Kaspi (Georgisch: , ) is een gemeente in centraal-Georgië, gelegen in de bestuurlijke regio Sjida Kartli. De gemeente heeft een oppervlakte van 803 km² en heeft ongeveer 42.000 inwoners (2024). De gelijknamige stad is het bestuurlijke centrum. De gemeente ligt ten westen van hoofdstad Tbilisi en aan de grens van de door Rusland bezette afscheidingsrepubliek Zuid-Ossetië.

Geschiedenis miniatuur|links|Gouvernement Tiflis: Oejezd Gori linksboven Na het uiteenvallen van het Koninkrijk Georgië in de 15e eeuw behoorde het gebied van Kaspi tot het Koninkrijk Kartlië en voor korte tijd het fusiekoninkrijk Kartli-Kachetië. In 1801 werd Kartli-Kachetië geannexeerd door het Russisch Rijk en werden de Georgische gebieden enige tijd later bestuurlijk ingedeeld naar Russisch model.

Het gebied van de moderne gemeente Kaspi lag van 1801 tot 1930 bestuurlijk in de oejezd Gori. Deze provincie was onderdeel van achtereenvolgens het gouvernement Georgië (1801-1840), het gouvernement Georgië-Imeretië (1840-1846) en het gouvernement Tiflis (1846-1917). De oejezd, een provincie, was onderverdeeld in districten (oetsjastok), waarbij het gebied van het moderne Kaspi verspreid lag over verschillende districten.

Vorming district Kaspi Als gevolg van de grote bestuurlijke herindelingen van de Sovjet-Unie in 1929-1930 werd het rajon (district) Kaspi gecreëerd met de plaats Kaspi als centrum. In het onafhankelijke Georgië werd het district in 1995 onderdeel van de nieuw opgerichte bestuurlijke regio (mchare) Sjida Kartli en in 2006 werd het district omgevormd naar een gemeente (municipaliteit).

Conflict Zuid-Ossetië Kaspi grenst voor ongeveer 19 kilometer aan de afscheidingsrepubliek Zuid-Ossetië en heeft hier ook als gemeente direct mee te maken. Het grenst aan het Zuid-Osseetse district Leningor (Achalgori voor Georgië) waar de meerderheid van de bevolking etnisch Georgisch is. Verschillende dorpen in de gemeente Kaspi liggen vlak aan de feitelijke grens, met name in het westelijke deel van deze grens. De impact van de door de Russische FSB-grenswachtdienst gehandhaafde grens is significant voor de lokale bevolking.

Er worden regelmatig lokale inwoners door Russische grenswachten gearresteerd en gevangen gezet voor "illegaal oversteken van de grens", bijvoorbeeld tijdens hun landbouw of veehouderij activiteiten. De grens is door de jaren heen steeds meer fysiek gemaakt door hekken, prikkeldraad, greppels of andere vormen van zichtbare (en eenzijdige) demarcatie, zoals bij het dorp Karapila.

Oorlog 2008 Enkele dagen na het staakt-het-vuren van de Russisch-Georgische Oorlog in 2008 werd bij het dorp Grakali de belangrijke brug over de Mtkvari in de centrale spoorlijn Tbilisi - Poti opgeblazen. Georgië beschuldigde Rusland daarvan. De Russische invasie naderde Tbilisi tot Igoëti in de gemeente Kaspi, ongeveer 40 kilometer van de hoofdstad, waar het tot 22 augustus 2008 een wegversperring op de centrale snelweg S1 (E60) liet staan.

Geografie Kaspi ligt geografisch in de Sjida Kartli-vlakte waar de Mtkvari-rivier doorheen stroomt en grenst aan zes gemeenten, te weten Gori in het westen, Achalgori in het noorden dat feitelijk in Zuid-Ossetië ligt. De noordoostelijke hoek grenst aan Doesjeti en het oosten aan Mtscheta (beiden regio Mtscheta-Mtianeti). In het zuiden grenst Kaspi aan Tetritskaro en Tsalka (beiden in Kvemo Kartli).

