thumb|De 4 grote maffiabendes in Zuid-Italië Van georganiseerde misdaad is volgens de Raad van Europa en de Europese Unie sprake als wordt voldaan aan ten minste de volgende vier criteria: samenwerking van twee of meer personen de samenwerking heeft plaats over een langere periode om ernstige misdaden te plegen met als doel macht en geldelijk gewin
Georganiseerde misdaad bestaat vaak uit groepen criminelen van verschillende grootten, zoals: kleine, zogenaamde 'freelance' groepen criminele organisaties Russische maffia Latijns-Amerikaanse drugskartels zoals het Medellínkartel en het Calikartel in Colombia en het Golfkartel en het Sinaloakartel in Mexico, Mara Salvatrucha (MS-13), de Mexican Mafia in Italië de maffia bestaande uit: Cosa nostra, Camorra, 'Ndrangheta en Sacra Corona Unità Chinese triades Japanse Yakuza Braziliaanse Primeiro Comando da Capital (PCC) Molukse Kajahatan de bende van Klaas Bruinsma in Nederland de Bende van Nijvel in België de Mocro Maffia van o.a. Ridouan Taghi in Nederland
De actieterreinen van deze bendes variëren van handel in zowel legale als illegale producten, zoals drugs, ivoor, mensensmokkel en daarmee samenhangend prostitutie, wapensmokkel, afpersing, internetcriminaliteit, moord, drankhandel en (auto)diefstal. Een andere kernactiviteit van criminele organisaties is het witwassen van zwart geld.
Juridisch Nederland: artikel 140 Sr stelt strafbaar de deelneming aan een organisatie die tot oogmerk heeft het plegen van misdrijven (deelneming aan een criminele organisatie). België: art. 322-326 Strafwetboek betreffen elke “vereniging met het oogmerk om een aanslag te plegen op personen of op eigendommen en criminele organisatie”8 JUNI 1867. - STRAFWETBOEK, art. 322-326. Gearchiveerd op 1 september 2022. Internationaal: VN-verdrag tegen grensoverschrijdende georganiseerde misdaad
Zie ook Openbare veiligheid
Georganiseerde misdaad