TOP Oss (afkorting van Tot Ons Plezier Oss), tot 1994 TOP genoemd en van 2009 tot 2018 FC Oss, is een betaaldvoetbalorganisatie uit Oss (Noord-Brabant). Vanaf het seizoen 2018/19 heeft de club weer de naam TOP Oss, zoals de club tussen 1994 en 2009 ook heette. De club speelt sinds het seizoen 2011/12 onafgebroken in de Eerste divisie.
Geschiedenis
Volgens overlevering voetbalden Toon Steinhauser en de broers Piet en Cor van Schijndel altijd in Oss op een plein na schooltijd. Op 9 april 1928 besloten zij een vereniging op te richten. KMD (Klein Maar Dapper) werd als naam gekozen, maar toen bleek dat meer clubs die naam hadden viel de keuze op TOP (Tot Ons Plezier).
Eind jaren veertig: De aanloop naar het profvoetbal Eind jaren 40 speelde TOP reeds geruime tijd in de top van de Tweede Klasse A. Eerst onder trainer Jan Bijl, en later nam Janus Spijkers het roer over. De ontlading was ook groot toen de club eindelijk het kampioenschap in 1949 had gewonnen. In de Tweede Klasse A, werd in de beslissingswedstrijd thuis tegen naaste concurrent VV DESK uit Kaatsheuvel gespeeld. Het stadion aan de Hescheweg was in deze wedstrijd uitverkocht, terwijl het gemiddeld aantal toeschouwers van 2500 dat seizoen ook hoog was. Het kampioenschap gaf recht op een plek in de nacompetitie voor promotie naar de Eerste Klasse. Hierin was coach Janus Spijkers niet in staat om met zijn ploeg het succes in de competitie te herhalen. Met dit succes had TOP echter zijn naam wel gevestigd in de (sub)top van het Nederlands voetbal.
Jaren vijftig: debuut in het betaald voetbal In 1954 besloot het bestuur van TOP een proflicentie aan te vragen om niet achter te blijven bij de andere clubs die het betaalde voetbal ingingen. Met ingang van het seizoen 1955/56 nam TOP deel aan de profcompetitie van de KNVB. Het eerste jaar sloot TOP af met 15 punten uit 30 wedstrijden, bij een publieke belangstelling van gemiddeld 5000 toeschouwers. In dit eerste seizoen was Piet Timmermans de clubtopscorer. Het volgende jaar werd de club laatste in de Tweede Divisie B en daarom werd besloten terug te keren naar de amateurs. Zo kwam er een einde aan twee jaar betaald voetbal.
Jaren 60 t/m 80: gloriejaren als regioclub Na de terugkeer naar het amateurvoetbal nam TOP weer deel aan de tweede klasse van het amateurvoetbal. Via deze tweede klasse wist de club zich gestaag op te werken tot een topclub in het Nederlands amateurvoetbal. Na twee seizoenen werd TOP namelijk in 1959 kampioen, waarmee een promotie naar de Eerste Klasse werd gerealiseerd. Hierna is de club gegroeid tot een topclub in de Hoofdklasse, en wist men twee keer de KNVB Districtsbeker te winnen, namelijk in de jaren '60 en '70.
In de jaren '80 wist TOP twee keer de Hoofdklasse C te winnen. De grote belangstelling vanuit de gemeente Oss, samen met de sportieve resultaten, en het financiële draagvlak resulteerde in een groter groeiende behoefte aan een terugkeer naar het betaald voetbal, wat men nog kende uit de jaren '50.
