thumb|Topografische gemeentekaart van Oldambt thumb|Marktpleinkerk Winschoten en toren 'Ol witte' thumb|Strokartonfabriek De Toekomst in Scheemda thumb|Hoofdwacht Bad Nieuweschans thumb|Theater de Klinker in Winschoten thumb|Huize Hermans Dijkstra Midwolda thumb|Dollard bij Nieuwe Statenzijl thumb|kerktoren Finsterwolde thumb|Museum Slag bij Heiligerlee thumb|Ziekenhuis in Scheemda thumb|Dijkcoupure Reiderwolderpolder miniatuur|Entree Winschoten (Beertsterweg) thumb|Halte Democratie, Raadszaal gemeente Oldambt aan de Tramhaven in Winschoten thumb|Haven en woningen in Blauwestad thumb|Herinrichting Venne, water terug in de stad Winschoten Oldambt is een gemeente in de Nederlandse provincie Groningen (streek Oost-Groningen), die op 1 januari 2010 is ontstaan uit de samenvoeging van de gemeenten Scheemda, Winschoten en Reiderland. De hoofdplaats van de gemeente is de stad Winschoten. De gemeente had op in totaal inwoners (bron: CBS). Oldambt is qua inwonertal de zesde gemeente van de provincie Groningen (na Groningen, Westerkwartier, Midden-Groningen, Het Hogeland en Eemsdelta).
Algemene kenschets De gemeente Oldambt wordt gekenmerkt door het stedelijke gebied Winschoten-Heiligerlee-Scheemda met ongeveer 25.000 inwoners langs de autosnelweg A7, het Winschoterdiep, de spoorlijn Groningen - Leer, de dorpenring rondom het Blauwestad-project (met circa 650 woningen in 2022) en de weidse leegte van de polders nabij de kust van de Dollard, ook wel bekend als de Graanrepubliek. Verder heeft de gemeente een grensovergang richting Duitsland nabij Bad Nieuweschans, het oostelijkste punt van Nederland.
De inwoners hebben de beschikking over een modern ziekenhuis: Ommelander Ziekenhuis Groningen in Scheemda, de uitgebreide winkelvoorzieningen in en rond de binnenstad van Winschoten en een zee aan ruimte, fietspaden, het Oldambtmeer van 800 hectare en het kuurcomplex Thermen Bad Nieuweschans. In de stad Winschoten is onderwijs aanwezig van basisschool, middelbaar onderwijs (tot en met gymnasium), internationaal middelbaar onderwijs en diverse MBO opleidingen. Qua winkelaanbod kent Winschoten na de stad Groningen het grootste aanbod in de provincie, 77.000 m² winkelvloeroppervlak, ruim 40.000 m² in de binnenstad. Door te investeren in de binnenstad van Winschoten en de recreatieve infrastructuur rond het Oldambtmeer, de Blauwestad en de oude binnenstad van Winschoten neemt het aantal toeristen uit binnen- en buitenland elk jaar toe. Steeds meer mensen weten de rust en ruimte, de uitgestrekte polders met hun vergezichten, de waterrecreatie, de vele natuurgebieden en de unieke cultuurhistorische geschiedenis van het gebied te waarderen.
De gemeente Oldambt was een van de koplopers in de vergrijzing van de bevolking in Nederland, dit maakt dat de gemeente te maken heeft gehad met een geleidelijke natuurlijke afname van de bevolking (er overlijden meer personen dan er geboren worden). Het woongebied Blauwestad, rond het Oldambtmeer draagt in belangrijke mate bij aan het aantrekken van nieuwe inwoners van buiten Oldambt en heeft de afgelopen jaren geleid tot een groei van de totale bevolking van de gemeente. Op 1 januari 2018 werd de bodem bereikt in het aantal inwoners (38.075), op 1 januari 2021 telt de gemeente 38.292 inwoners, een groei van 83 personen over het jaar 2020. In de jaren daarna groeide het inwoneraantal verder tot 39.412 inwoners op 1 december 2023. Op 1 januari 2026 telde de gemeente 39.734 inwoners (bron: CBS)
Geschiedenis In januari 2008 besloten de drie gemeenten onder druk van de provincie Groningen tot de gemeentelijke fusie, mede omdat tussen Scheemda en Winschoten rondom het kunstmatige Oldambtmeer het Blauwestad-project werd aangelegd. Met name de communistische partijen, de NCPN in Reiderland en de VCP in Scheemda, hebben fel geprotesteerd tegen de fusie. In de raadsvergaderingen bleken zij de enige tegenstanders.
