thumb|Fantasie Arcade. (1638) Gerard Jorisz. Houckgeest (Den Haag, ca. 1600 – Bergen op Zoom, augustus 1661) was een Nederlands schilder, wandtapijtontwerper en etser, behorend tot de Hollandse School.
Leven Gerard Houckgeest kwam uit een bemiddelde Haagse familie. Zijn vader, Joris Ottensz van Houckgeest, was een lakenkoper. Houckgeest werd in Den Haag opgeleid door zijn oom, de portretschilder Joachim Houckgeest, en door Bartholomeus van Bassen. In 1625 werd hij lid van het Sint-Lucasgilde te Den Haag. Rond 1635 verhuisde hij naar Delft. Hij trouwde er in 1636 met Helena van Cromstrijen; pas op 22 juli 1639 liet hij zich inschrijven bij het Delftse Sint-Lucasgilde. Omstreeks 1639 keerde hij terug naar zijn geboortestad. In december 1644 woonde Houckgeest in brouwerij "De Klauw" in Den Haag. Hij ontwierp een serie tapijten voor de vergaderzaal van de Staten-Generaal. Zijn schoonmoeder, Bartha Elisabeth van Cromstrijn, erfde in Steenbergen, Brabant, een huis van haar man, die er burgemeester was. Houckgeest kocht er in 1651 zelf ook een huis. Vanaf 1653 tot zijn dood woonde hij met zijn vrouw Helena in Bergen op Zoom op een aanzienlijk stuk land, genaamd De Grote Valk, waar hij eveneens de plaatselijke kerk schilderde.
Karel I van Engeland bezat minstens vijf werken van Houckgeest, en er wordt wel verondersteld dat Houckgeest in 1635 in Londen zou zijn geweest. Er is echter geen bewijs voor een verblijf in Engeland, maar wel voor hofcontacten.
Werk thumb|Interieur van de Nieuwe Kerk te Delft met het praalgraf van Willem de Zwijger, 1650. (Hamburger Kunsthalle) Aanvankelijk schilderde hij fantasiearchitectuurstukken, maar vanaf 1650 richtte hij zich op de Oude en Nieuwe Kerk in Delft. Zijn meesterwerk, Interieur van de Nieuwe Kerk te Delft met het praalgraf van Willem de Zwijger (1650), bevindt zich in de Hamburger Kunsthalle. Zijn kerkinterieurs waren van invloed op de werken van Hendrick Cornelisz. van Vliet en Emanuel de Witte. Minder bekend zijn de gezichten op paleizen in een mediterrane omgeving die hij in de jaren 1650 schilderde.
Categorie:Nederlands kunstschilder Categorie:Persoon in de Nederlanden in de 17e eeuw