Theodoor Cornelis (Theo) van Boven (Voorburg, 26 mei 19346009-01.89 Gezinskaarten Voorburg, Haags GemeentearchiefHiernaast verschillende geboortedata gevonden: 6 mei en 16 mei – Maastricht, 9 mei 2026) was een Nederlands jurist en hoogleraar internationaal recht aan de Universiteit Maastricht. Hij heeft internationaal naam gemaakt als voorvechter voor de rechten van de mens.
Levensloop Van Boven behaalde in 1959 zijn titel meester in de rechten aan de Universiteit Leiden en slaagde een jaar later voor zijn master aan de Southern Methodist University in Dallas. Op 8 maart 1967 promoveerde hij aan de Universiteit Leiden bij Haro van Panhuys op het proefschrift De volkenrechtelijke bescherming van de godsdienstvrijheid.
Van 1960 tot 1977 was hij ambtenaar van het ministerie van Buitenlandse Zaken in Den Haag en overlappend van 1967 tot 1977 lector in mensenrechten aan de Universiteit van Amsterdam.
Tussen 1977 en 1982 was hij directeur van de afdeling voor Mensenrechten van de Verenigde Naties in Genève. In deze functie was hij de stuwende kracht achter een nieuw instrumentarium waarmee de VN schendingen van de mensenrechten kon aanpakken. Hij introduceerde onder meer het nieuwe concept van de VN-onderzoeksmissies.Voorvechter van mensenrechten Theo van Boven was ‘voor de duvel niet bang’ NRC, 14 mei 2026 Daarbij werd hij aangesteld als hoogleraar internationaal recht aan de Rijksuniversiteit Limburg, later Universiteit Maastricht.
Van 1986 tot 1991 was hij speciaal rapporteur voor het recht op schadeloosstelling van slachtoffers van grove schendingen van de mensenrechten (Right to Reparation to Victims of Gross Violations of Human Rights) en als zodanig lid van de commissie Voorkoming van Discriminatie en Bescherming van Minderheden. Sinds 2001 was hij tot ca. 2003/04 speciaal rapporteur voor marteling.
Van Boven was lid van de Internationale Commissie van Juristen. Van februari tot december 1994 was hij de eerste griffier van het Joegoslaviëtribunaal.
Op 16 december 2005 werd Resolutie 60/147 door de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties aangenomen, met de titel: Basic Principles and Guidelines on the Right to a Remedy and Reparation for Victims of Gross Violations of International Human Rights Law and Serious Violations of International Humanitarian Law. Deze principes zijn grotendeels geïnspireerd door het werk van Van Boven en Cherif Bassiouni en worden daarom ook wel de Van Boven/Bassiouni Principles genoemd.
Van Boven overleed op 9 mei 2026.
Eredoctoraten Louvain-la-Neuve, 1982 Rotterdam, 1988 Buffalo, 1991 Buenos Aires, 2009
Prijzen Louise Weiss-prijs (Straatsburg, 1982). Right Livelihood Honorary AwardRight Livelihood Award: 1985 - Theo van Boven (Stockholm, 1985). Mensenrechtenprijs International Service for Human Rights (Genève, 1996). Clara Meijer-Wichmann Penning.Liga Voor De Rechten Van De Mens (Amsterdam, 10 december 2001) Carnegie Wateler VredesprijsPeace Palace the Hague Netherlands - Carnegie Foundation (Den Haag, 22 oktober 2004). Lisl and Leo Eitinger prijs voor MensenrechtenMensenrechtenprijs van Universiteit van Oslo voor Theo van Boven (Oslo, 26 januari 2005)
Titels Commandeur in de Orde van Oranje-NassauTheo van Boven Commandeur in de Orde van Oranje Nassau (Maastricht, 1999) Commandeur in de Orde van Bernardo O’Higgins, (Santiago, 10 mei 2007) Commandeur in de Orde van de vrijheidsstrijder San MartínArgentijnse regering eert Van Boven (Buenos Aires, 25 november 2009)
Categorie:Nederlands hoogleraar Categorie:Hoogleraar aan de Universiteit Maastricht Categorie:Nederlands rechtsgeleerde