De gemeente ligt in de streken Reiderland en het Oldambt, waaraan de gemeentenaam ontleend is. Door middel van een enquête konden de inwoners een naam kiezen, waarbij Winschoten en Reiderland de andere twee opties waren. Op 20 november 2008 kwam Oldambt hierbij als winnende naam uit de bus. Oldambt wordt uitgesproken als: Ol-Dambt.
Economie De gemeente Oldambt heeft in 2019 ruim 16.000 arbeidsplaatsen en is daarmee de vierde economie in de provincie. Bijzonder is dat in de sectoren zorg en overige dienstverlening Oldambt na de gemeente Groningen de meeste banen heeft. Belangrijke sectoren in de gemeente zijn industrie, handel en landbouw. De belangrijkste bedrijventerreinen in de gemeente zijn te vinden in Scheemda (Eextahaven I, II, III, Scheemder Hoogte I en II), Winschoten (De Rensel, Reiderland en Hoogebrug) en Bad Nieuweschans (Het Bolwerk).
Ontwikkeling aantal banen 2015 - 14.996 2016 - 14.528 2017 - 14.818 2018 - 15.053 2019 - 16.002 2020 - 15.680 2021 - 15.840 2022 - 16.254 Bron: www.destaatvangroningen.nl
Belangrijkste werkgevers in de gemeente zijn het Ommelander Ziekenhuis met 1200 medewerkers en Zorggroep Oosterlengte (in heel haar gebied 2000 medewerkers). Qsil Winschoten (250 medewerkers) en Pre Zero (voorheen Virol) met 150 medewerkers zijn grotere commerciële werkgevers.
In 2020 vestigden zich twee belangrijke bedrijven in Winschoten; PerkinElmer, producent van corona-testen en Hyzon motors, producent van elektrisch aangedreven trucks. Op 1 juli 2021 werd bekend dat Google grond heeft gekocht om een datacenter te bouwen in Winschoten.
Bedrijventerreinen In de gemeente Oldambt zijn de volgende bedrijventerreinen te vinden: Rensel (Winschoten) Hoogebrug (Winschoten) Reiderland (Winschoten) Eextahaven en Eextahaven Zuid (Scheemda) Het Bolwerk (Bad Nieuweschans)
De komende jaren zal een aantal nieuwe bedrijventerreinen in ontwikkeling komen: Scheemderhoogte (A7, Scheemda) Winschoterzijl (Winschoten)
Recreatie en toerisme De gemeente Oldambt ontwikkelt zich steeds meer als recreatiegemeente, in 2019 werd het record van 100.000 overnachtingen gebroken. De gemeente is gelegen aan het Unesco werelderfgoed Waddenzee. De Dollard is daarvan onderdeel met als fraai te bezoeken attractie de zogenaamde Kiekkaaste een vogelkijkhut midden in de kwelder van de Dollard.
Belangrijke trekpleisters zijn het wellnesscentrum Thermen Bad Nieuweschans met 200.000 gasten per jaar (spa, sauna's en hotel) en het 800 hectare grote Oldambtmeer waar steeds meer watersport plaatsvindt. Rond het meer zijn meerdere jachthavens en er is een vaarroute naar zowel Termunten als Winschoten. De binnenstad van Winschoten vormt ook een belangrijke trekker, er is een groot aanbod aan winkels en horeca en er zijn jaarlijks veel evenementen die ook veel Duitse consumenten aantrekt. Ook het Rosarium in Winschoten aan de rand van het stadspark trekt veel bezoekers. In het park zijn verder een beleefroute en een kinderboerderij te vinden naast vele kilometers voet- en wandelpaden. Bijzonderheid is de Pieter Smitbrug; de langste houten fiets-voetbrug in Europa die Winschoten met Blauwestad en het strand Zuid aan het Oldambtmeer verbindt. Het Havenkwartier in de Blauwestad met zijn sfeervolle huisjes in "Oud Hollandse" stijl, ontwikkeld zich steeds meer tot toeristische trekpleister binnen de gemeente.
