Ue o muite arukō (Japans schrift: 上を向いて歩こう "Ik kijk omhoog terwijl ik loop") is een Japans lied geschreven door Rokusuke Ei en Hachidai Nakamura. Het lied werd gezongen door Kyū Sakamoto waarmee hij in 1963 een internationale hit scoorde. Het lied, hoewel vrolijk klinkend, heeft een minder vrolijke boodschap. In het lied zingt de zanger dat hij opkijkt naar de hemel, veinzend dat hij de sterren telt, om zo zijn tranen te beletten te vallen, terwijl hij mijmert over het verleden. Het lied is in het westen bekend onder de alternatieve titel Sukiyaki. thumb|300px|right|10 oktober 1964, Kyū Sakamoto wordt geïnterviewd op de Zweedse televisie.
Titelontleding Ue o muite arukō is de Hepburn-rōmaji-transcriptie van de kanji en hiragana: 上を向いて歩こう. De titel is opgebouwd uit de onderdelen: 上を [ue o], 向いて [muite], en 歩こう [arukō].
上を [ue o] bestaande uit 3 morae: [u.e o; うえを]
Het partikel を [o] markeert 上 [ue] als voorwerps- of richtingsaanduiding; het is in modern Japans fonologisch. 上 [ue] is een wago-Zelfstandig naamwoord in de kun-lezing en betekent: "boven", "omhoog", en "bovenkant". Classical Japanese - Accusative / Perlative Case 「を」 classicaljapanese.wordpress.com; geraadpleegd: 25-03-2023
向いて [muite], bestaande uit 3 morae: [mu-i-te; むいて]
De werkwoordvervoeging 向いて [muite] is de te-vorm van het wago-werkwoord 向く [muku] "zich (in een richting) keren"; "zich richten (naar)". De vorm komt voort uit de kun-lezing van de kanji 向 plus de hiragana-uitgang いて [ite], gezamenlijk vormen ze de te-vorm (continuatieve wijs) van het werkwoord: 向く [muku] → 向いて [muite]. Kawakawa - What Exactly is “Te Form” in Japanese kawakawalearningstudio.com; geraadpleegd: 25-03-2023
歩こう [arukō], bestaande uit 4 morae: [a-ru-ko.u; あるこう]
歩こう [arukō] is de volitief (willende/voorstel)vorm van het wago-werkwoord 歩く [aruku] "lopen"; in Hepburn vaak geschreven met macron als: arukō. De vorm komt voort uit de kun-lezing van de 歩 plus de hiragana-uitgang: こう.
Grofweg kan 上を向いて歩こう worden vertaald als: "laat me al lopende omhoog kijken.", de titel van het lied wordt standaard vertaald als: "Ik kijk omhoog terwijl ik loop". Lingodeer Blog - Master Japanese Verb Conjugation in One Article blog.lingodeer.com door: Amelie Nishizawa 13-08-2020; geraadpleegd: 25-03-2023
Culinaire associatie Het lied wordt officieus Sukiyaki genoemd omdat men de originele Japanse titel te complex achtte voor het gemiddelde Amerikaanse publiek. Daarom werd een bekend Japans woord gekozen, ook al heeft het woord Sukiyaki als totaal geen verband met de tekst van in het lied. Sukiyaki is een populair Japans eenpansgerecht dat bekend is in de westerse wereld.
Hetzelfde gebeurde bijvoorbeeld met het lied Quand le soleil dit bonjour aux montagnes dat op de hitlijsten stond als The French song. Die titel werd gegeven omdat producer Herb Alpert moeite had met het uitspreken van de Franse titel.
Fred Bronson, een columnist van het tijdschrift Newsweek, merkte op dat de hertiteling vergelijkbaar zou zijn met het uitbrengen van het lied Moon River van Andy Williams in Japan onder de titel: Beef Stew (rundstoofpot).
Hitlijsten Ue o muite arukō is het op een na laatste lied uitgebracht door een Japanse artiest dat terechtkwam op de Amerikaanse hitlijsten. Het stond 3 weken op de eerste plaats van de Amerikaanse hitlijst Billboard.Bittersweet At No. 1: How A Japanese Song Topped The Charts In 1963 Shina no Yoru (Chinese Nachten), eveneens een lied van Sakamoto, eindigde op nummer 58 in 1963 en was daarmee het laatste Japanse lied dat op de hitlijsten verscheen in de 20e eeuw.
Postzegel Op 16 maart 1999 heeft de Japanse posterij Japan Post een postzegel uitgegeven waarop een man met zijn hoofd opgeheven loopt onder een sterrenhemel. De zegel refereert aan het verhaal dat wordt verteld in het lied van Sakamoto.
Covers In het Verenigd Koninkrijk werd, eveneens in 1963, de instrumentale coverversie van Kenny Ball & his Jazzmen een groot succes.
Nederland Nederlandse artiesten die Ue o muite arukō in 1963 gecoverd hebben, zijn onder meer The Blue Diamonds (Sukiyaki), Tony Vos (In Yokohama) en Wanda (In Yokohama).Zie de lemma's over The Blue Diamonds, Tony Vos en Wanda in de Muziek Encyclopedie.
Jan Rot maakte een Nederlandse tekst (geen vertaling), die in 2003 verscheen op de cd An + Jan, Grootste hits, deel I.
Internationaal Verder zijn er covers verschenen van Jewel Akens (1965) en de discogroep A Taste of Honey (1980).
Nederlandse Top 40 Slooten, Johan van (1998): Hit Dossier 1939 tot 1998. Haarlem: Becht |- |align=left|Sukiyaki||1963||-9-1963||13||12||(Capitol Records)
NPO Radio 2 Top 2000
Externe links Songfacts Artikel over Ue o muite arukō.
Bronnen
Categorie:Single uit 1961 Categorie:Japans lied