Het blauwe trompetdiertje (Stentor coeruleus Ehrenberg 1830) is een eencellige die behoort tot het geslacht Stentor, familie Stentoridae. De Stentoridae behoren tot de ciliaten (trilhaardiertjes of wimperdiertjes) net zoals de pantoffeldiertjes.
Kenmerken Het blauwe trompetdiertje heeft de vorm van een trompet met langs de bovenrand een krans van bewegende trilhaartjes die een waterstroom - met daarin voedseldeeltjes zoals bacteriën - naar de 'slokdarm' veroorzaken, dat wil zeggen naar de cyto-stoma ('celmond') aan de bovenkant van de trompet.
Het trompetdiertje wordt vaak aangetroffen in organisch vervuild, stilstaand of langzaam stromend zoet water, soms in grote aantallen. Het zet zich vaak met zijn spitse uiteinde vast op een substraat - vaak waterplanten - maar kan soms ook vrij rondzwemmend gevonden worden. Het trompetdiertje is zeer elastisch en kan in maximaal uitgerekte vorm wel 2 millimeter lang worden en is dan met het blote oog zichtbaar. Het is daarmee een van de grootste eencelligen, groter dan diverse veel complexere meercellige organismen zoals raderdiertjes. Het rondzwemmen vindt zowel plaats in de langgerekte trompetvorm als in een samengetrokken bolvorm; bij het zwemmen dienen trilharen op het lichaam voor de voortstuwing.
Fysiologie De celkern is relatief zeer groot en wordt een macronucleus genoemd. Deze macronucleus heeft de vorm van een kralensnoer. De blauwe kleur is afkomstig van het pigment stentorine dat zich hecht aan bepaalde korreltjes (granula) in het lichaam van het trompetdiertje.https://web.archive.org/web/20120529155633/http://www.nies.go.jp/chiiki1/protoz/morpho/stentor.htm Stentor is sterk regeneratief: een klein deel van het dier (1/100ste deel) kan uitgroeien tot een volledig exemplaar.
Een kenmerk van het trompetdiertje is de zogenaamde contractiele vacuole, een microscopische vesikel. Doordat de concentratie aan zouten en andere opgeloste stoffen in het diertje hoger is dan in het omringende water, dringt er door osmose constant water door de celmembraan naar binnen. Dit overschot aan water hoopt zich op in de vacuole, die dit met regelmatige tussenpozen naar buiten loost.http://www.microscopy-uk.org.uk/mag/indexmag.html?http://www.microscopy-uk.org.uk/mag/articles/stentor.html. Gearchiveerd op 9 april 2023.
Naamgeving Waarschijnlijk is het trompetdiertje zo genoemd door Lorenz Oken, een Duits filosoof uit het tijdperk van de romantiek die ook natuuronderzoek deed. De geslachtsnaam Stentor komt waarschijnlijk van de heraut Stentor uit de Trojaanse oorlog met zijn zeer luide stem.
Externe links Foto's van Stentor coeruleus
Categorie:Protista