miniatuur|Hedy d'Ancona tijdens een congres over sociaaldemocratie in 1981 miniatuur|Aat Veldhoen en Hedy d'Ancona in 2010 Hedwig (Hedy) d'Ancona (Den Haag, 1 oktober 1937) is een Nederlands sociologe, sociaal geografe en feministe en voormalig politica.
Loopbaan D'Ancona studeerde cum laude af in de sociale geografie en de sociologie aan de Universiteit van Amsterdam. In die periode was ze actief in het studentencabaret. Ze viel op met haar mimiek en maakte met het Amsterdamse studentencabaret in 1957 een tour naar Noord-Amerika. Ook trad ze op met het Amsterdamse journalistencabaret. In 1960 had ze een solovoorstelling in Parijs.
Vanaf 1963 ging ze voor de VARA televisieprogramma's gericht op vrouwen produceren.
Voor de PvdA stond ze op de kandidatenlijst voor de Tweede Kamerverkiezingen 1967.
Eind 1968 richtte D'Ancona samen met Joke Kool-Smit de organisatie Man-Vrouw-Maatschappij (MVM) op naar aanleiding van de vele positieve reacties op Smits artikel "Het onbehagen bij de vrouw" (november 1967).Encarta-encyclopedie Winkler Prins (1993–2002) s.v. "vrouwenbeweging §2.2 Nederland". Microsoft Corporation/Het Spectrum.
Van 1974 tot 1981 was D'Ancona voor de Partij van de Arbeid lid van de Eerste Kamer. In het kabinet-Van Agt II (11 september 1981 tot 29 mei 1982) was zij staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, onder meer belast met volwasseneneducatie, arbeidsomstandigheden en emancipatiezaken; voor dit laatste werd zij de eerste 'projectstaatssecretaris'. Van augustus 1982 tot september 1983 was zij opnieuw Eerste Kamerlid. Zij had van juli 1984 tot november 1989 zitting in het Europees Parlement, en bij de Europese Parlementsverkiezingen van 1989 was zij voor de PvdA lijsttrekker. In het kabinet-Lubbers III was zij van 1989 tot 1994 minister van Welzijn, Volksgezondheid en Cultuur. Hierna keerde zij terug in het Europees Parlement, waarin zij weer zitting had van juli 1994 tot juli 1999.Drs. H. (Hedy) d' Ancona, Parlement.com. Gearchiveerd op 30 mei 2023. In 2024 werd zij bij de verkiezingen voor het Europees Parlement met voorkeurstemmen als lijstduwer van GroenLinks-PvdA verkozen, D'Ancona besloot echter haar zetel niet in te nemen.
Daarnaast is D'Ancona een van de oprichtsters van het feministisch maandblad Opzij, waarvan zij van 1972 tot 1981 hoofdredactrice was.
D'Ancona begon haar loopbaan als tv-producer voor de VARA in 1962. Drie jaar later werd ze wetenschappelijk hoofdmedewerkster aan het Sociaal Geografisch Instituut (SGI) van de Universiteit van Amsterdam. In 1975 richtte ze samen met Maurice de Hond (eerder wetenschappelijk medewerker aan het SGI) Cebeon (Centrum Beleidsadviserend Onderzoek) op waarvan ze tot september 1981 mededirecteur was.
Andere functies D'Ancona was in 2007 lid van het Comité van Aanbeveling van het Nederlands Sociaal Forum en sinds 2017 van de Studiekringen50Plus en van het Steuncomité Israëlische Vredes- en Mensenrechtenorganisaties (SIVMO). (2017) - 'Hedy d'Ancona langs de humanistische meetlat,' in: HUMAN magazine, lente 2017, p. 12.
Sinds begin 2009 zet D'Ancona zich ook in als ambassadrice van Stichting B!NK, een stichting die zich bezighoudt met het leed van kinderen in niet-westerse landen.
D'Ancona maakt sinds 2010 deel uit van de Raad van Advies van Stichting The Rights Forum.
