer van de rechtbank had hier vier dagen voor ingepland: 4, 5, 11 en 12 april. Kroon stond terecht wegens vermeend drugs- en wapenbezit. Tijdens de eerste zittingsdag werd duidelijk dat op Kroons borstharen, op zijn jas en in zijn broekzakken mogelijk sporen van cocaïne zijn gevonden.Zaak tegen militair Marco Kroon begonnen, de Volkskrant, 4 april 2011. Gearchiveerd op 13 december 2017. Een schikking voor het bezit van en doorgeven aan anderen van stroomstootwapens, waarbij het Openbaar Ministerie zou afzien van vervolging als Kroon bezit en gebruik van cocaïne zou toegeven, werd door Kroon afgewezen.Marco Kroon wees schikking met OM af, de Volkskrant, 4 april 2011. Gearchiveerd op 13 december 2017. Het OM beschuldigde Kroon ervan op vier verschillende data cocaïne in bezit te hebben gehad, wat de rechtbank echter niet aannam. Kroon maakte bekend dat hij zijn Militaire Willems-Orde zou inleveren als hij schuldig zou worden bevonden. Op 22 april 2011 werd Kroon vrijgesproken van drugsbezit, omdat het door het Nederlands Forensisch Instituut geleverde bewijsmateriaal ondeugdelijk was. Hij werd wel veroordeeld voor het bezit van vier stroomstootwapens, waarvan hij er drie heeft doorgeleverd.Marco Kroon vrijgesproken van drugsbezit, nu.nl, 22 april 2011 Zijn advocaat in deze zaak was Geert-Jan Knoops. Deze verweet het OM te veel publiciteit voor de zaak te hebben gezocht.
Wildplassen en mishandeling Op carnavalszondag in Den Bosch, op 3 maart 2019, volgde een incident waarbij Kroon door politieagenten werd aangesproken op wildplassen in de openbare ruimte. Na dit aanspreken zou Kroon de dienstdoende agenten onheus hebben bejegend, beledigd en mishandeld. Kroon werd hiervoor aangehouden en het Openbaar Ministerie besloot Kroon daarop te vervolgen. Een van de agenten claimt shockschade voor het zien van Kroons penis.Majoor Marco Kroon houdt 'blijvend letsel' over aan arrestatie wildplassen, Omroep Brabant, 11 juli 2019. Gearchiveerd op 28 augustus 2023. De rechter heeft de zaak verwezen naar de meervoudige militaire kamer.Nog geen uitspraak in zaak Marco Kroon, rechter verwijst naar de meervoudige militaire kamer, Eindhovens Dagblad, 11 juli 2019. Gearchiveerd op 28 augustus 2023.