Sjida Kartli-vlakte De Sjida Kartli-vlakte ligt op ongeveer 500-700 meter boven zeeniveau en het laagste punt van de gemeente (circa 400 meter) is te vinden aan de oostkant in het dal van de Mtkvari. Deze rivier stroomt van west naar oost door Kaspi. Ten zuiden van de rivier bevindt zich het Trialetigebergte, dat de natuurlijke zuidgrens van Kaspi vormt. Aan de noordkant van de Mtkvari ligt de smalle Kvernakebi bergrichel die de rivier scheidt van de Sjida kartli-vlakte en tot een hoogte van ongeveer 1100 meter boven zeeniveau reikt.

Demografie De gemeente Kaspi telde 41.841 inwoners bij de volkstelling van 2024, een daling van ruim vier procent ten opzichte van de volkstelling van 2014. Bevolkingsontwikkeling van de gemeente Kaspi 1923 1939 1959 1970 1979 1989 2002 2014 2024 Gemeente Kaspi - 44.831 49.897 54.063 53.527 55.416 52.217 43.771 41.841 Kaspi 1.562 4.729 9.143 12.263 13.824 17.305 15.233 13.423 12.911Bronnen: Bevolkingsgegevens Georgië 1897 tot heden.* Noot:

Etniciteit en religie miniatuur|Rkoniklooster De bevolking van Kaspi was volgens de volkstelling van 2024 voor 87 procent Georgisch. Belangrijke etnische minderheden waren Azerbeidzjanen (negen procent) en Osseten (twee procent). Andere minderheden in de gemeente waren kleinere aantallen Armeniërs, Russen en Oekraïners. De Osseten woonden volgens de eerdere volkstelling van 2014 voornamelijk in de dorpen langs de Zuid-Osseetse grens. De bevolking was in 2024 voor 89 procent Georgisch-Orthodox en negen procent moslim. Andere geloofsminderheden waren jehova's (0,8 procent)

Administratieve onderverdeling De gemeente Kaspi is administratief onderverdeeld in 16 gemeenschappen (, ) met in totaal 74 dorpen (, ). Er is één stad (, ), het bestuurlijk centrum Kaspi.

Bestuur miniatuur|De industriële stad Kaspi is het bestuurlijk centrum. De gemeenteraad van Kaspi (Georgisch: , ) wordt elke vier jaar gekozen in een gemengd kiesstelsel. Een deel wordt via enkelvoudige kiesdistricten gekozen en een deel via evenredige vertegenwoordiging van gesloten partijlijsten, waarvoor een kiesdrempel geldt van drie procent. Samenstelling Sakreboelo (zetels per partij) Partij 2014 2017 2021 2025   Georgische Droom (GD) 18 28 19 33   Verenigde Nationale Beweging (UNM) 2 2 8   Onafhankelijk Raadslid 7   Overige partijen 5 4 3 1 Totaal 32 34 30 34

Bezienswaardigheden miniatuur|Samtavisi-kathedraal is de belangrijkste bezienswaardigheid. In de gemeente Kaspi zijn verschillende cultuur-historische bezienswaardigheden: Samtavisi-kathedraal, in het dorp Samtavisi vlak aan de S1 (E60) autosnelweg tussen Tbilisi en Gori. Fort Schvilo. Een 14e-eeuws fort in het noorden van de gemeente, niet ver van de Zuid-Osseetse grens bij het dorp Kvemo Tsjala. Kvatacheviklooster. Een kloostercomplex uit de 12e eeuw, in de zuidoostelijke hoek van de gemeente in het Trialetigebergte op ongeveer 23 kilometer rijden van Kaspi. Rkoniklooster. Dit klooster in het Trialetigebergte bij het dorpje Rkoni heeft zijn oorsprong in de 7e eeuw. In de Georgische Gouden Eeuw lag hier een belangrijke handelsroute. In het dorp zijn ook restanten van een fort en oude stenen boogbruggen te vinden.

Vervoer Door de gemeente passeren belangrijke transportcorridors: de Tbilisi - Poti / Batoemi spoorlijn, maar ook de route van internationaal belang S1 (E60). Deze East-West Highway is in de gemeente uitgebouwd tot autosnelweg. Verder lopen er diverse nationale routes door de gemeente, zoals de Sh29 (Tbilisi - Gori).

Externe links Website gemeente Kaspi

Referenties

Categorie:Gemeente in Georgië Categorie:Sjida Kartli