Het Federaal Kenniscentrum voor de Civiele Veiligheid (KCCE) is een Belgische overheidsinstelling onder de vleugels van de Algemene Directie Civiele Veiligheid van de FOD Binnenlandse Zaken. Het is een expertisecentrum voor de operationele diensten van de civiele veiligheid (de brandweer en de Civiele Bescherming). Het centrum verzamelt, verwerkt en verspreidt expertise, onderhoudt een netwerk van deskundigen en evalueert uitgevoerde interventies om de kwaliteit van de hulpverlening op het terrein te verbeteren. Het centrum is gevestigd in Brussel in de gebouwen van de FOD Binnenlandse Zaken.
Geschiedenis Aan het begin van de jaren 2000 bleek de wet van 31 december 1963 betreffende de civiele bescherming, waarop de organisatie van alle diensten van de civiele veiligheid steunde, verouderd en niet meer aangepast aan de risico's van de hedendaagse maatschappij. De gasramp van Gellingen in juni 2004, waarbij 24 doden en meer dan 100 gewonden vielen, zette uiteindelijk de hervorming van de civiele veiligheid in gang. Een week na de ramp werd door toenmalig minister van Binnenlandse Zaken Patrick Dewael een commissie samengesteld die een hervorming van de civiele veiligheid moest uitwerken. Deze commissie werd voorgezeten door toenmalig gouverneur van de provincie Antwerpen Camille Paulus en werd daarom de 'Commissie Paulus' genoemd. Begin 2006 publiceerde de commissie haar eindrapport. Dit eindrapport was de aanleiding tot het hergroeperen van de gemeentelijke brandweerdiensten in 34 hulpverleningszones (behalve het Brussels Hoofdstedelijk Gewest dat zelf de bevoegdheid voor haar eigen brandweerdienst draagt) en het herorganiseren van de operationele eenheden van de Civiele Bescherming. Deze hervorming werd vastgelegd in de wet van 15 mei 2007 betreffende de civiele veiligheid, die de oude wet van 1963 verving.
Een van de aanbevelingen uit het rapport was het oprichten van een onafhankelijk expertisecentrum dat normen moest opstellen voor de diensten van de civiele veiligheid en incidenten wetenschappelijk moest analyseren om er lessen uit te kunnen trekken. Er werd gekozen een specifieke structuur op te richten binnen de FOD Binnenlandse Zaken met het statuut van 'Staatsdienst met afzonderlijk beheer' om de nodige onafhankelijkheid te garanderen. De wet van 22 januari 2007 tot oprichting van het Federaal Kenniscentrum voor de Civiele Veiligheid en nadien de wet van 15 mei 2007 betreffende de civiele veiligheid regelden uiteindelijk de oprichting van het centrum. Het centrum werd officieel geïnstalleerd op 10 juni 2008 door toenmalig minister van Binnenlandse Zaken Patrick Dewael.
In 2023 werd het Federaal kenniscentrum voor de Civiele Veiligheid opgeheven. Binnen de Algemene directie Civiele Veiligheid werd de directie Externe relaties, partnerschappen en onderzoeken (vroeger ‘directie Brandweer’) opgericht.
Oprichting van het Strategisch Comité en Nationaal Orgaan voor de hulpverleningszones : de geboorte van ‘Brandweer België’ Eind 2023 werden het federaal Strategisch Comité en het Nationaal Orgaan voor de hulpverleningszones opgericht om een groot deel van de opdrachten van het Federaal kenniscentrum voor de Civiele Veiligheid over te nemen. Deze structuren vormen een nieuwe vorm van partnerschap tussen de brandweer en de Algemene Directie Civiele Veiligheid en zorgen voor een betere vertegenwoordiging van de brandweer op federaal niveau.
Het Nationaal Orgaan bestaat uit vertegenwoordigers van de brandweer en zal ervoor zorgen dat de brandweer voortaan met één stem kan spreken namens de brandweer terwijl deze stem voordien versnipperd was tussen de 34 hulpverleningszones en de Brusselse brandweer. Om het Orgaan een meer herkenbare naam te geven werd als roepnaam gekozen voor ‘Brandweer België – Sapeurs Pompiers Belgique’ (BBSPB).
