Alphen aan den Rijn () is een gemeente in de Nederlandse provincie Zuid-Holland, gelegen aan de Oude Rijn en de Gouwe in het veenweidegebied Groene Hart tussen Amsterdam, Utrecht, Rotterdam, Den Haag en Leiden. De gemeente telt inwoners en heeft een totale oppervlakte van , waarvan land en water (, Bron: CBSCSB StatLine - Opendata databank van het CBS). Per 1 januari 2014, na de toevoeging van Boskoop en Rijnwoude, telt de gemeente meer dan 100.000 inwoners, waarmee ze tot de dertig grootste gemeenten van Nederland behoort. De gemeente bestaat uit de kernen Aarlanderveen, Alphen aan den Rijn, Benthuizen, Boskoop, Hazerswoude-Dorp, Hazerswoude-Rijndijk, Koudekerk aan den Rijn en Zwammerdam en de buurtschap Groenendijk.
Binnen de gemeente bevinden zich de resten van twee Romeinse versterkingen, Albaniana en Nigrum Pullum en van de Limesweg."Bij Zwammerdam vermoedelijk Romeinse weg blootgelegd - Breedte van de weg 12½ meter" in Leidse Courant d.d. 8 april 1965, p. 12. Gearchiveerd op 16 juni 2018. De gemeente is voorts bekend vanwege voormalige uitgeverij Samsom, Vogelpark Avifauna, openluchtmuseum Archeon, het kenniscentrum van de fruitbomenteelt in Nederland, Boskoop en de opgraving van zes Romeinse schepen bij Zwammerdam.
Geschiedenis De gemeente met de naam Alphen aan den Rijn ontstond op 1 januari 1918 toen de gemeente Alphen werd samengevoegd met Aarlanderveen en Oudshoorn.
In 1964 werd het dorp Zwammerdam en een gedeelte van haar grondgebied aan de gemeente Alphen aan den Rijn toegevoegd; een ander deel werd toegevoegd aan de gemeente Bodegraven. Op 1 januari 2014 zijn de gemeenten Alphen aan den Rijn, Boskoop en Rijnwoude gefuseerd tot een nieuwe gemeente onder de naam Alphen aan den Rijn.Alphen a/d RijnGemeente Alphen aan den Rijn - Het nieuwe woordmerk beweegt
Geografie thumb|Uitzicht over de wijk Ridderveld vanaf een flat aan de Vliestroom
Aantal inwoners
Aangrenzende gemeenten
Alphen aan den Rijn werkt op bestuurlijk gebied nauw samen met de gemeenten Nieuwkoop en Kaag en Braassem, in het Rijnstreekberaad waarin overlegd wordt over gemeenschappelijke en grensoverschrijdende zaken conform de Wet gemeenschappelijke regelingen. Hierbij kan het gaan om zowel beleidsafstemming en belangenbehartiging als de aanpak van concrete, uitvoerende projecten. De betrokken gemeenten maken sinds 1 april 2010 deel uit van Regio Holland Rijnland.
Gemeentelijke herindeling In 2012 werd het plan gelanceerd om de fusiegemeente die per 1 januari 2014 zou ontstaan Rijn en Gouweland te noemen.We gaan Rijn en Gouweland heten, op alphen.dichtbij.nl. Gearchiveerd op 25 september 2015. Deze naam ondervond veel kritiek, met name uit de toenmalige gemeente Alphen aan den Rijn.Naam 'Rijn en Gouweland' ondervindt tegenstand, op alphen.dichtbij.nl. Gearchiveerd op 25 september 2015. Daardoor ontstond de situatie dat er onderling geen overeenstemming over de fusienaam ontstond. De gemeenten Boskoop en Rijnwoude vroegen de minister van Binnenlandse Zaken, de Alphense Liesbeth Spies, die later benoemd werd tot burgemeester van Alphen aan den Rijn, om alsnog een neutrale gemeentenaam aan te wijzen. Daar kwam het echter niet van, waardoor de minister bepaalde dat Alphen aan den Rijn de naam van de fusiegemeente werd, omdat dit de grootste plaats in de gemeente is.
Politiek en bestuur College van B en W
Na de gemeenteraadsverkiezingen van 2026 is een coalitie gevormd met vier partijen: Nieuw Elan, CDA, PRO en CDA. Wethouders in deze periode zijn: Gert Jan Schotanus en Yvonne Peeters voor Nieuw Elan, Relus Breeuwsma en Chantal van den Berg voor het CDA, Ernst-Jan Straver voor PRO en Maurits de Vries voor D66.
