Maarschalk van de Sovjet-Unie Маршал Советского Союзаkoppeling=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Large_Marshal's_Star.svg|100x100pxMaarschalkster – groot232x232pxRangonderscheidingsteken (1955–1990)Landkoppeling=|alt=|rand|23x23px Sovjet-UnieKrijgsmachtdeelalt=|rand|23x23px Rode Leger (1922-1946) Sovjetleger (1946-1991)RangOpperofficierOprichting22 september 1935AfgeschaftDecember 1991Volgende hogere rangGeneralissimoVolgende lagere rangHoofdmaarschalk van de afdeling LegergeneraalGelijkwaardige rangenAdmiraal van de vloot van de Sovjet-Unie miniatuur|De eerste vijf Maarschalken van de Sovjet-Unie op 11 november 1935: Michail Toechatsjevski, Semjon Boedjonny, Kliment Vorosjilov, Vasili Bljoecher en Aleksander Jegorov Maarschalk van de Sovjet-Unie (Russisch: Маршал Советского Союза; Marsjal Sovjetskovo Sojoeza) was de de facto hoogste militaire rang binnen de landmacht van de Sovjet-Unie (de hoogste rang “de jure” werd enkel gedragen door Jozef Stalin, die zich ook tot generalissimo liet uitroepen). De rang werd in 1935 ingevoerd, en in 1991 opgeheven. In totaal hebben 41 mensen de titel gedragen. De rang was gelijk aan die van Admiraal van de vloot van de Sovjet-Unie bij de marine.
Geschiedenis miniatuur|De tien maarschalken van de Sovjet-Unie in de laatste fase van de Tweede Wereldoorlog: van links naar rechts zittend: Ivan Konev, Aleksandr Vasilevski, Georgi Zjoekov, Konstantin Rokossovski, Kirill Meretskov en staand: Fjodor Tolboechin, Rodion Malinovski, Leonid Govorov, Andrej Jerjomenko, Ivan Bagramjan miniatuur|Uitreiking van maarschalksterren in het Kremlin in 1955. Van links naar rechts: zittend: Ivan Bagramjan, Nikolaj Koeznetsov, Nikolaj Pegov, Kliment Vorosjilov, Vasili Tsjoejkov, Andrej Jerjomenko, staand: Sergej Roedenko, Vasili Kazakov, Vladimir Soedets, Sergej Varentsov, Kirill Moskalenko, Ivan Isakov. miniatuur|De Kremlinmuur-necropolis waar de urnen met de as van 23 Maarschalken van de Sovjet-Unie zijn bijgezet miniatuur|Het uniform van Georgi Zjoekov miniatuur|De met briljanten bezette maarschalkster miniatuur|Viktor Koelikov op 22 november 2001 in zijn uniform van Maarschalk van de Sovjet-Unie De militaire rang van maarschalk van de Sovjet-Unie werd officieel ingesteld op 22 september 1935 door de Raad van Volkscommissarissen (Sovnarkom). Op 20 november van dat jaar kregen de eerste vijf militairen de rang: Kliment Vorosjilov (volksvertegenwoordiger van Defensie), Aleksander Jegorov (hoofd van de generale staf van het Rode Leger), en drie commandanten, Vasili Blücher, Semjon Boedjonny, en Michail Toechatsjevski.
Van deze vijf werden Bljoecher, Toechatsjevski en Jegorov geëxecuteerd tijdens Stalins Grote Zuivering van 1937 tot 1938. Op 7 mei 1940 werden hun plaatsen ingenomen door Semjon Timosjenko, Boris Sjaposjnikov, en Grigori Koelik.
Hoewel de traditionele rangen voor militaire officieren opnieuw werden ingevoerd in 1935, keerde de rang van generaal in het rode leger pas terug in 1940. Het systeem had lange tijd geen rang van brigadegeneraal, of een volledige generaalsrang. De positie tussen luitenant-generaal en generaal werd uitgevoerd door de kolonel-generaal. Derhalve kunnen de rangen maarschalk van de Sovjet-Unie en generaal van het leger worden gezien als elkaars gelijken.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden Timosjenko en Boedjonny ontslagen. De rang werd hierna doorgegeven aan een aantal militairen die deze rang konden verdienen met hun inzet in het leger. Onder hen bevonden zich Georgi Zjoekov, Ivan Konev en Konstantin Rokossovski. Stalin werd zelf maarschalk van de Sovjet-Unie in 1945, samen met Lavrenti Beria. In 1947 werd politicus Nikolaj Boelganin de derde niet-militaire maarschalk.
Twee maarschalken werden geëxecuteerd in de zuiveringen na de oorlog: Koelik in 1950 en Beria in 1953, na Stalins dood. Daarna werd de rang enkel nog aan professionele soldaten gegeven, met uitzondering van Leonid Brezjnev, die zichzelf in 1976 tot maarschalk benoemde. De laatste Maarschalk van de Sovjet-Unie was Dmitri Jazov, die de rang in 1990 kreeg. Hij werd gearresteerd na de mislukte Augustusstaatsgreep in Moskou tegenover Michail Gorbatsjov in 1991. Maarschalk Sergej Achromejev verhing zichzelf in 1991 na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie.
Na de opheffing van de Sovjet-Unie in december 1991 werd de rang opgeheven. De rang werd opgevolgd door maarschalk van de Russische Federatie. Deze rang werd door slechts 1 persoon gedragen, Igor Sergejev.