In het Strategisch Comité zetelen de vertegenwoordigers van Brandweer België samen met de Directeur-generaal en de directeur Externe relaties, partnerschappen en onderzoeken van de Algemene Directie Civiele Veiligheid. Het Comité bespreekt voorstellen die de samenwerking tussen de brandweer en de administratie kunnen verbeteren, geeft advies aan de Minister over het beleid en voert mee het beleid van de Minister uit.
De verankering van de brandweer op federaal niveau betekent een aanzienlijke meerwaarde en moet ervoor zorgen dat het beheer van grootschalige crisissituaties zoals bij overstromingen of bosbranden gemakkelijker verloopt. Zo zal Brandweer België zorgen voor de vertegenwoordiging van Discipline 1 in geval van de afkondiging van een federale noodfase.
Samenwerking en taakverdeling tussen Brandweer België en de directie Externe relaties, partnerschappen en onderzoeken Enkele belangrijke opdrachten van Brandweer België zijn:
Opmaken van technische richtlijnen en operationele procedures voor de brandweer, De inhoud van het opleidingsprogramma van het brandweerpersoneel uitwerken, Bijdragen aan de verzameling, centralisatie, terbeschikkingstelling en analyse van de statistische gegevens van de brandweer, Uitvoeren van en meewerken aan studies over de brandweer, Ontwikkelen van expertise in het kader van de opdrachten van de brandweer, Formuleren van advies aan de Minister.
De directie Externe relaties, partnerschappen en onderzoeken staat onder meer in voor:
De ondersteuning van de brandweerscholen op vlak van de organisatie van de opleiding voor de brandweer en Civiele Bescherming, de kwaliteit van de opleidingen, het beleid rond de instructeurs en de financiële ondersteuning, Het aanstellen van een permanente leercommissie voor het onderzoeken van leerrijke incidenten en interventies, Het ontwikkelen van partnerschappen en samenwerkingen om de Civiele Veiligheid te versterken.
Opdrachten De opdrachten van het kenniscentrum zijn door de wet- en regelgeving vastgelegd en omvatten onder andere: Het opmaken van technische richtlijnen en operationele procedures voor de hulpverleningszones. Het ondersteunen van de hulpdiensten door gespecialiseerde informatie en kennis ter beschikking te stellen bij noodsituaties. Het opleiden van het personeel van de operationele diensten van de civiele veiligheid. Het uitbouwen van expertise binnen de operationele diensten van de civiele veiligheid. Het onderzoeken van incidenten met de bedoeling er lessen uit te kunnen trekken. Het ontwikkelen van een documentatiecentrum inzake civiele veiligheid. Het formuleren van beleidsadviezen voor de minister van Binnenlandse Zaken. Een belangrijke opmerking is dat de Dringende Geneeskundige Hulpverlening niet tot het domein van het kenniscentrum behoort, maar een bevoegdheid is die onder de FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu valt.
Organisatie Het kenniscentrum bestaat uit drie organen:
Beheerscomité: legt de opdrachten, de samenstelling en de werking van het kenniscentrum vast en legt het actieplan van het kenniscentrum ter goedkeuring voor aan de minister van Binnenlandse Zaken.
Administratieve cel: staat in voor het dagelijkse administratieve beheer van het kenniscentrum, werkt het actieplan van het kenniscentrum uit en verzekert de opvolging ervan (in samenwerking met de technische en wetenschappelijke groep).
Technische en wetenschappelijke groep: is samengesteld uit deskundigen en voert de opdrachten van het kenniscentrum uit. Sommige van de deskundigen zijn leden van de operationele diensten van de civiele veiligheid die gedetacheerd zijn naar het kenniscentrum om zo terreinexpertise te verzekeren.
Categorie:Belgische overheidsinstantie Categorie:Brandweer in België