12px
45px
De Bundesautobahn 31 (kort BAB 31, A31 of 31) is een Duitse autosnelweg met een lengte van 241 kilometer tussen Emden- Gronau- Bottrop langs de oostgrens van Nederland. Deze autosnelweg wordt in Duitsland ook wel Emslandautobahn of (Ost)friesenspieß genoemd. In Nederland wordt de A31 ook wel de Emslandlinie genoemd.
Route De A31 begint aan de westkant van Emden, tussen de wijken Larrelt en Constantia, bij een kruispunt met verkeerslichten. De snelweg gaat met een boog als randweg om Emden heen om vervolgens een stuk richting het oosten te lopen. Nadat de weg naar het zuiden is afgebogen wordt bij het Oost-Friese knooppunt Leer de A28 (Leer - Oldenburg - Bremen) en Bunde via de korte A280 met de Nederlandse A7 (richting Groningen) verbonden. Daartussen gaat de snelweg door de 945 meter lange Emstunnel. Het trajectdeel tussen beide knooppunten is in het netwerk van Europese wegen onderdeel van de E22.
Nabij de Nederlandse grens doorkruist de A31 het Eemsland. Bij aansluiting Meppen kruist het de E233 die het tracé van de autoweg B402 (Emmen - Cloppenburg) volgt, die in Nederland overgaat in de A37. Het knooppunt Kreuz Schüttorf knoopt verder zuidelijk de A31 met de A30 (Hengelo - Osnabrück). Ongeveer 10 kilometer daarna komt de A31 Noordrijn-Westfalen binnen en verloopt door het westelijke deel van het Münsterland. Na het passeren van de deelstaatgrens wordt de autoweg B54 (Gronau - Münster) gekruist, die in Nederland in de N35 (A35) overgaat (Enschede- Zwolle). De snelweg eindigt bij knooppunt Dreieck Bottrop in het Ruhrgebied op de A2 (Oberhausen - Hannover), die een paar kilometer westelijk van het knooppunt overgaat in de A3 (Arnhem - Keulen).
Geschiedenis thumb|left|De aangelegde A31 in het blauw en de in het jaar 1976 geplande A31 in het oranje. (2014) In 1966 werd de A31 voor de eerste keer, toen als A113, in het Bundesverkehrswegeplan opgenomen. Tussen 1975 en 2004 is met financiële middelen van aanliggende regio's de snelweg gebouwd.
Verworpen plannen van Bottrop tot Bad Neuenahr Volgens de in 1971 aangenomen wegenplan over de bouw van landelijke wegen in de periode 1971 tot 1985Bundesgesetzblatt Jg. 1971, Teil I, p. 873. zou de A113 van Norddeich tot het Ruhrgebied en vanaf hier verder als noord-zuidas tot de A61 bij Bad Neuenahr-Ahrweiler lopen. Tussen Bottrop en Bad Neuenahr-Ahrweiler was het tracé van de A31 als volgt gepland:Der Große Shell-Atlas, Mairs Geographischer Verlag, Neuausgabe 1977/78, Stuttgart 1977/78, Bl. 32, 42, 208–211. westelijk van Bottrop-Eigen; oostelijk van Bottrop-Fuhlenbrock en westelijk van Bottrop-Stadtmitte; oostelijk van Oberhausen-Sterkrade; oostelijk van Oberhausen-Osterfeld (kruising met de A42; oostelijk van Essen-Frintrop respectievelijk westelijk van Essen-Gerschede; oostelijk van Essen-Bedingrade en westelijk van Essen-Schönebeck; oostelijk van Mülheim an der Ruhr-Eppinghofen en westelijk van Mülheim an der Ruhr-Heißen (kruising met de A40; westelijk van Essen-Haarzopf en Essen-Bredeney (kruising met de A52; kruising van de Ruhr westelijk van Essen-Schuir respectievelijk oostelijk van Essen-Kettwig; westelijk van Velbert en oostelijk van Heiligenhaus (kruising met de A44); westelijk van Wülfrath en oostelijk van Mettmann; westelijk van Wuppertal-Vohwinkel (kruising met de A46; langs Solingen-Gräfrath; westelijk van Remscheid (kruising met de A54) en oostelijk van Solingen-Burg an der Wupper; westelijk van Wermelskirchen (kruising met de A1); westelijk van Wermelskirchen-Kreckersweg en oostelijk van Dhünn (kruising met de A43); westelijk van Kürten-Bechen en oostelijk van Bergisch Gladbach; westelijk van Kürten-Spitze; oostelijk van Overath-Brombach; westelijk van Overath (kruising met de A4); oostelijk van Lohmar-Dahlhaus; westelijk van Lohmar-Hoven en -Honrath; oostelijk van Lohmar-Scheiderhöhe en -Donrath; westelijk van Lohmar-Algert en -Heide; oostelijk van Siegburg-Kaldauen; westelijk van Seligenthal (Sieg); oostelijk van Hennef (kruising met de A560 en de A56); oostelijk van Lichtenberg; langs Windhagen (kruising met de A3); zuidelijk van Himbergen en noordelijk van Rederscheid; westelijk van Kalenborn en oostelijk van Bruchhausen; kruising de Rijn noordelijk van Linz am Rhein en oostelijk van Erpel (kruising met de A59 en B42); oostelijk en zuidelijk van Remagen; noordelijk van Sinzig en zuidelijk van Bad Bodendorf, noordelijk van Heimersheim; noordelijk van Bad Neuenahr-Ahrweiler (met aansluiting op de A61 bij Löhndorf en Grafschaft).