Alphen kent ook een kinderraad en een kindercollege. De kinderburgemeester wordt steeds voor één jaar gekozen en ondersteunt de burgemeester. De kinderraad vergadert vier keer per jaar over zaken die zij van belang vinden.
Gemeenteraad
Sinds de gemeentelijke herindeling op 1 januari 2014 heeft de gemeenteraad 39 zetels. Hieronder de behaalde zetels per partij bij de raadsverkiezingen:
1918–1966
Partij191719191923192719311935193919461949195319581962 ARP-SGP – – – – – – – – 5 – 5 5 CHU 4 4 5 5 5 5 6 6 5 5 5 PvdA – – – – – – – 3 3 4 4 5 KVP (tot 1946: RKSP) 4 3 4 3 3 3 3 4 4 4 3 4 VVD (tot 1946: LSP „De Vrijheidsbond”, 1946–1948: PvdV) 3 3 2 3 1 1 1 1 1 1 1 Gemeentebelangen (1958-1966) – – – – – – – – – – 1 1 ARP 4 4 4 4 4 4 4 5 ARP-CHU – – – – – – – 10 – – – – Onafhankelijke Volksgroep – – – – – – – 1 – – – – SDAP – 1 1 1 2 2 2 – – – – VDB – – – – 1 1 – – – – SGP – – 1 1 – 1 – – – Vrijheidsbond-VDB – – – – 3 – – – – – – – Zetels 15 15 17 17 17 17 17 19 19 19 19 21 Opkomst (%) – – – – 92,7 92,8 94,2 89,5 91,2 93,6 95,0 94,4
1966–2013
Partij196619701974197819821986199019941998200220062010 VVD 2 2 5 6 9 9 8 9 9 8 8 7 CDA – – – 14 11 10 11 7 6 7 6 5 PvdA 5 3 5 7 5 8 5 3 4 4 7 5 D66 – 1 2 1 4 5 3 2 1 3 ChristenUnie (tot 1990: RPF-SGP-GPV, 1990–2002: RPF-GPV) – – – – 2 1 1 2 2 2 3 3 Nieuw Elan – – – – – – – – – – – 3 GroenLinks (1986: Progressief Alphen) – – – – – 1 2 2 3 3 2 3 SP – – – – – 1 2 4 4 3 4 2 Alphen Eén (tot 2005: De Vrije Lijst, 2013: RijnGouweLokaal) – – – – – – – – – 2 2 2 Beter Alphen – – – – – – – – 2 1 1 TON – – – – – – – – – – – 1 Leefbaar Alphen/Alphense Stadspartij (tot 2002: Alphense Stadspartij) – – – – – – – – 2 2 1 – Initiatiefgroep Democratisch Alphen – – – – – – – 1 – – – – PPR – – 1 – – – – – – CPN-PSP – – 1 – – – – – – Progressieve Combinatie Alphen – – 3 2 – – – – – – – – Protestants Christelijke Combinatie – – 10 – – – – – – – – KVP 5 3 3 – – – – – – – – Gemeentebelangen (1970-1978) – 2 1 – – – – – – – – – ARP-SGP 5 6 – – – – – – – – – CHU 6 6 – – – – – – – – – Zetels 23 23 27 29 31 31 33 33 33 35 35 35 Opkomst (%) 92,7 70,0 69,7 69,5 65,7 71,5 61,5 61,8 58,4 56,7 54,2 52,6
2014–heden
Partij2013201820222026 Nieuw Elan 6 10 8 8 CDA 7 6 5 7 PRO (2026: GroenLinks-PvdA) – – – 5 FVD – – 1 4 VVD 5 6 5 4 D66 4 3 4 4 RijnGouweLokaal 1 1 2 2 SGP 2 1 1 1 ChristenUnie 3 2 2 1 ONS Alphen – – – 1 SP 3 2 2 1 PvdD – – – 1 GroenLinks 3 5 6 PvdA 4 2 2 Beter Alphen 1 1 1 – Zetels 39 39 39 39 Opkomst (%) 40,9 56,3 53,3 54,6
Partnersteden Oudtshoorn
Monumenten Lijst van rijksmonumenten in Alphen aan den Rijn (gemeente) Lijst van gemeentelijke monumenten in Alphen aan den Rijn Lijst van oorlogsmonumenten in Alphen aan den Rijn Lijst van Stolpersteine in Alphen aan den Rijn
Zie ook Alphen aan den Rijn (plaats) Lijst van burgemeesters van Alphen aan den Rijn Lijst van beelden in Alphen aan den Rijn Alphen en Rietveld
Externe link
Gemeente Alphen aan den Rijn
Voetnoten Noten
Referenties