thumb|300px|Kaart van de 36.569 gemeenten van Frankrijk
Een gemeente (Frans: commune) in Frankrijk is een territoriale collectiviteit en de onderste bestuurslaag van het land. Een Franse gemeente kan variëren van een grote stad zoals Parijs tot een klein dorpje. Sommige communes zijn zelfs onbewoond. De kleinste bewoonde commune is Rochefourchat met 1 inwoner.
Ontstaan Het Franse woord commune (gemeente) dook voor het eerst op in de 12e eeuw. Het werd gebruikt om een kleine gemeenschap aan te duiden. De Franse Revolutie schafte alle lokale collectiviteiten af en verving ze op 12 november 1789 door uniforme municipalités.Deze vervingen steden, dorpen, parochies en plattelandsgemeenschappen ("ville, bourg, paroisse ou communauté de campagne") Hun instellingen, verkozen door actieve burgers, kregen eind december wettelijk gestalte.Décret-loi des 14-18 décembre 1789 relatif à la constitution des municipalités en Instruction sur la formation des nouvelles municipalités, in: Collection complète des lois, décrets, ordonnances, réglemens, avis du Conseil-d'Etat, vol. I, 1834, p. 63-71. Gearchiveerd op 11 juli 2023. Boven het geometrische project van Thouret, dat 720 gemeenten zou hebben gecreëerd, werd de geografische logica van Mirabeau verkozen, die voortbouwde op bestaande collectiviteiten.Didier Guignard, "Les mutations territoriales ou le retour à la distinction espace-territoire", in: Regards critiques sur quelques (r)évolutions récentes du droit, 2005, §§ 12 en 15. Bijna 41.000 gemeenten werden in 1790 gecreëerd.Philippe Subra, Géopolitique locale. Territoires, acteurs, conflits, 2016, p. 204. Gearchiveerd op 11 juli 2023.Antoine Follain, "Des communautés paroissiales aux communes en Bretagne et en Normandie. Un conflit pour l'identité communautaire", in: Annales de Bretagne et des pays de l'Ouest, 1997, nr. 1, p. 34. Territoriaal gingen ze voor een groot deel terug op de 60.000 parochies, waarvan de kleinste en de stedelijke werden geëlimineerd. Deze gemeenten waren de basis van een volledig nieuwe administratieve piramide die verder bestond uit kantons, districten en departementen. Op 31 oktober 1793 werd de naam municipalité vervangen door commune.
Totaal aantal gemeenten Sinds 1 januari 2025 telt Frankrijk 34.875 gemeenten, waarvan 34.746 in Europa en 129 in de Franse overzeese departementen en regio's van de Franse overzeese gebieden. Dit aantal is groter dan in veel andere Europese landen.
Het aantal Franse gemeenten werd door de vorming van communes nouvelles in 2016 en 2017 gereduceerd. Deze vorming van fusiegemeenten wordt door de Franse wetgeving sterk gestimuleerd. In 2008 telde Frankrijk zo nog 36.681 gemeenten, waarvan 36.569 in Europa en 112 in de Franse overzeese gebieden.
<caption>Verloop van het aantal gemeenten Europa(1) Overzeese gebieden(2) maart 186137.510 — maart 186637.548 — 6 mrt 192137.963 — 7 mrt 192637.981 — 8 mrt 193138.004 — 8 mrt 193638.014 — 1 jan 194737.983 — 10 mei 195438.000 — 7 mrt 196237.962 — 1 mrt 196837.708 — 1 jan 197137.659 — 20 feb 197536.394 — 1 jan 197836.382 — 1 mrt 198236.433 111 1 mrt 198536.631 111 1 mrt 199036.551 112 1 jan 199936.565 114 1 jan 200036.567 114 1 jan 200136.564 114 1 jan 200236.566 114 1 jan 200336.565 114 1 jan 200436.569 114 Europa(1) Overzeese gebieden(2) 1 jan 200536.571 114 1 jan 200636.572 114 1 jan 200736.570 114 1 jan 200836.569 112 1 jan 200936.570 112 1 jan 201036.570 112 1 jan 201136.568 112 1 jan 201236.571 129 1 jan 201336.552 129 1 jan 201436.552 129 1 jan 201536.529 129 1 jan 201635.756 129 1 jan 201735.287 129 1 jan 201835.228 129 1 jan 201934.839 129 1 jan 202034.839 129 1 jan 202134.836 129 1 jan 202234.826 129 1 jan 202334.816 129 1 jan 202434.806 129 1 jan 202534.746 129(1) Binnen de grenzen van Frankrijk tussen 1860 en 1871 en van 1919 tot heden(2) Binnen het gebied van de overzeese gebiedsdelen tot de onafhankelijkheid van de Nieuwe Hebriden in 1980
Statistieken De gemiddelde oppervlakte van een Franse gemeente in 2015 is 14,88 vierkante kilometer. De mediaan van de oppervlakte van een gemeente is nog kleiner, 10,73 km². Dat is kleiner dan in de meeste andere Europese landen. Door dit kleine gemiddelde formaat van gemeenten kent Frankrijk een relatief groot aantal gemeenten.
Het gemiddelde aantal inwoners van een gemeente in 2015 is 1700, de mediaan (slechts) 380. Dit verschil wordt verklaard door het grote aantal gemeenten dat minder dan 500 inwoners heeft (57,4%). In praktijk kent het inwonertal grote schommelingen. Zo kan de ene gemeente 2 miljoen inwoners hebben (zoals Parijs) en een andere maar 1 inwoner.
Ongeacht het aantal inwoners kent elke gemeente een bestuur. Het bestuur zetelt in het gemeentehuis (mairie of hôtel de ville). Elk gemeentebestuur heeft dezelfde rechten en bevoegdheden, ongeacht het formaat van de gemeente. De enige uitzondering is Parijs. De gemeente (tevens departement) Parijs is verdeeld in twintig arrondissementen. Ieder arrondissement kiest zijn eigen arrondissementsraad die het arrondissement bestuurt.
Zie ook Bestuurlijke indeling van Frankrijk Lijst van Franse gemeenten Intercommunalité