Dit ongeveer 100 kilometer lange trajectdeel was als volgt in het wegenplan opgenomen:
Trajectdeel Aantal rijstroken Prioriteitsniveau tussen het knooppunt bij Bottrop (A2) en het knooppunt met de A56 bij Hennef 2x3 rijstroken I tussen het knooppunt bij Hennef en het knooppunt met de A3 bij Bad Honnef 2x2 rijstroken II tussen het knooppunt bij Bad Honnef-Himberg en Himberg 2x2 rijstroken I tussen Himberg en het knooppunt met de B9 bij Remagen 2x2 rijstroken II tussen het knooppunt bij Remagen en Bad Neuenahr-Ahrweiler (A61) 2x2 rijstroken I thumb|left|A31-herdenksteen in het Rumbachtal bij Mülheim an der Ruhr. Het opschrift geeft aan dat het actiecomité A31 succesvol de bouw van de snelweg heeft kunnen tegenhouden. (2007) thumb|left|De A31-herdenksteen met bankje. Ook de eik werd door het actiecomité geplaatst. (2007)
Eind 1973 volgde de eerste inzageronde van de plannen voor het eerste trajectdeel in het stedelijke Hexbachtal. Met de bouw zou direct na het afronden van de inspraakperiode begonnen worden.
Echter waren er ook zienswijze, die door meer dan honderd burgers tegen de snelwegplannen uit de betreffende steden in het Ruhrgebied aangedragen werden, die de start van de bouw vertraagde. De insprekers maakte zich voornamelijk zorgen over de mogelijke aantasting van het tussen Mülheim-Dümpten en Essen-Borbeck gelegen Hexbachtal. De ecologische betekenis van dit landschap was al onderwerp geweest in de gesloten overeenkomsten tijdens de gemeentelijke herindeling begin twintigste eeuw. In deze overeenkomsten was afgesproken dat het Siepentallandschap - Talmunden genaamd - beschermd zouden worden.Eingemeindungs-Verträge zwischen der Stadt Essen und den Gemeinden Borbeck, Altenessen, Bredeney, Haarzopf mit Nebenverträgen, Essen 1915, p. 21 Maar niet alleen de toenmalige stadsbestuurders bewezen zich als moderne stadsplanologen en milieubeschermers. Ook de in 1920 opgerichte Siedlungsverband Ruhrkohlenbezirk had als doel het samengroeien van de enkele steden en diverse stadsuitbreidingen te verhinderen. Onmisbare groen- en akkerlanden zouden volgens hen behouden moeten blijven. Daarom werden beschermde open vlaktes vrijgehouden als regionale groenstructuur, die in het noord-zuidverloop tot vandaag de dag tussen de steden in het Ruhrgebied behouden is gebleven. Vanaf 1923 verzekerde de Siedlungsverband Ruhrkohlenbezirk verschillende percelen, die ook in het gebiedsontwikkelingsplan 1966 wettelijk verankerd waren als groenstructuur B waaronder ook het Hexbachtal valt, door deze aan te kopen en hierdoor deze grond vrijhield van allerlei soorten bebouwing.Wolfgang Sykorra: Von den „Talmulden“ zum Regionalen Grünzug B. In: Essener Beiträge. Beiträge zur Geschichte von Stadt und Stift Essen 128 (2015), p. 261–296.