In Heiligerlee is de beleefroute in het park De Hoogte en het museum rondom de herdenking van de Slag bij Heiligerlee in trek bij toeristen. In het dorp ligt ook het museum Klokkengieterij. De voormalige strokartonfabriek De Toekomst in Scheemda is een festivallocatie in wording met als belangrijkste festival Grasnapolsky. Andere festivals in de gemeente zijn het festival Hongerige Wolf, Zomerfestival Winschoten, Middeleeuws en Fantasy festival Winschoten (Stadspark), straattheaterfestival Waterbei in Winschoten en het promsconcent Pura Vida. Elk jaar vindt de Run van Winschoten plaats, een ultraloopevenement van 100 km (of 10×10 km) met deelnemers uit binnen- en buitenland. Elke eerste maandag van november is er Adrillen (Allerheiligenmarkt) in Winschoten. Naast een warenmarkt met honderden kramen is er ook een Adrillenkermis. De Adrillentraditie ontstond rond 1816 als Veemarkt en is inmiddels meer dan 200 jaar oud. In Midwolda is het landgoed rondom de Ennemaborg en de gerestaureerde Oldambtster boerderij Hermans Dijkstra een trekpleister. In Midwolda is ook het Noordstrand van het Oldambtmeer met een jachthaven, horeca en grote camperplaats te vinden.
In de gemeente zijn diverse campings, hotels, pensions en B&B's te vinden voor overnachtingsmogelijkheden. Ondanks de jaarlijks toenemende stroom van toeristen uit binnen- en buitenland zijn er nog geen grote landelijke hotelketens of vakantieparken gevestigd in gemeente. Ten zuiden van Winschoten liggen in de nabijgelegen gemeente Westerwolde recreatieparken waaronder Wedderbergen in Wedde en Park Emslandermeer in Vlagtwedde. Hier ligt ook een van de belangrijkste trekkers van de provincie Groningen: vesting Bourtange.
Door de gemeente lopen belangrijke langeafstandsroutes voor wandelen en fietsen zoals de internationale Dollardroute en de kustroute langs het Unesco Werelderfgoed waddenzee.
De gemeente Oldambt is oprichter van de regionale marketingorganisatie ZO Groningen, een voortzetting van de Stichting Marketing Oldambt.
Infrastructuur en verbindingen De gemeente Oldambt is over de weg verbonden middels de autosnelweg A7, en diverse provinciale wegen richting Delfzijl, Ter Apel en de Pekela's. De gemeente beheert zelf een groot wegennet tussen de 15 kernen.
Via spoor is de lijn tussen Groningen en Bremen voor reizigersvervoer en goederenvervoer belangrijk. De spoorlijn wordt in het kader van het project Wunderline aangepast zodat er sneller gereden kan worden. In de gemeente zijn drie stations; Station Winschoten, Station Scheemda en Station Bad Nieuweschans. Tussen Station Groningen, Station Groningen Europapark, Scheemda en Winschoten rijdt een sneltreinverbinding in de ochtend- en avondspits. In zowel Winschoten als Scheemda is nabij het treinstation een busstation. Bussen van vervoerder Qbuzz verbinden deze kernen met alle omliggende dorpen en steden.
Voor de binnenvaart en recreatievaart is het Winschoterdiep de belangrijkste vaarverbinding. Het kanaal heeft vaarklasse IV voor de binnenvaart. In Scheemda is de Eextahaven gelegen, in Winschoten vormen de Rensel met de Tramhaven en de Industriehaven de belangrijkste havens. In de gemeente liggen verder vaarverbindingen naar de Dollard (Westerwoldse Aa) met een haven in Bad Nieuweschans en zijn er vaarverbindingen tussen Winschoten en het Oldambtmeer en verder naar Termunten en de kust bij de Eems.
Binnen 30 autominuten is Groningen Airport Eelde gelegen, Flughafen Bremen ligt op 130 kilometer afstand van Oldambt. Oldambt kent zelf Vliegveld Oostwold; De Havens van Delfzijl en Eemshaven zijn op korte afstand gelegen. Evenals de containeroverslagcentra in Veendam en Hoogezand.
Cultuur Monumenten In de gemeente is er een aantal rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten, en oorlogsmonumenten, zie: Lijst van rijksmonumenten in Oldambt Lijst van gemeentelijke monumenten in Oldambt Lijst van oorlogsmonumenten in Oldambt
Theater Cultuurhuis De Klinker Winschoten Filmhuis Winschoten Jazz Harbour Club Winschoten
Musea Museum Slag bij Heiligerlee Klokkengieterijmuseum Heiligerlee Museum Stoomgemaal Winschoten Vestingmuseum Bad Nieuweschans Kinderwagenmuseum Nieuwolda Museumgemaal De Hoogte Nieuwolda Museumboerderij Hermans Dijkstra Midwolda
Kunst in de openbare ruimte In de gemeente zijn diverse beelden, sculpturen en objecten geplaatst in de openbare ruimte, zie: Lijst van beelden in Oldambt
Media Kranten