miniatuur|Het vliegwiel van de stoommachine miniatuur|De stoomketel miniatuur|Een Polygoonjournaal uit 1956 over de naderende vervanging van het stoomgemaal Mastenbroek Het Stoomgemaal Mastenbroek staat aan de Kamperzeedijk, tussen Kampen en Genemuiden, bij het afwateringskanaal de Veneriete. Het stoomgemaal is in 1855 gebouwd om de Mastenbroekerpolder te bemalen. Het heeft dienstgedaan tot 1961, toen een elektrisch gemaal de functie overnam. Het gemaal staat in de 'Top 100 van de Rijksdienst voor de Monumentenzorg' uit 1990.
Bouw en uitrusting Het stoomgemaal van de polder Mastenbroek werd in 1855-1856 gebouwd naar een ontwerp van de Beyerinck en Van Diggelen.RCE Registergegevens: Stoomgemaal Mastenbroek, geraadpleegd op 28 november 2024
De stoomketel en de stoommachine staan in een gebouw onder het schilddak, met ernaast het schepraderenhuis ook onder een schilddak met puntgevel aan de achterzijde. Naast deze gebouwen staat nog een schoorsteen.
Het inventaris is nog compleet, waaronder de ketel met twee vuurgangen, een horizontale dubbelwerkende eencilinder-stoommachine geleverd door de machinefabriek "De Atlas" in 1856, tandwieloverbrenging en twee originele schepraderen van gietijzer en hout.
In 1977 is het gemaal een rijksmonument geworden.
Technische gegevens van de installaties Stoomketel: Fabrikant Ten Horn, Veendam, 1926Type Lancashire met twee vuurgangen uit 1962, het is een tankketel met ombouwLengte 8500 mmDiameter 2500 mmInhoud 26 m³Stoommachine: Fabrikant Mij. 'De Atlas' te Amsterdam 1856Type 1 cilinder, horizontale, dubbelwerkende expansiemachine met injectiecondensorDiameter cilinder 740 mmZuigerslag 2440 mmStoomdruk 4 atmosfeerVermogen 93 pk bij 10 omwentelingen/minuutDrijfstang gesmeed; tegen knik beschermd door essenhouten lijf.Vliegwiel 7,50 m gietijzeren velg van 300 mm doorsnedeGewicht ca. 16.000 kgPomphuis: aantal schepraden tweeDiameter 6000 mmBreedte 2x 2150 mmPompvermogen 390 m³/minuut bij een opvoerhoogte van 0,6 meter, een der schepraden kan worden afgekoppeld.
Restauratie Het gemaal heeft een ingrijpende restauratie ondergaan. In 2000 werden scheuren in muren waargenomen als gevolg van aangetaste funderingspalen. In 2002 kwam een reconstructieplan gereed. De periode 2003-2010 was nodig om de definitieve plannen, de daarbij behorende financiering en de uitvoering van het restauratieplan van zowel het ondergrondse als het bovengrondse deel van het gemaal te realiseren. Inmiddels is het gemaal gerestaureerd en voorzien van een museum en bezoekerscentrum. Het technische gedeelte van het stoomgemaal is helemaal origineel, compleet en in werking.
Externe link Website Stoomgemaal Mastenbroek
Mastenbroek Categorie:Industrieel erfgoed in Nederland Mastenbroek Categorie:Museum in Overijssel Categorie:Bouwwerk in Zwartewaterland Categorie:Rijksmonument in Zwartewaterland