Nyatri Tsenpo (Wylie: Lde-Nyag-khri- Btsan-po ) is, volgens de traditionele lijst van koningen, de eerste koning van Tibet.
Er is bij hedendaagse tibetologen volstrekte consensus, dat Nyatri Tsenpo en zijn eerste opvolgers mythische figuren zijn.
In de Oude Tibetaanse kroniek wordt zijn komst op aarde onder meer als volgt beschreven:
De essentie van deze mythe die de superioriteit van de Tsenpo (letterlijk De machtige) en de relatie met het landschap benadrukt is een van de leidende thema's in de literatuur over het vroege Tibet. Daaruit wordt duidelijk dat geloof in het sacrale karakter van de heerser een essentieel onderdeel was. De monarch was van hemelse oorsprong en nauw verbonden met beschermende godheden die belichaamd werden door met name de bergen van Tibet. Het heilige karakter van die bergen werd weer geassocieerd met belangrijke functies als bron van water, voeden van water naar rivieren, die het mogelijk maakten in valleien landbouw te bedrijven.
Naam van de koning De oorspronkelijke naam in de vroegste literatuur over de koning was niet Nyatri, maar Nyaktri. Ook in de Oude Tibetaanse kroniek wordt hij uitdrukkelijk als Nyaktri benoemd. Het laatste betekent zoiets als inkeping en moet gerelateerd worden aan de symbolisch belangrijke numerieke positie van zijn hemelse vader als het scharnier tussen drie oudere en drie jongere broers.
In veel latere literatuur werd Nyaktri verbasterd tot Nyatri, dat zoiets als schoudergekroonde betekent. In de meer bekende literatuur werd dat dan uitgelegd om duidelijk te maken, dat zijn onderdanen hem altijd in een draagstoel vervoerden.
Het Hemelkoord De eerste zeven koningen, te beginnen met Nyatri Tsenpo, worden in de Tibetaanse literatuur benoemd als de zeven hemelse tronen. In de kroniek wordt over deze zeven opgemerkt, dat als de zoon in staat was een paard te berijden, de vader weer naar de hemel vertrok.
Een andere tekst in de Oude Tibetaanse kroniek beschrijft dat als volgt:
Deze legende of in ieder geval dit deel ervan was ook buiten Tibet bekend. In de Zayn Al-Akhbar een werk van de Perzische historicus Abu Said Gardezi uit de elfde eeuw is een hoofdstuk over de herkomst van de Tibetanen. Daarin onder meer de opmerking De Khan van Tibet [doet net alsof / wendt voor dat] hij uit de hemel komt en een kuras heeft dat gemaakt is van licht
Sinds het verschijnen van het werk The secret characters of the kings of Tibet van Giuseppe Tucci (1894 - 1984) in 1955 worden deze en soortgelijke teksten verklaard door de aanname van een vorm van toen gebruikelijke geritualiseerde koningsmoord.
Categorie:Koning van Tibet Categorie:Yarlung-dynastie Categorie:Persoon in de 3e eeuw v.Chr.