Het Waterbedrijf Groningen (WBG) is het waterleidingbedrijf dat de inwoners van de stad en provincie Groningen en de voormalige gemeente Eelde van drinkwater voorziet.

Het bedrijf is in 1998 ontstaan uit de fusie van de N.V. Waterleidingmaatschappij voor de Provincie Groningen (WAPROG) en het Gemeentelijk Waterbedrijf Groningen (GWG). Het bedrijf heeft geen winstoogmerk en de gemeentes van de provincie Groningen zijn de aandeelhouders. Er wordt jaarlijks 47 miljard liter water geleverd aan 270.000 aansluitpunten. De totale lengte van het distributienet is ongeveer 4.900 kilometer.

Het drinkwater bestaat voor het grootste deel uit grondwater van het Drents Plateau en voor kleiner deel uit oppervlaktewater van de Drentsche Aa (hoofdzakelijk voor de stad Groningen, het oude GWG-gebied). Per jaar wordt ongeveer 7 miljard liter water uit de Drentsche Aa gewonnen bij het winpunt in De Punt, nabij Glimmen. Een groot deel van het stroomgebied van de Drentsche Aa is beschermd natuurgebied, het Nationaal beek- en esdorpenlandschap Drentsche Aa, waar onder andere het waterschap Hunze en Aa's verantwoordelijk is voor het beheer. Het water van de Drentsche Aa is hierdoor redelijk schoon, waardoor er relatief weinig waterzuiveringsstappen nodig zijn.

Het WBG heeft verder grondwaterzuiveringen en pompstations in Nietap, De Groeve, Onnen en Sellingen. Ook wordt er drinkwater geleverd aan de Waterleidingmaatschappij Drenthe (WMD - vanuit Nietap aan Roden) en zijn er noodkoppelingen met de WMD, Vitens (Friesland) en Leer in Duitsland.

Behalve productiepompstations is er een aantal distributiepompstations en een aantal watertorens: twee in Groningen (Hofstede de Grootkade en Noorderbinnensingel), een in Oude Pekela en een in Stadskanaal. De watertorens zijn niet meer in gebruik.Watertorens in de verkoop, Waterbedrijf Groningen (gearchiveerd)

Naast drinkwater produceert en levert het WBG, via deelname met Evides North Water,North Water ook industriewater aan de AKZO, Nedmag en Kisuma in Veendam, AVEBE in Ter Apelkanaal en Nuon in de Eemshaven.

De controle van de waterkwaliteit gebeurt door het Waterlaboratorium Noord.

Geschiedenis Na de choleraepidemie van 1866 werd door twee Friese huisartsen (Simon Eduard Oudschans Dentz en Markus Jan Baart de la Faille) besloten tot de oprichting van de NV Waterleiding Groningen. In 1879 was deze particuliere onderneming een feit. Het bedrijf had een watertoren aan de Hereweg.

Daarnaast richtte de gemeente Groningen rond 1912 de Gemeentelijke Waterleiding op, maar na veel onderlinge strijd en vele rechtszaken over de aanleg van leidingen ging in 1918 de particuliere NV op in de Gemeentelijke Waterleiding Groningen (GWG).

In tussentijd werd in 1902 ook in Winschoten een waterbedrijf opgericht met een eigen watertoren, die met haar opstaande torentje de fraaiste van de provincie was.

Vanaf 1910 tot 1930 werd gewerkt aan de oprichting van een provinciaal waterleidingbedrijf, de NV Waterleidingmaatschappij voor de Provincie Groningen (WAPROG). Centraal binnen dit waterbedrijf stond een nieuw pompstation bij Onnen (ontwerp Wittop Koning) aan de speciaal daarvoor aangelegde Waterleidingweg. Deze locatie werd gekozen vanwege de goede kwaliteit van het grondwater.

thumb|Tweede filtergebouw met aarden dak (1943)

Het pompgebouw (1934) kreeg de vorm van een kerk met twee vleugels voor technische installaties en kantoorgebouwen. Al in 1935 moest vanwege de vraag de later geplande capaciteit worden ingevuld door het bestaande filtergebouw te vergroten. In 1943 werd een tweede filtergebouw gerealiseerd dat voor 'scherfvrijheid' op enkele honderden meters van de overige gebouwen half in de grond werd geplaatst en van een betonnen omhulsel en een 80 centimeter dik aarden dak werd voorzien om het af te schermen voor geallieerd vuur.

Om de leidingen van voldoende druk te voorzien werden watertorens geprojecteerd bij Stadskanaal, Oude Pekela, Uithuizen, Midwolda, Appingedam, Winsum en Briltil (ontwerp Mertens). Als eerste werd gewerkt aan de aansluiting van de Veenkoloniën, waarbij de watertorens van Stadskanaal en Oude Pekela werden gerealiseerd. Pompstation en beide watertorens werden gerealiseerd in de jaren 1930. De watertoren bij Usquert werd vanwege de dreigende oorlog een goedkoper laag aanjaagstation met districtskantoor tussen de boerenvilla's van Wadwerd (1943). De overige watertorens werden na de oorlog eveneens uitgevoerd als goedkopere aanjaagstations, waarbij er een meer werd gebouwd dan vooraf gepland.

Het waterbedrijf stelde voor de exploitatie aansluiting verplicht voor de 41 deelnemende gemeenten. Er kwam vanuit de bevolking nogal wat protest. Niet iedereen was het eens met de verplichte aansluiting op het leidingnet.

In een bepaling van een toenmalige waterleidingwet stond dat waterbedrijven met minder dan 100.000 aansluitingen moesten verdwijnen. De Gemeentelijke Waterleiding was daar een van, maar die wilde haar zelfstandigheid niet zomaar opgeven. Nadat in 1984 'de vrede werd getekend' tussen de WAPROG en de GWG, duurde het uiteindelijk nog tot 1998 toen beide Groninger waterleveranciers (stad en provincie) werden gefuseerd tot de N.V. Waterbedrijf Groningen.waterbedrijfgroningen.nl

In de loop van de tijd werden de watertorens in de provincie buiten dienst gesteld. Een aantal werd ook gesloopt vanwege de hoge onderhoudskosten. Tegenwoordig resteren er nog twee watertorens in Groningen en de watertorens van Oude Pekela en Stadskanaal.

De provincie heeft ook enkele watertorens gehad die niet bij het waterbedrijf hoorden. Deze stonden bij Delfzijl (Aldel, nog aanwezig), Slochteren (Woldjerspoor, gesloopt) en Wagenborgen (Groot Bronswijk, gesloopt).

Externe link Officiële website

Groningen Categorie:Organisatie in Groningen (provincie)