Ruth Elizabeth (Bette) Davis (Lowell, 5 april 1908 – Neuilly-sur-Seine, 6 oktober 1989) was een Amerikaans actrice van de klassieke Hollywoodperiode. Ze werd tienmaal genomineerd voor een Oscar en heeft deze tweemaal gewonnen. Davis stond bekend om haar gepassioneerde acteerstijl en haar bereidheid uitdagende of onsympathieke personages te spelen in veel verschillende filmgenres, variërend van misdaadfilms tot historische films. Ze speelde zo nu en dan in komische films, maar is vooral bekend vanwege haar rollen in romantische drama's.
Haar doorbraak kwam in de jaren 1930 met de film Of Human Bondage, waarna zij grote successen behaalde met films als Dangerous, Jezebel en All About Eve. Binnen de filmindustrie verwierf zij de reputatie van een perfectionistische actrice die haar artistieke overtuigingen op bevlogen wijze verdedigde.
Naast haar werk als actrice leverde Davis ook een belangrijke bijdrage aan de filmwereld. Ze was medeoprichter van de Hollywood Canteen en werd als eerste vrouw verkozen tot voorzitter van de Academy of Motion Picture Arts and Sciences. Ze bleef actief als actrice tot kort voor haar overlijden in 1989. Haar carrière omspande meer dan zestig jaar.
Achtergrond en begin van een carrière Davis werd geboren als dochter van Harlow Morrell Davis en Ruth ("Ruthie") Augusta Favor. Haar zus Barbara "Bobby" werd op 25 oktober 1909 geboren. De afkomst van de familie was Engels, Frans en Welsh.Roots Web. "Afkomst van Bette Davis" In 1915 scheidden de ouders van Davis en in 1921 verhuisde haar moeder met beide dochters naar New York om daar als fotografe te gaan werken. In datzelfde jaar kwam bij Davis de droom op actrice te worden, nadat ze Rudolph Valentino had gezien in The Four Horsemen of the Apocalypse en Mary Pickford in Little Lord Fauntleroy.Spada, James (1993). More Than a Woman. Little, Brown and Company, p. 20. Ze werd hierin gesteund door haar moeder, die zelf ook actrice wilde worden. Na het zien van Honoré de Balzacs La Cousine Bette veranderde Davis haar voornaam in Bette.Chandler, Charlotte (2006). The Girl Who Walked Home Alone : Bette Davis, A Personal Biography. Simon and Schuster, p. 34.
Davis bezocht de Cushing Academy in Ashburnham. Hier ontmoette ze haar eerste man, Harmon O. Nelson. In 1926 zag ze Henrik Ibsens The Wild Duck met Blanche Yurka en Peg Entwistle. Davis vertelde later dat ze na het zien van dat stuk vastberaden was om actrice te worden. Ze vertelde: Voordat ik het stuk zag, wilde ik actrice worden. Nadat ik het stuk zag, moest ik actrice worden... net zoals Peg Entwistle.Chandler, Charlotte (2006). The Girl Who Walked Home Alone : Bette Davis, A Personal Biography. Simon and Schuster, p. 38–39. Davis deed auditie voor Eva LeGalliennes Manhattan Civic Repertory, maar werd afgewezen door LeGallienne, die Davis beschreef als onoprecht en lichtzinnig.Spada, James (1993). More Than a Woman. Little, Brown and Company, p. 40. Ze werd wel toegelaten tot de John Murray Anderson School of Theatre, waar ze dans studeerde met Martha Graham.
Davis deed auditie voor George Cukors theaterbedrijf. Cukor was niet onder de indruk, maar gaf Davis toch haar eerste betaalde rol. Ze mocht een week lang als koormeisje in het stuk Broadway verschijnen. Later werd ze gekozen om Hedwig te spelen. Dit was de rol die Peg Entwistle speelde in The Wild Duck. Nadat ze optrad in onder andere Philadelphia, Washington D.C. en Boston, maakte ze in 1929 haar Broadway-debuut in het toneelstuk Broken Dishes, gevolgd door een rol in Solid South. Hier werd ze ontdekt door een talentenjager van Universal Studios, die haar uitnodigde voor een Hollywood-screentest.
