Ferdinando Francesco Paër Delpech (Parma, 1 juli 1771 – Parijs, 3 mei 1839) was een Italiaans componist, muziektheoreticus, muziekpedagoog en dirigent.
Levensloop Paërs vader Giulio was trompettist in de garde van de hertog van Parma en speelde ook in de kerk en bij feestelijke gelegenheden aan het hof. Ferdinando Francesco Paër studeerde bij Francesco Fortunati en muziektheorie bij de violist Gaspare Ghiretti, een afgestudeerde van het Conservatorio della Pietà dei Turchini, een van de vier voorlopers van het Conservatorio di San Pietro a Majella di Napoli te Napels.
Zijn eerste Italiaanse opera Orphée et Euridice ging nog 1791 te Parma in première. In hetzelfde jaar werd hij theater-kapelmeester in Venetië. Te Venetië werd zijn opera Circe in 1792 het eerst uitgevoerd. Al spoedig volgden andere opera's en hij werd bekend ook buiten Italië. In 1797 vertrok hij naar Wenen, waar hij artistiek directeur van het Kärntnertortheater werd. Ook zijn toekomstige vrouw, de zangeres Francesca Riccardi had aldaar een engagement. In deze functie verbleef Paër tot 1801 en aan het theater gingen verschillende nieuwe opera's in première (Il fanatico in berlina (1797), Camilla (1799), Achille (1801)).
Van 1802 tot 1806 was hij kapelmeester aan het hoftheater te Dresden; zijn echtgenote werd zangeres aan dit theater. Aldaar gingen de opera's I fuorusciti (1802), Sargino ossia L'allievo dell'amore (1803) en Leonora ossia L'amor conjugale (1804) in première. In 1804 werd hij door koning Frederik August I van Saksen benoemd tot hofkapelmeester voor het leven. Toen Napoleon Bonaparte in 1807 in Dresden was, nam hij Paër met naar Warschau en later naar Parijs, waar hij een jaarsalaris van 28.000 Franse Franc ontving. In 1812 werd hij de opvolger van Gaspare Spontini als kapelmeester aan het Théâtre Italien. In deze functie bleef hij tot 1827.
Vanaf 1831 was hij lid van de Académie française. In 1832 werd hij kapelmeester van de Koninklijke muziekkapel aldaar. Paër was onder andere leraar van Franz Liszt te Parijs, die hem ook bij de verbetering en orkestratie van zijn in 1824-1825 gecomponeerde opera Don Sanche ou le Château d´Amour hulp verleende.
Paër schreef als componist meer dan 40 opera's, waarmee hij tijdens zijn leven veel succes had, maar waarvan de meeste na zijn dood in vergetelheid zijn geraakt. Verder schreef hij werken voor harmonieorkest, oratoria, cantates, zangstukken en pianowerken.
Composities Werken voor orkest Orgelconcert, in D majeur Sinfonia baccante Vive Henry IV, variaties
Werken voor harmonieorkest 1810 Vier grote militaire marsen, voor het huwelijk van Napoleon Bonaparte met Marie Louise van Oostenrijk op 1 april 1810 en uitgevoerd terwijl het paar langs de galerijen van het Louvre liep Zes walsen, voor harmonieorkest
Missen, oratoria, cantates en gewijde muziek 1791 Credo 1791 Chirie e Gloria 1805 Missa Piena, in d mineur Beati omnes - salmo 127, concertato voor 4 vocale solisten en instrumenten Cantata pel giorno natalizio, voor solisten, gemengd koor en piano Cantata pour la fête du sacre S.M. le roi de France Cantate pueri, voor 4 vocale solisten Cantata senza titolo, voor 3 solisten, gemengd koor en orkest Das heilige Grab Il santo sepolcro, oratorium Il trionfo della chiesa cattolica, oratorium La passione di Cristo, oratorium Laudate pueri, voor 3 vocale solisten en instrumenten Nisi Dominus, voor 3 vocale solisten Per la festività del santo Natale Quoniam tu solus sanctus, voor bas en orkest Sequenza di S. Domenico, voor 3 vocale solisten Tantum ergo, voor bas, gemengd koor en orkest