Persoonlijk D'Ancona heeft een Joodse vader en een niet-Joodse moeder. Haar vader werd in de Tweede Wereldoorlog gedeporteerd en overleed aan een longontsteking aan het einde van de oorlog tijdens de evacuatie van het concentratiekamp Grosz Rosen.
Ze trouwde in 1959 met psychiater Guus de Boer. Uit een buitenechtelijke relatie met televisieregisseur en -presentator Berend Boudewijn kreeg ze een zoon. Deze kreeg de achternaam van De Boer. Later kreeg ze met De Boer een dochter, Hadassah de Boer. In 1974 scheidde ze van De Boer en kreeg ze een relatie met Tweede Kamerlid Ed van Thijn. Vanaf de jaren 1990 tot zijn overlijden in 2018 was zij de partner van beeldend kunstenaar Aat Veldhoen.
Eerbewijzen 1992: Harriët Freezerring, een emancipatieprijs uitgereikt door het maandblad Opzij 1994: koninklijk onderscheiden als Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw 2001: benoemd tot Ridder in het Franse Legioen van Eer 2002: Aletta Jacobsprijs, een emancipatieprijs die sinds 1992 tweejaarlijks wordt uitgereikt door de Rijksuniversiteit Groningen 2021: Dr. J.P. van Praag-prijs
Bibliografie 1969 - Als ik 33 ben ... Kinderen over hun toekomst, Wim Hora Adema, Hedy d' Ancona. Amsterdam. De Arbeiderspers 1982 - ABC van het feminisme, Hedy d'Ancona, Wim Hora Adema, Len Munnik 1988 - Vliegende schotels - over de strijd in het huishouden, bijdrage aan boek met bijdragen van Renate Dorrestein, Remco Campert, Hans Dorrestijn, Carien Evenhuis, Annemarie Grewel, Maaike Helder, H.J.A. Hofland, Yvonne Kroonenberg, Jan Kruis, Len Munnik, M. Mus, Monique Renault, Betrijs Ritsema, Annie M.G. Schmidt en Willem Wilmink; Nijgh en van Ditmar, in samenwerking met de Joke Smit Stichting, 2003 - Het persoonlijke is politiek (autobiografie), 158 p., Archipel - Amsterdam, , heruitgave met nieuw voorwoord: 2025, Nijgh & van Ditmar, 2006 - Voor de Vrouw Maar voor Haar Niet Alleen..., Meulenhoff - bijdrage 2007 - Zwartboek - de positie van vrouwen wereldwijd, samen met Christine Ockrent en S. Treiner, Artemis & Co, 2021 - Vrolijk verval, Nijgh & Van Ditmar, 2022 - Kouwe kermis, Nijgh & Van Ditmar,
Bestseller 60
|align="left"|Vrolijk verval||2021|| 23-06-2021|| 9|| 13|| |- |align="left"|Kouwe kermis||2022|| 12-10-2022|| 59|| 1||
Publicaties over D'Ancona Boek: Boek: Documentaire: Het persoonlijke is politiek, regisseurs Doortje Smithuijsen en Roos van Ees, HUMAN, uitgezonden/gepubliceerd door 2Doc, 2022
Externe links Hedy d'Ancona (1937), Emancipatie.nl
Interview door Thomas Erdbrink in Zomergasten, 14 augustus 2016 Hedy d'Ancona hekelt Amsterdams kunstbeleid (Artists in Diemen III, Briljantjes), 2 februari 2019, YouTube
Categorie:Eerste Kamerlid Categorie:Nederlands feminist Categorie:Nederlands Europarlementariër Categorie:Nederlands minister van Sport Categorie:Nederlands minister van Volksgezondheid Categorie:Nederlands staatssecretaris Categorie:Nederlands televisieproducent Categorie:Politicus voor de Partij van de Arbeid (Nederland) Categorie:Nederlands minister van Cultuur Categorie:Tweede feministische golf Categorie:Sociaal geograaf