Van theater naar film Een slecht begin thumb|Davis in Hell's House (1932)
Vergezeld door haar moeder verhuisde Davis per trein naar Hollywood en arriveerde daar op 13 december 1930. Ze vertelde later dat het haar verbaasde dat niemand van de studio haar hier opwachtte. Echter, de werknemer van de studio die haar kwam ophalen vertrok weer, omdat er niemand uit de trein stapte die "op een actrice leek". Hoewel ze voor haar eerste screentest niet slaagde, kreeg ze verschillende andere screentests, waaronder voor A House Divided (1931). Ze kwam op de test in een kostuum met een veel te laag decolleté. Regisseur William Wyler wees haar daarom af en gaf zijn crew zijn onomwonden mening: Wat denken dit soort dames, dat ze door hun voorgevel te laten zien aan een baan kunnen komen?Chandler, Charlotte (2006). The Girl Who Walked Home Alone : Bette Davis, A Personal Biography. Simon and Schuster, p. 68. Carl Laemmle, het hoofd van de studio, overwoog zelfs om Davis te ontslaan. Echter, cinematograaf Karl Freund vertelde hem dat Davis mooie ogen had en geschikt zou zijn voor de rol van Laura Madison in The Bad Sister. Uiteindelijk maakte ze in deze film haar filmdebuut.Chandler, Charlotte (2006). The Girl Who Walked Home Alone : Bette Davis, A Personal Biography. Simon and Schuster, p. 67. Haar nervositeit wist ze te overwinnen nadat ze Carl Laemmle Jr., het hoofd van de productie, hoorde zeggen dat ze net zoveel erotische uitstraling heeft als Slim Summerville, een van de andere acteurs uit de film.Stine, Whitney; Bette Davis (1974). Mother Goddam: The Story of the Career of Bette Davis. W.H. Allen and Co. Plc., p. 10. De film werd geen succes en ook haar rol in haar volgende film, Seed (1931), was te klein om de aandacht van de media of het publiek te trekken.
Universal verlengde haar contract met drie maanden, waardoor Davis de tijd had in Waterloo Bridge (1931) te spelen. Hierna werd ze uitgeleend aan Columbia Pictures om te verschijnen in The Menace (1932). Ook werd ze uitgeleend aan Capital Films om te spelen in Hell's House (1932). Na negen maanden en zes onsuccesvolle films, koos Laemmle er voor om haar contract niet te verlengen.
Toch zat Davis niet lang stil. George Arliss koos haar voor de hoofdrol in The Man Who Played God (1932). De rest van haar leven beschreef Davis Arliss als de man die haar hielp met haar doorbraak in Hollywood. De Saturday Evening Post schreef over haar prestatie: Ze is niet alleen mooi, ze stroomt ook over van charme. Ook werd ze na het uitbrengen van de film vergeleken met Constance Bennett en Olive Borden.Stine, Whitney; Bette Davis (1974). Mother Goddam: The Story of the Career of Bette Davis. W.H. Allen and Co. Plc., p. 20. Warner Brothers contracteerde haar voor vijf jaar.
In 1932 trouwde Davis met "Ham" Nelson, die argwanend werd bekeken door de pers: zijn inkomen was $100 per week, terwijl Davis' inkomen bestond uit $1000 per week. Davis vertelde in een interview dat het heel normaal was dat vrouwen met een eigen carrière in Hollywood meer geld verdienen dan hun man. Toch bleek Nelson er uiteindelijk niet tegen te kunnen. Hij accepteerde niet dat Davis een nieuw huis kocht, voordat hij dit zelf met zijn eigen geld kon betalen.Spada, James (1993). More Than a Woman. Little, Brown and Company, p. 94–98.