Muziektheater Opera's Voltooid inTitelAktesPremièreLibretto 1791 Orphée et Euridice 1 akte 1791, Parma Duplessis 1792 Circe 3 aktes 9 februari 1792, Venetië, Teatro S. Samuele Domenico Perelli 1792 Le astuzie amorose ossia Il tempo fa giustizia a tutti;ook bekend als: La locanda de' vagabondi 2 aktes herfst 1792, Parma, Regio Ducale Teatro di Corte Antonio Brambilla 1793 Laodicèa 2 aktes 1 juli 1793, Padua, Nuovo Teatro Giuseppe Foppa 1793 I pretendenti burlati 2 aktes zomer 1793, Medesano, Teatrino Grossardi Gian-Carlo Grossardi 1793 L'oro fa tutto 2 aktes augustus 1793, Milaan, Teatro alla Scala Angelo Anelli 1793 I portenti del magnetismo 2 aktes 1793, Venetië, Teatro Giustiniani in San Moisè 1793 Icilio e Virginia 2 aktes 1793 Padua, Teatro Nuovo Giuseppe Foppa 1794 Il nuovo Figaro;ook bekend als: Il matrimonio di Figaro 4 aktes carnaval 1794, Parma, Regio Ducale Teatro di Corte Lorenzo da Ponte 1794 Il matrimonio improvviso;ook bekend als: I due sordi burlati 1 akte 22 februari 1794, Venetië, Teatro Giustiniani in San Moisè Giuseppe Foppa, naar Francisco Albergati Capacelli 1794 I molinari 22 februari 1794, Venetië, Teatro Giustiniani in San Moisè Giuseppe Foppa 1794 L'Idomeneo 2 aktes 21 april 1794, Florence, Teatro degli Intrepidi Gaetano Sertor 1794 L'inganno in trionfo 1794, Florence, Teatro Pallacorda 1794 Il fornaro 1 akte 1794, Venetië, Teatro Giustiniani in San Moisè 1794 Ero e Leandro 2 aktes 13 augustus 1794, Napels, Teatro San Carlo Francesco Saverio Salfi 1794 Una in bene e una in male;ook bekend als:Le astuzie di Patacca,Due pupille e i due tutori,Die Komödie ohne Theater,List und Liebe enL'école des maris 2 aktes 1794, Rome, Teatro Valle Giuseppe Foppa 1794-1795 La Rossana 3 aktes 31 januari 1795, Milaan, Teatro alla Scala Pietro Calvi 1795 Anna 2 aktes 1795, Padua, Teatro Nuovo 1795 Il Cinna 2 aktes 12 juni 1795, Padua, Teatro Nuovo Angelo Anelli 1795 L'intrigo amoroso;ook bekend als:Il male vien dal buco,Gl'intrighi del serraglio enSaed ossia Il serraglio 2 aktes 4 december 1795, Venetië, Teatro Giustiniani in San Moisè Giovanni Bertati 1796 L'orfana riconosciuta 2 aktes 28 maart 1796, Florence, Teatro della Pergola 1796 L'amante servitore 2 aktes 28 december 1796, Venetië, Teatro Giustiniani in San Moisè Antonio Sografi 1797 Il principe di Taranto;ook bekend als:Li fratelli dal Ravanello,La contadina fortunato,La finta baronessa ofLi due fratelli ridicoli 2 aktes carnaval 1797, Parma, Regio Ducale Teatro di Corte Filippo Livigni 1797 Il fanatico in berlina Wenen, Kärntnertortheater 1798 La virtù al cimento;ook bekend als: La Griselda ossia La virtù al cimento 2 aktes carnaval 1798, Parma, Regio Ducale Teatro di Corte Angelo Anelli 1799 Camilla ossia Il sotterrano 3 aktes 23 februari 1799, Wenen, Kärntnertortheater Giuseppe Carpani, naar Benoît-Joseph Marsollier des Vivetières 1799 Poche ma buone ossia Le donne cambiate 2 aktes 1799, Wenen, Kärntnertortheater Giuseppe Foppa 1799-1800 La testa riscaldata 1 akte 30 januari 1800, Venetië, Teatro San Benedetto Giuseppe Foppa 1800 La sonnambula 1 akte 15 februari 1800, Venetië, Teatro San Benedetto Giuseppe Foppa 1800 Ginevra degli Amieri 4 aktes 2 september 1800, Wenen, Kärntnertortheater Giuseppe Foppa 1800 Numa Pompilio 2 aktes 1800, Wenen, privé uitvoering Pietro Bagnoli 1800 Poche ma buone ossia Le moglie ravveduta;ook bekend als: Le donne cambiate,Der lustige Schuster ofDie Weibercur 1 akte 18 december 1800, Wenen, Kärntnertortheater Giuseppe Foppa en Giovanni de Gamerra 1801 Achille 2 aktes 6 juni 1801, Wenen, Kärntnertortheater Giovanni de Gamerra 1802 I fuorusciti, ook bekend als: Die Räuberhöhle 2 aktes 13. november 1802, Dresden, Kurfürstliches Theater Angelo Anelli 1803 Sargino ossia L'allievo dell'amore 2 aktes 26 mei 1803, Dresden, Kurfürstliches Theater Giuseppe Foppa, naar Jacques-Marie Monvel 1804 Leonora ossia L'amor conjugale 2 aktes 3 oktober 1804, Dresden, Kurfürstliches Theater Giacomo Cinti, naar Jean Nicolas Bouilly 1804 Lodoiska 3 aktes 1804, Bologna, Teatro Comunale Francesco Gonella 1805 Sofonisba;ook bekend als: Massinissa of Die Carthagerin 2 aktes 19 mei 1805, Bologna, Teatro del Corso Domenico