Toen de plannen voor het zuidelijke aansluitende deel in de omgeving van Mülheim-Heißen ter inzage waren gelegd, hadden zich langs het tracé van Bottrop tot Overath (zuidoostelijk van Bergisch Gladbach) al talrijke burgerinitiatieven gevormd, die de krachten bundelden in het actiecomité Aktiongemeinschaft A113. Deze hadden als doel de A113 op basis van milieugronden te verhinderen.
In kader van de tweede inspraakronde werden meer dan 16.000 zienswijze tegen de bouw ingediend. Ze werden van groot belang, omdat experts fouten in de berekende verkeersprognose hadden gemaakt en de zienswijze kritiek hadden op het ontbreken van ecologische en ruimtelijke planologische plannen. Het debat met de plannenmakers (Landschaftsverband) en andere voorstanders (ADAC, IHK, bouwsector) duurde ongeveer acht jaar en werd door alle relevante autoriteiten en politieke organen tot aan de Bondsdag gevoerd. Deze besloot in 1976 tot verlagen van de prioriteit van het zuidelijke deel van de ondertussen in A31 hernoemde snelweg, die in het veranderde wegenplan voor de bouw van landelijke wegen voor de periode 1971 tot 1985 was opgenomen.Bundesgesetzblatt Jg. 1976, Teil I, p. 2093 Hierin kreeg het trajectdeel tussen Bottrop en Hennef het prioriteitsniveau Ib evenals het trajectdeel Hennef - Bad Neuenahr kreeg een lagere noodzaak. Alleen de randweg Hennef behield in kader van de B8 de hoogste prioriteit. Bij Bad Neuenahr was de aansluiting op de A61 al in bouw.
Ondanks de afwaardering naar prioriteitsniveau Ib was het definitieve besluit nog niet genomen, omdat de snelweg nog steeds in het wegenplan was opgenomen. De inzet van de Aktionsgemeinschaft A 31 had in de ambtelijke plannen en bij openbare politieke bijeenkomsten zijn vruchten afgeworpen. Echter was de politieke druk voor de bouw van de snelweg nog steeds aanwezig, omdat in het Ruhrgebied in de eerste fases van plannen de gemeentelijke partijovertreffende beleidsbeslissing voor de snelweg al gevallen was. Op dit besluit beriepen de voorstanders zich. Omdat de Bond de bouw tegen de wil van de door de snelweg getroffen en politiek invloedrijke centrale Ruhrgebied niet wilde doordrukken, kwam het vanuit het perspectief van de milieuactivisten daarop aan om in de gemeenten van de regio een negatieve houding tegenover het snelwegplan in te zetten.Andreas Koerner: Zwischen Schloss und Schloten. Die Geschichte Borbecks, Bottrop 1999, p. 214 f.; vgl. auch im Einzelnen Sykorra, op. cit., p. 264 ff. De milieuactivisten werden geholpen door de eerste resultaten van de deelonderzoeken voor het tracébesluit van de A31, die door de Bondsminister voor Verkeer, de minister voor Economie, MKB en Verkeer van de deelstaat Noordrijn-Westfalen evenals het Landschaftsverband Rheinland uitgegeven waren.Klaus Gresser et al.: Gesamtbewertung A 31 Bottrop/Wermelskirchen. Kurzfassung. Gutachten im Auftrage des Landes Nordrhein-Westfalen – Landschaftsverband Rheinland – als Auftragsverwaltung des Bundes, Basel: Prognos AG im April 1979 De vroegtijdig bekent geworden resultaten van de milieustudie als onderdeel van een algemeen rapport verhoogde de druk op de politieke partijen, waarvan de basisorganisaties eveneens het stoppen van de A31-plannen verlangde. Op deze manier veranderde de politieke mening over de A31-plannen in de buursteden van het Ruhrgebied, omdat de colleges besloten tegen de bouw van de A31 te zijn.
Met de tweede verandering van het wegenplan voor de bouw van landelijke wegen in de periode 1971 tot 1985,Bundesgesetzblatt Jg. 1980, Teil I, p. 1614 gepubliceerd in 1980, was de gehele snelwegverbinding tussen Bottrop en Bad Neuenahr volledig geschrapt.