Gevolg van Of Human Bondage thumb|left|Davis als Mildred in Of Human Bondage (1934)
Na meer dan 20 filmrollen werd ze voor haar vertolking van de kwaadaardige Mildred in Of Human Bondage (1934) door de critici voor het eerst geprezen. Veel actrices hadden de rol van Mildred al geweigerd, omdat ze vreesden zelf met onvriendelijkheid te worden geassocieerd wanneer ze onsympathieke personages zouden spelen. Davis zag de rol echter als een kans om haar acteerkwaliteiten aan de wereld te tonen. Collega Leslie Howard was in het begin minachtend over de actrice, maar veranderde tijdens het filmen zijn houding. Later sprak hij zelfs lovend over haar bekwaamheden. Regisseur John Cromwell gaf haar de vrijheid om zelf beslissingen te nemen. Hij vertelde: Ik liet Bette haar gang gaan, want ik vertrouwde op haar intuïtie. Davis stond er op dat haar overlijdensscène realistisch gefilmd zou worden en zei: De laatste fases van tuberculose, armoede en verwaarlozing zijn niet prettig en ik had de bedoeling overtuigend over te komen.Spada, James (1993). More Than a Woman. Little, Brown and Company, p. 102-107.
De film werd een succes en Davis' confronterende karakterisering kreeg alle lof van de critici. Life Magazine schreef dat dit waarschijnlijk de beste acteerprestatie was die ooit is opgenomen door een actrice uit de Verenigde Staten.Ringgold, Gene (1966). The Films of Bette Davis. Cadillac Publishing Co., p. 57. Davis verwachtte dat haar positieve kritieken Warner Brothers er toe zouden aanmoedigen om haar meer serieuze rollen te geven. Ze was teleurgesteld dat Jack Warner haar weigerde uit te lenen aan Columbia Studios om te spelen in It Happened One Night (1934). In plaats daarvan verscheen Davis in het melodrama Housewife.Chandler, Charlotte (2006). The Girl Who Walked Home Alone : Bette Davis, A Personal Biography. Simon and Schuster, p. 102. Toen bleek dat Davis niet genomineerd werd voor een Academy Award voor haar vertolking van Mildred in Of Human Bondage, wilde The Hollywood Citizen News dat Norma Shearer, die wel werd genomineerd, van de nominatielijst werd gehaald en dat Davis er op werd gezet. Ze begonnen zelfs een campagne. Howard Estabrook, het hoofd van de Awards, stond toe dat het publiek mocht stemmen op Davis, ook al werd ze nooit op de nominatielijst gezet. Dit was de enige uitzondering in de geschiedenis van de Oscars.Wiley, Mason; Damien Bona (1987). Inside Oscar: The Unofficial History of the Academy Awards. Ballantine Books, p. 55. Claudette Colbert won de Oscar voor haar rol in It Happened One Night, maar sindsdien worden nominaties toch door een bredere ledengroep gekozen.Spada, James (1993). More Than a Woman. Little, Brown and Company, p. 107.
Eerste Oscar thumb|Davis in de trailer van The Petrified Forest (1936)
Een jaar later, in 1935, speelde Davis in Dangerous een actrice met problemen. Opnieuw kreeg ze positieve kritieken. E. Arnot Robertson schreef in Picture Post: Bette Davis zou twee- of driehonderd jaar geleden als heks hebben geleefd en verbrand zijn. Ze draagt het gevoel over van moed, beladen met lijden en kracht. The New York Times beschreef haar als een van de interessantste filmactrices.Ringgold, Gene (1966). The Films of Bette Davis. Cadillac Publishing Co., p. 65. Ze won een Academy Award voor Beste Actrice, maar zag deze prijs zelf als een late erkenning voor haar rol in Of Human Bondage. Davis vertelde dat ze de prijs Oscar noemde, de tweede naam van haar man, omdat het beeld in haar ogen op hem leek.Chandler, Charlotte (2006). The Girl Who Walked Home Alone : Bette Davis, A Personal Biography. Simon and Schuster, p. 101 en 263. Een andere versie over de Oscar komt op naam van Margaret Herrick, bibliothecaresse van de Academy. Zij zou reeds in 1932 de naam Oscar voor het beeldje hebben bedacht, omdat het mannetje als twee druppels water op haar oom Oscar leek."Oscar" in The Oxford English Dictionary, June 2008 Draft Revision. De benaming is overgenomen door de Academy of Motion Picture Arts and Sciences.
In haar volgende film, The Petrified Forest (1936), was Davis te zien naast Leslie Howard en Humphrey Bogart. Bogart, wiens vertolking in deze film zijn eerste belangrijke rol was, kreeg de meeste lovende kritieken van de critici. De films met Davis die in de twee volgende jaren zijn uitgebracht, werden helaas niet goed ontvangen door de critici.
Rechtszaak