De Internationale Astronomische Unie (IAU), opgericht in 1919, is een organisatie voor de bevordering van de internationale samenwerking en coördinatie op astronomisch gebied. Zij houdt zich onder andere bezig met de naamgeving van astronomische objecten. Op dit moment (september 2024) heeft de IAU 12.731 individuele leden (waaronder 1224 junior leden) uit 92 landen; 85 landen zijn nationaal lid. De IAU heeft geen wetgevende bevoegdheid.
Op 15 augustus 2015 werd de Nederlandse hoogleraar in de astronomie Ewine van Dishoeck voor de periode van 2018 tot 2021 verkozen tot president van de IAU.Nederlandse gaat internationale organisatie van astronomen leiden nu.nl 14 augustus 2015. Gearchiveerd op 8 november 2020.
Belangrijkste disciplines De IAU coördineert 40 commissies en 58 werkgroepen die sinds de algemene vergadering in Peking (2012) zijn gegroepeerd in 9 divisies:
DivisieDisciplineDivisie AFundamentele astronomieDivisie BFaciliteiten, technieken en data wetenschapDivisie COnderwijs, outreach en heritageDivisie DHoogenergetische verschijnselen en fundamentele natuurkundeDivisie EZon en heliosfeerDivisie FPlanetaire systemen en bioastronomieDivisie GSterren en de natuurkunde van sterrenDivisie HInterstellaire materie en het lokale heelalDivisie JSterrenstelsels en kosmologie
Benamingen van astronomische objecten Bergen, inslagkraters en andere geologische verschijnselen kunnen worden vernoemd naar Aardse zaken als voornamen, steden en personen. Iedereen kan daartoe voorstellen indienen, astronomen maar ook leken. Om problemen met betrekking tot taal- en cultuurverschillen te voorkomen heeft de Unie een aantal regels geformuleerd waaraan moet zijn voldaan voordat een voorgestelde naam officieel kan worden aanvaard. Voordat de naam van een persoon kan worden gegeven aan een object, moet hij of zij minstens drie jaar zijn overleden. Namen van religieuze, militaire en politieke figuren uit de 19e en 20e eeuw zijn van deelname uitgesloten. Voor objecten op Venus geldt de aanvullende eis dat de vernoemde een vrouw moet zijn.Harvard.edu: Named Venusian craters (J.F. Russell & G.G. Schaber, Lunar and Planetary Institute, Twenty-Fourth Lunar and Planetary Science Conference. Part 3: N-Z blz. 1219)
De begrenzingen van de sterrenbeelden De IAU was ook verantwoordelijk voor de herindeling van de destijds meest gebruikte sterrenbeelden naar de 88 nu offcieel erkende sterrenbeelden met wiskundig gedefinieerde begrenzingen. Dit laatste was het werk van een commissie van de IAU onder leiding van Eugène Delporte en werd in 1930 gepubliceerd.Delporte, Eugène, Délimitation scientifique des constellations (Cambridge: Cambridge University Press, 1930).
De planeetstatus van Pluto thumb|Stemming tijdens de vergadering van 2006 De 26e Algemene Vergadering van de IAU werd gehouden in augustus 2006 in Praag. Hier werd de definitie van het begrip planeet aangepast, waardoor Pluto als dwergplaneet geklasseerd werd en waardoor het zonnestelsel sinds 24 augustus 2006 uit acht planeten bestaat. Ook werd hier voorgesteld de term Plutoniaans object te gebruiken voor alle dwergplaneten die zich buiten de baan van Neptunus bewegen, in plaats van de term Pluton die voor de stemming kort opgang maakte. In juni 2008 was nog besloten om de term plutoïde voor deze categorie te gebruiken. Maar doordat de IAU geen wetgevende bevoegdheid heeft, zijn de besluiten ervan niet bindend, en staat het dus iedereen vrij om zijn eigen klasseringen te gebruiken. Er zijn nog altijd mensen die Pluto een planeet noemen, meestal met het voorvoegsel "klassiek", anderen noemen het een dwergplaneet, en nog anderen een Kuipergordelobject (Kuiper Belt Object).
Presidenten van de IAU
Algemene Vergadering van de IAU De Algemene Vergadering van de IAU wordt eens in de drie jaar gehouden.
Iste Algemene vergadering van de IAU (1922): Rome, Italië IIde Algemene vergadering van de IAU (1925): Cambridge, Verenigd Koninkrijk IIIde Algemene vergadering van de IAU (1928): Leiden, Nederland IVde Algemene vergadering van de IAU (1932): Cambridge, Massachusetts, Verenigde Staten Vde Algemene vergadering van de IAU (1935): Parijs, Frankrijk VIde Algemene vergadering van de IAU (1938): Stockholm, Zweden VIIde Algemene vergadering van de IAU (1948): Zürich, Zwitserland VIIIde Algemene vergadering van de IAU (1952): Rome, Italië IXde Algemene vergadering van de IAU (1955): Dublin, Ierland Xde Algemene vergadering van de IAU (1958): Moskou, Rusland XIde Algemene vergadering van de IAU (1961): Berkeley, Californië, Verenigde Staten XIIde Algemene vergadering van de IAU (1964): Hamburg, Duitsland XIIIde Algemene vergadering van de IAU (1967): Praag, Tsjechoslowakije XIVde Algemene vergadering van de IAU (1970): Brighton, Verenigd Koninkrijk XVde Algemene vergadering van de IAU (1973): Sydney, Australië Buitengewone Algemene vergadering van de IAUTer gelegenheid van de 500ste verjaardag van Copernicus. (1973): Warschau, Polen XVIde Algemene vergadering van de IAU (1976): Grenoble, Frankrijk XVIIde Algemene vergadering van de IAU (1979): Montreal, Quebec, Canada XVIIIde Algemene vergadering van de IAU (1982): Patras, Griekenland XIXde Algemene vergadering van de IAU (1985): New Delhi, India XXste Algemene vergadering van de IAU (1988): Baltimore, Maryland, Verenigde Staten XXIste Algemene vergadering van de IAU (1991): Buenos Aires, Argentinië XXIIste Algemene vergadering van de IAU (1994): Den Haag, Nederland XXIIIste Algemene vergadering van de IAU (1997): Kioto, Japan XXIVste Algemene vergadering van de IAU (2000): Manchester, Verenigd Koninkrijk XXVste Algemene vergadering van de IAU (2003): Sydney, Australië XXVIste Algemene vergadering van de IAU (2006): Praag, Tsjechië XXVIIste Algemene vergadering van de IAU (2009) in Rio de Janeiro, Brazilië XXVIIIste Algemene vergadering van de IAU (2012) in Peking, China XXIXste Algemene vergadering van de IAU (2015) in Honolulu, Hawaï, Verenigde Staten XXXste Algemene vergadering van de IAU (2018) in Wenen, Oostenrijk XXXIste Algemene vergadering van de IAU (2022) in Busan, Zuid-Korea XXXIIste Algemene vergadering van de IAU (2024) in Kaapstad, Zuid-Afrika
De volgende vergadering staat gepland: XXXIIIste Algemene vergadering van de IAU (2027) in Rome, Italië
Externe link IAU.org: Website van de Internationale Astronomische Unie
Bronnen en referenties
Categorie:Astronomische organisatie Categorie:Internationale organisatie