Groepen De maarschalken waren onder te verdelen in drie groepen: Zij die hun reputatie hadden gekregen tijdens de Russische Burgeroorlog. Hieronder vielen onder andere Bljoecher, Toechatsjevski en Jegorov. Zij die hun reputatie hadden gekregen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Dit waren Zjoekov, Vasiljevski, Konev, Rokossovski, Malinovski, Tolboechin en Govorov. Zij die tijdens de Koude Oorlog een hoge rang verkregen.
Lijst van maarschalken Op de politieke maarschalken na begonnen alle Maarschalken van de Sovjet-Unie hun rang in het leger.
Nr.PortretNaamBenoemingDienst1gecentreerd|98x98px|kaderloos Vorosjilov, KlimentKliment Vorosjilov (1881–1969) november 1935 Leger/Politiek2 kaderloos|97x97px Toechatsjevski, MichailMichail Toechatsjevski (1893–1937) november 1935 Leger3 kaderloos|106x106px Jegorov, AleksandrAleksandr Jegorov (1883–1939) november 1935 Leger4 kaderloos|101x101px Boedjonny, SemjonSemjon Boedjonny (1883–1973) november 1935 Leger5 kaderloos|100x100px Bljoecher, VasiliVasili Blücher (1890–1938) november 1935 Leger6 kaderloos|106x106px Timosjenko, SemjonSemjon Timosjenko (1895–1970) mei 1940 Leger7 kaderloos|114x114px Koelik, GrigoriGrigori Koelik (1890–1950) mei 1940 Leger8 kaderloos|97x97px Sjaposjnikov, BorisBoris Sjaposjnikov (1882–1945) mei 1940 Leger9 kaderloos|105x105px Zjoekov, SergejGeorgi Zjoekov (1896–1974) januari 1943 Leger10 kaderloos|99x99px Vasiljevski, AleksandrAleksandr Vasilevski (1895–1977) februari 1943 Leger11 kaderloos|98x98px Stalin, JozefJozef Stalin (1879–1953) maart 1943 Politiek12 kaderloos|102x102px Konev, IvanIvan Konev (1897–1973) februari 1944 Leger13 kaderloos|101x101px Govorov, LeonidLeonid Govorov (1897–1955) juni 1944 Leger14 kaderloos|102x102px Rokossovski, KonstantinKonstantin Rokossovskials Konstanty Rokossowski was hij tevens Maarschalk van Polen vanaf 1949(1896–1968) juni 1944 Leger15 kaderloos|96x96px Malinovski, RodionRodion Malinovski (1898–1967) september 1944 Leger16 kaderloos|102x102px Tolboechin, FjodorFjodor Tolboechin (1894–1949) september 1944 Leger17 kaderloos|100x100px Meretskov, KirillKirill Meretskov (1897–1968) oktober 1944 Leger18 kaderloos|96x96px Beria, LavrentiLavrenti Beria (1899–1953) juli 1945 NKVD/MVD/Militsia19 kaderloos|100x100px Sokolovski, VasiliVasili Sokolovski (1897–1968) juli 1946 Leger20 kaderloos|106x106px Boelganin, NikolajNikolaj Boelganin (1895–1975) november 1947 Politiek21 kaderloos|100x100px Bagramjan, HovhannesIvan Bagramjan (1897–1982) maart 1955 Leger22 kaderloos|96x96px Birjoezov, SergejSergej Birjoezov (1904–1964) maart 1955 Leger/luchtverdediging/strategische raketstrijdkrachten23 kaderloos|106x106px Gretsjko, AndrejAndrej Gretsjko (1903–1976) maart 1955 Leger24 kaderloos|99x99px Jeremenko, AndrejAndrej Jerjomenko (1892–1970) maart 1955 Leger25 kaderloos|112x112px Moskalenko, KirillKirill Moskalenko (1902–1985) maart 1955 Leger/strategische raketstrijdkrachten26 kaderloos|107x107px Tsjoejkov, VasiliVasili Tsjoejkov (1900–1982) maart 1955 Leger27 kaderloos|110x110px Zacharov, MatvejMatvej Zacharov (1898–1972) mei 1959 Leger28 kaderloos|102x102px Golikov, FilippFilipp Golikov (1900–1980) mei 1961 Leger29 kaderloos|106x106px Krylov, NikolajNikolaj Krylov (1903–1972) mei 1962 Leger/strategische raketstrijdkrachten30 kaderloos|101x101px Jakoebovski, IvanIvan Jakoebovski (1912–1976) april 1967 Leger31 kaderloos|106x106px Batitski, PavelPavel Batitski (1910–1984) april 1968 Luchtverdediging32 Kosjevoj, Pjotr Pjotr Kosjevoj (1904–1976) april 1968 Leger33 kaderloos|103x103px Brezjnev, LeonidLeonid Brezjnev (1906–1982) mei 1976 Politiek34 kaderloos|101x101px Brezjnev, DmitriDmitri Oestinov (1908–1984) juli 1976 Politiek35 kaderloos|108x108px Koelikov, ViktorViktor Koelikov (1921–2013) januari 1977 Leger36 kaderloos|106x106px Ogarkov, NikolajNikolaj Ogarkov (1917–1994) januari 1977 Leger37 kaderloos|95x95px Sokolov, SergejSergej Sokolov (1911–2012) februari 1978 Leger38 kaderloos|112x112px Achromejev, SergejSergej Achromejev (1923–1991) maart 1983 Leger39 kaderloos|106x106px Koerkotkin, SemjonSemjon Koerkotkin (1917–1990) maart 1983 Leger40 kaderloos|97x97px Petrov, VasiliVasili Petrov (1917–2014) maart 1983 Leger41 kaderloos|87x87px Jazov, DmitriDmitri Jazov (1924–2020) april 1990 Leger