thumb|Het huis waar Vasalis tot haar overlijden in 1998 woonde M. Vasalis, pseudoniem van Margaretha Droogleever Fortuyn-Leenmans, (Den Haag, 13 februari 1909 – Roden, 16 oktober 1998) was een Nederlandse dichteres en psychiater.
Het pseudoniem 'Vasalis' is een latinisering van haar achternaam 'Leenmans'. De 'M' staat niet voor 'Maria' zoals soms ten onrechte wordt gemeld, maar van haar voornaam, Margaretha. De dichteres wilde in eerste instantie publiceren zonder dat duidelijk werd dat de gedichten door een vrouw waren geschreven.Maaike Meijer, p. 168 Op voorspraak van Simon Vestdijk kon zij als dichteres debuteren in het literair tijdschrift Groot Nederland, maar de redactie ging niet akkoord met initialen als ondertekening. Dat dwong de dichteres om voor de publicatie in augustus 1939 een pseudoniem te kiezen. Haar vader had in zijn studententijd gepubliceerd onder de naam 'Vazal' en de dochter speelde ook met de achternaam Leenman(s).
Leven en werk thumb|Gedicht van Vasalis op muur in Leiden Vasalis groeide op aan de rand van Scheveningen. Margaretha Leenmans (voor haar vrienden Kiekie of KiekMaaike Meijer, passim) studeerde geneeskunde en antropologie aan de Rijksuniversiteit Leiden. Ze was bevriend met haar jaargenoot kroonprinses Juliana, die lid was van de jaarclub De Zestigpoot, naar de vijftien leden en hun vier ledematen. Vasalis was zelf geen lid van De Zestigpoot. Met Juliana herschreef Vasalis het sprookje over Blauwbaard tot een nieuw toneelstuk dat door de leden opgevoerd werd. Leenmans speelde daarbij Blauwbaard en Juliana haar echtgenote.Withuis, Jolande （2016） Juliana. Vorstin in een mannenwereld, p. 122 （e-boek) Na haar studie vestigde ze zich in 1939 als arts in Amsterdam. Later werkte ze als kinderpsychiater in Assen en Groningen. Ze raakte bevriend met J.C. Bloem, Adriaan Roland Holst, Albert van Dalsum, Victor van Vriesland, Titus Leeser en vele anderen in de jaren dertig in de 'salon artistique' van de Zwolse advocaat Harro Bouman en zijn vrouw Carina Bouman-Hofstede Crull. In 1939 trouwde ze met de latere hoogleraar neurologie Jan Droogleever Fortuyn.
In 1940 debuteerde Vasalis met de bundel Parken en woestijnen. Andere dichtbundels zijn De vogel Phoenix uit 1947 en Vergezichten en gezichten uit 1954. De drie bundels die tijdens haar leven verschenen, bevatten in totaal slechts zo'n honderd gedichten.R. van de Perre, 'De poetische wereld van M. Vasalis, in: Verslagen en mededelingen van de Koninklijke Academie voor Nederlandse taal- en letterkunde (1989). Op: dbnl.org. Hierin: "Alles samen een honderdtal gedichten. (...) in 1974 - precies twintig jaar na de publicatie van haar laatste bundel! - de Constantijn Huygensprijs en in 1983, nog bijna tien jaar later, de P.C. Hooftprijs. Daarmee werden haar in Nederland zowat alle mogelijke literaire onderscheidingen toegekend". Gearchiveerd op 9 juni 2023. Postuum verscheen in 2002 De oude kustlijn. Haar kinderen Lous, Hal en Maria Droogleever Fortuyn hebben, op haar verzoek, de uitgave verzorgd.
Ze schreef traditionele gedichten die vaak gekenmerkt werden door het gebruik van personificatie en antropomorfisme. Vaak eindigen haar gedichten, na een reeks natuurindrukken, op een zelfbespiegeling. Daarnaast schreef Vasalis ook enkele essays en een novelle. Haar werk is veelvuldig bekroond, onder meer met de Constantijn Huygensprijs in 1974 en de P.C. Hooft-prijs in 1982.
Ton Anbeek beschreef haar gedichten met: "Een schijnbaar banaal gegeven leidt tot een flits van inzicht".
Tot haar bekendste gedichten behoort 'Afsluitdijk' uit Parken en woestijnen (1940), met de volgende beginstrofe:
Toen haar echtgenoot hoogleraar werd aan de Rijksuniversiteit Groningen verhuisde zij met haar gezin in 1951 naar Groningen. Vasalis woonde van 1964 tot haar overlijden in 1998 in het huis De Zulthe bij Roden.
Eerbetoon Er is sprake van de aanleg van een speciale Vasalis-tuin in haar laatste woonplaats.Irene Fortuyn: Gedenktuin voor Vasalis In 2009 is er een gedenkteken geplaatst bij gelegenheid van haar honderdste geboortedag.Gemeente Noordenveld - Gedenkteken voor Vasalis
In Leiden is op de hoek van de Lijsterstraat en de Leeuwerikstraat een bronzen portret van Vasalis aangebracht, dat is gemaakt door beeldhouwer Aart Schonk. Vasalis woonde hier van 1927 tot 1934 tijdens haar studie. De Maatschappij der Nederlandse Letterkunde nam dit initiatief toen door de biografie van Maaike Meijer weer de aandacht op deze locatie werd gevestigd.Vasalis geëerd met plaquette in Leiden, Leidsch Dagblad, 4 december 2013Bronzen plaquette Vasalis bij Leids studentenhuis, NRC.nl, 4 december 2013
Een trein van Arriva van het type Spurt die op de Noordelijke Nevenlijnen rijdt draagt de naam M. Vasalis.