Rossetti 1805 Il maniscalco 1805, Florence, Teatro Pallacorda 1808 Diana e Eudimione ossia Il ritardo 1808, Parijs, Théâtre Tuileries 1809 L'Agnese di Fitzhenry 3 oktober 1809, Parma, Teatrino di Villa Ombrosa Luigi Buonavoglia 1811 Didone abbandonata 2 aktes 16 juni 1811, Parijs, Théâtre des Tuileries Pietro Metastasio, bewerkt van Stefano Vestris 1811-1812 I baccanti 2 aktes 15 januari 1813, Parijs, Théâtre des Tuileries Gaetano Rossi 1812 Il pazzo ne fa cento 2 aktes 1812, Florence, Teatro della Pergola 1814 Oro non compra amore 2 aktes 1814, Pavia, Teatro dei Signori 1814 L'oriflamme ou Étendard des françaissamen met: Henri Montan Berton, Rudolphe Kreutzer en Étienne Nicolas Méhul 1 akte 1 februari 1814, Parijs, Opéra Garnier Charles-Guillaume Etienne en L.-Pierre-Marie-F. Baour-Lormian 1815 L'eroismo in amore 2 aktes 26 december 1815, Milaan, Teatro alla Scala Luigi Romanelli 1816 La primavera felice 1 akte 28 juni 1816, Parijs, Théâtre de la Cour Luigi Balochi 1816 Lo sprezzatore schernito;samen met: Giovanni Pacini, Niccolò Paganini, Pietro Carlo Guglielmi, Francesco Giovanni Sampieri, Pietro Generali en Giuseppe Farinelli 1816, Florence, Teatro della Pergola 1818-1820 Olinde et Sophronie 3 aktes niet uitgevoerd Auguste Félix Désaugiers, naar Torquato Tasso, "Il Gerusalemme liberara" 1821 La Maître de chapelle ou Le Souper imprévu;ook bekend als: Wie gerufen,The Choir Leader 1 akte 29 maart 1821, Parijs, Opéra-Comique Marie Françoise Sophie Gay, naar Alexandre Duval 1821 Blanche de Provence ou La Cour des fées; samen met: Henri Montan Berton, François-Adrien Boïeldieu, Luigi Cherubini en Rudolphe Kreutzer 3 aktes 1 mei 1821, Parijs, Théâtre des Tuileries Léon Théaulon de Lambert en Armand Jean Le Bouthillier de Rancé 1821 Il maestro di cappella 2 aktes 1821, Parijs, Théâtre Feydeau S. Gay 1831 La Marquise de Brinvilliers; samen met: Daniel Auber, Désiré Alexandre Batton, Henri Montan Berton, Giuseppe Marco Maria Felice Blangini, François-Adrien Boïeldieu, Michèle Enrico Francesco Vincenzo Aloisio Paolo Carafa de Colobrano,Luigi Cherubini en Ferdinand Hérold 3 aktes 31 oktober 1831, Parijs, Opéra-Comique August Eugène Scribe en François-Henri-Joseph Castil-Blaze 1834 Un caprice de femme 1 akte 23 juli 1834, Parijs, Opéra-Comique I. Pierre-Jean Lesguillon 1839 Olinda e Sofronia onvoltooid Torquato Tasso
Operettes Voltooid intitelaktespremièrelibretto 1799 Il morto vivo; ook bekend als: Il maniscalco 1 akte 12 juli 1799, Wenen, Kärntnertortheater Carlo Prospera Defranceschi
Werken voor koren La lanterna magica, voor gemengd koor en orkest
Vocale muziek Adieux de la Société de Vienne, voor sopraan, gemengd koor en piano L'amor timido, voor sopraan en piano L'apoteosi, voor zangstem en orkest Eloisa e Abelardo, voor 2 zang solisten, gemengd koor en piano Europa in Creta, voor zangstem en piano Il più bel giorno di festa, voor 4 solisten, gemengd koor en orkest La gloria al massimo degli eroi, voor zangstem, harp en piano La gloria coronante un eroe, voor zangstem, harp en piano La conversazione filarmonica, voor 4 solisten, gemengd koor en orkest Romanza per la nascita del re di Roma
Bibliografie Francis Pieters: Harmoniemuziek voor de ingrijpende hervormingen van Sax (2) - Het repertoire tijdens het Keizerrijk en de Restauratie, in: FEDEKAMNIEUWS - Tweemaandelijks orgaan van de Fedekam Vlaanderen, 27e jaargang, Nr. 1, februari 1982, pp. 23–25 Marino Anesa: Dizionario della musica italiana per banda - Biografie dei compositori e catalogo delle opere dal 1800 a oggi, Seconda edizione riveduta e ampliata: oltre 5000 compositori, in collaborazione con ABBM (Associazione Bande Bergamasche), 2004. 2 volumi, 1204 p. Jean Grundy Fanelli: A chronology of operas, oratorios, operettas, cantatas and misellaneous stage works with music performed in Pistoia 1606-1943, Bologna: Edizioni Pendragon, 1998, 301 p.,