Johannes Kleberger (Neurenberg, 1485 of 1486 - Lyon, 6 september 1546) was een Beierse koopman en filantroop uit de stad Neurenberg. Hij stond bekend als kunstliefhebber en onderhield contacten met kunstenaars. Zijn portret werd geschilderd door Albrecht Dürer. Hij trad ook op als financier van koning Frans I van Frankrijk.
Klebergers leven is deels in raadselen gehuld. Onderzoek wordt bemoeilijkt door de gevarieerde spelling van zijn naam: in de diverse bronnen wordt hij aangeduid als Johannes, Johan, Hans of Jean Kleberg, Kleberger, Kleeberger, Cléberger, Cleberge of Cleberg. Bekend is wel dat een groot deel van zijn leven zich afspeelde in Zwitserland en Frankrijk. Hij was burger van Bern en Genève. Zijn laatste vijftien jaar woonde hij in Lyon.
Portret door Dürer Op veertigjarige leeftijd liet Kleberger zich portretteren door Albrecht Dürer in Neurenberg. Het idee voor een bas-reliëf is mogelijk van Kleberger zelf en ontleend aan de renaissancegevels die hij op zijn omzwervingen door Frankrijk had gezien. In Dürers repertoire is deze techniek ongebruikelijk.
Dürer signeerde het portret in de rechterbovenhoek met zijn monogram en het jaartal 1526. Rond het portret staat de inscriptie · E(FFIGIES) · IOAN(N)I · KLEBERGERS · NORICI · AN(NO) · AETA(TIS) · SVAE · XXXX · alsmede het teken van de ster Regulus in het sterrenbeeld Leeuw. De linkerbovenhoek toont het astrologische teken van het sterrenbeeld Leeuw, te midden van zes sterren. Linksonder een wapen, rechtsonder een helm met wapenmannetje,Vertaling van de Duitse beschrijving van het portret op de website van het Kunsthistorisches Museum Wien tezamen de redende Wappen (sprekende wapens) van de familie Kleberger.
Levensloop miniatuur|Standbeeld in Lyon In Bern liet Kleberger vanaf 1509 sporen achter als koopman. In 1521 werd hij burger van deze stad. Vanaf 1517 was hij actief in Lyon als vertegenwoordiger van de handelaarsfamilie Imhoff. In 1525 maakte hij deel uit van het leger van koning Frans I tijdens de Slag bij Pavia.
In 1528 trouwde Kleberger in Neurenberg met Felicitas, weduwe van de Neurenberger koopman Hans II Imhoff en dochter van Willibald Pirckheimer. Kleberger werkte voor de familie Imhoff. Pirckheimer was een Neurenberger bankier en patriciër, bevriend met Dürer en evenals deze humanist. Het huwelijk, dat tegen de zin van Pirckheimer werd gesloten, hield niet lang stand. Felicitas overleed op 19 mei 1530 onder onopgehelderde omstandigheden. Volgens Willibald zou Kleberger haar hebben vergiftigd, maar daarvoor zijn geen aanwijzingen. De beschuldiging lijkt te berusten op verdriet, animositeit en geestelijke aftakeling van de oude Pirckheimer. . Revue d'Histoire de Lyon (1912) blz. 322
De verdere loop van de gebeurtenissen is onduidelijk, maar in 1532 duikt Klebergers spoor weer op in Lyon, waar hij zich inmiddels had gevestigd als lakenhandelaar. Lyon lag op een kruispunt van handelsroutes en was een van de intellectuele centra van Frankrijk. Bronnen uit die tijd noemen Lyon de hoofdstad van Europa. Er woonden kunstenaars, onder wie de schrijver François Rabelais. Hij werd genoemd als een van de tien rijkste burgers van Lyon. Portrait of Johannes Kleberger Web Gallery of Art. Geraadpleegd op 19 juni 2026. Met zijn fortuin kocht hij de heerlijkheden Chavagneux, Châtelard en Villeneuve. Daarnaast bezat hij veel vastgoed in Lyon en wijde omgeving. Hij deed ook aan liefdadigheid. In 1534 was hij een van de oprichters van de Aumône générale, bedoeld om de armen van de stad te voeden en te huisvesten; hij bracht een som in van 8045 livres. Eind 1545 werd hij schepen van de stad Lyon.
Net als andere Lyonese notabelen stond Kleberger in voor leningen aan koning Frans I, die voortdurend in geldnood was door de Italiaanse Oorlogen en zijn bouwwoede. Een eerste lening van Kleberger aan de koning dateerde al uit 1522. Uit erkentelijkheid kreeg hij in 1543 van de koning de titel van kamerheer.
Kleberger hertrouwde in 1535 met Pélonne de Bonzin, weduwe van de koopman Étienne de la Forge, die in 1535 als ketter op de Parijse brandstapel was gezet. Het echtpaar kreeg in 1538 een zoon, David. Zijn huwelijk weerhield hem er echter niet van te reizen: hij bleef Genève frequenteren en kocht daar in 1539 een huis, in de wijk die nog altijd de naam Bergues draagt. In deze wijk zijn ook een Rue Kleberg en een Place Kleberg te vinden.
In 1546 overleed Kleberger in Lyon. Na zijn dood liet de stad Lyon een houten standbeeld van Kleberger in Romeinse klederdracht optrekken aan de oever van de Saône. Dit gebeurde als erkentelijkheid voor de liefdadigheid van Kleberger, die hem de bijnaam le bon Allemand opleverde, de goede Duitser. Hij had in zijn testament nog 4000 livres nagelaten aan de Aumône générale van Lyon. Het standbeeld raakte onherstelbaar beschadigd aan het begin van de negentiende eeuw en werd in 1846 vervangen door een stenen exemplaar van de hand van Pierre-Toussaint Bonnaire.
Literatuur Portrait de Jean Kleberger, gravure exécutée en 1839 par Tony Goutière / Dimensions 23x13 centimètres een negentiende-eeuws document op eBay waaraan een groot deel van het artikel op de Franse Wikipedia is ontleend.
Categorie:Duits ondernemer Categorie:Persoon in de Italiaanse Oorlogen