Op 16 oktober 2022 werd in Roden een beeld onthuld, gemaakt door beeldhouwer Nicolas Dings opgebouwd met elementen uit het gedicht 'Daphne'. Beeld onhuld op 16-10-2022. Gearchiveerd op 27 oktober 2022.
Voor de ingang van de Noorder begraafplaats te Leeuwarden ligt een poëzietableau (hardsteen van 100 bij 120 cm.) met het gedicht Sub Finem met als laatste regel 'Het werd, het was, het is gedaan'. Het maakt deel uit van de Leeuwarder poëzieroute (zie www.poezieroute.nl). In het boek 'Het metrum van de voetstap' is naast dit Nederlandstalige gedicht van Vasalis ook een Engelse vertaling (van de hand van David McKay) opgenomen.
Bibliografie thumb|Plaquette in Leiden 1940 - Onweer, in: Drie Novellen, met Jan Campert en Egbert Eewijck (Digitale versie) 1940 - Parken en woestijnen. Gedichten, dichtbundel 1941 - Het ezeltje, met tekening van R.L. Fernhout, gedicht, Orpheus-serie nr. 14 1945 - Fragmenten uit een journaal, in Criterium 1947 - De vogel Phoenix, dichtbundel, in 1947 zijn hiervan ten minste 4 edities uitgebracht. 1947 - Victor. Het boek der vrienden : een literaire parade ter ere van Victor E. van Vriesland. Red.: M. Vasalis, Jeanne van Schaik-Willing en Mr. E Straat 1952 - Naar aanleiding van Atonaal in Libertinage 1954 - De muze en de dieren 1954 - Vergezichten en gezichten, dichtbundel 1958 - Kunstenaar en verzet 1960 - De dichter en de zee, bloemlezing 1964 - (S)teken aan de wand, toespraak, in Raam 1977 - Dankwoord bij de uitreiking van de Constantijn Huygensprijs 1974, in Literama 1981 - Drank, de onberekenbare en andere gedichten 1981 - Twee gedichten 1982 - Het ezeltje, facsimile-editie 1982 - Kinderen. Fragment 1983 - Een pijn, waarvoor geen naam bestaat, juryrapport t.g.v. de uitreiking van de Hendrik de Vriesprijs aan Ab Visser op 18 december 1958 1983 - Phoenix 1984 - Dankwoord bij de aanvaarding van de P.C. Hooftprijs 1982 1989 - Is het vandaag of gisteren, vraagt mijn moeder 1997 - Parken en woestijnen / De vogel Phoenix / Vergezichten en gezichten 1999 - 10 mooiste van Vasalis (poëziekaarten) 2002 - De oude kustlijn, nagelaten gedichten, op haar verzoek uitgegeven door haar kinderen op basis van haar eigen commentaar 2003 - Verjaars-brief voor Gerard 2004 - Eb 2009 - De amanuensis 2009 - Briefwisseling 1951-1987 / M. Vasalis, Geert van Oorschot. 2009 - Is 't vandage of gister. Gedichten van M. Vasalis in 't Drèents 2009 - Op een vlot van helderheid 2011 - Vriendenbrieven. Briefwisseling tussen Kiek Drooglever Fortuyn-Leenmans en Harro & Carina Bouman-Hofstede Crull. Woubrugge, 2011 [bezorgd door Hessel Bouman]. 2012 - Droedels 2015 - Verzamelde gedichten 2019 - The Old Coastline. Selected Poems of M. Vasalis
Literaire prijzen thumb|Jan Campertprijzen 1974. V.l.n.r.: Piet Buijnsters, William D. Kuik, wethouder Piet Vink, M. Vasalis en Hugues C. Pernath 1941 - Lucy B. en C.W. van der Hoogtprijs voor Parken en woestijnen 1955 - Poëzieprijs van de gemeente Amsterdam voor Vergezichten en gezichten 1963 - Culturele prijs van de provincie Groningen 1974 - Constantijn Huygensprijs voor haar gehele oeuvre 1982 - P.C. Hooft-prijs voor haar gehele oeuvre
Documentaire Sporen van Vasalis, regie Willem van der Linde. Stichting Beeldlijn, Groningen, 2010 (dvd, 50 min.). Portret van de dichteres aan de hand van een interview, in 1987 gemaakt door Ronald Ohlsen.
Biografie Meijer, Maaike. M. Vasalis: een biografie. Van Oorschot, Amsterdam, 2011, 966 p. / .
Externe links
Margaretha Leenmans, door Maaike Meijer in: Digitaal Vrouwenlexicon van Nederland (2014)
Categorie:Nederlands dichter Categorie:Nederlands psychiater Categorie:Pseudoniem