Jaren negentig: terugkeer in het betaald voetbal In 1991 keerde TOP terug in het betaalde voetbal. Een marktonderzoek leek uit te wijzen dat er voldoende draagvlak voor zou zijn. Ook de KNVB ondersteunde de overgang naar de Eerste divisie omdat aan alle voorwaarden, zowel sportief als financieel, kon worden voldaan. Het bestuur wist de leden ervan te overtuigen dat TOP (opnieuw) de stap naar het betaalde voetbal wilde en moest maken. Uiteindelijk stemde de vergadering toe. In de beginjaren pendelde TOP onder de trainers Piet Schrijvers, Bram Braam en Hans Dorjee heen en weer tussen de middenmoot en de onderste regionen van de eerste divisie. In het eerste seizoen werd TOP 19e in de eerste divisie en schakelden ze in het bekertoernooi eredivisionist FC Volendam uit na strafschoppen. In het tweede seizoen werd TOP 9e en schakelde het weer een eredivisionist uit in het bekertoernooi. Dit keer werd de verliezend finalist van het vorige jaar Roda JC verslagen en TOP mocht in de achtste finale een uitwedstrijd tegen Feyenoord spelen; die ging met 3-1 verloren. Vanaf het seizoen 1994/95 veranderde de naam van TOP in TOP Oss. Smaakmakers in deze periode waren onder andere Thijs Waterink, Remco Torken en Peter Wubben. Laatstgenoemde heeft tevens het eerste doelpunt na de terugkeer in het profvoetbal tegen SC Heerenveen gemaakt. Toen Adrie Koster in 1995/96 trainer werd, werden de prestaties constanter. Yuri en Tim Cornelisse braken door en TOP Oss werkte zich op tot stabiele middenmoter. Tevens wist Jerry Taihuttu in 1996 een unieke statistiek op zijn naam te schrijven door in 1 wedstrijd 6x te scoren. Dit was in de met 7-2 gewonnen wedstrijd tegen FC Eindhoven. Hiermee is Taihuttu samen met Johan Cruijff en Marco van Basten de enige speler die zo vaak in een profwedstrijd wist te scoren. Twee seizoenen later nam Lex Schoenmaker de fakkel over van Koster en onder hem maakte TOP een succesvol seizoen door. Na het vice-winterkampioenschap werd door een mindere tweede seizoenshelft de nacompetitie op een haar na gemist. Vervolgens braken magere jaren aan. In het tweede seizoen onder Schoenmaker en onder diens opvolger Jan Versleijen gleed TOP af naar de kelder van de Eerste divisie. Wel werd het stadion grondig verbouwd van een naar drie zittribunes.
Jaren 2000: ontwikkeling tot middenmoter in de Eerste Divisie Ook onder Wim van Zwam werden de prestaties niet aanzienlijk verbeterd. In 2000/2001 was het slechts aan topscorer Jansen (30 goals) te danken dat TOP Oss 10e werd, maar na zijn vertrek eindigde de club als laatste met honderd tegendoelpunten. In dit seizoen nam keeper Raymond Koopman na 10 jaar en meer dan 300 duels afscheid van TOP en het betaald voetbal.
Vanaf 2002/03 werd het roer omgegooid. Het duo Bert Zwanenburg en Harry van den Ham renoveerde de organisatie en de selectie. Via een driejarenplan moest TOP Oss de weg omhoog zien te vinden. Het eerste seizoen was meteen het succesvolste met de 9e plek in de eindstand. De twee daaropvolgende seizoenen was een dalende lijn te bespeuren (11e en 16e) en Van den Ham vertrok. Zijn opvolger Hans de Koning leek met TOP Oss op weg naar een abominabel seizoen toen het team plotseling de geest kreeg en voor het eerst in de geschiedenis een periodetitel won. De supporters lieten zich gedurende het seizoen in steeds groteren getale zien. De beloning voor de periodewinst was deelname aan de play-offs om promotie. In de eerste ronde werd AGOVV Apeldoorn geklopt en in de tweede ronde vonden vervolgens drie heroïsche confrontaties met NAC Breda plaats. Na de 0-0 thuis kwam TOP Oss in de return in Breda van een 2–0 achterstand terug tot 2–2 en dwong zo een allesbeslissende derde wedstrijd af. In een uitverkocht en sfeervol stadion wist TOP Oss met spelers zoals Marcel van der Sloot, Wilko de Vogt, Charles Kazlauskas, en Dirk Schoofs opnieuw NAC Breda van winst af te houden (1–1). Pas in de verlenging delfden de Ossenaren het onderspit (1–3). Het volgende seizoen kon TOP Oss de hoge verwachtingen niet waarmaken. De selectie bleef intact, maar het aantal nederlagen en tegendoelpunten was veel te hoog om een rol van betekenis te spelen en TOP Oss werd dan ook kleurloos 17e. Een seizoen later kroonde Hans de Koning zich definitief tot succesvolste coach van TOP Oss ooit door voor de tweede keer in drie jaar de play-offs te bereiken, ditmaal door een achtste plaats in de eindrangschikking. In het seizoen 2008/09 mocht TOP Oss, door het winnen van de vijfde periode, wederom meedoen aan de play-offs, maar promotie werd wederom niet afgedwongen.
Identiteitsverandering 2009 In het seizoen 2009/10 onderging de club een gedaantewisseling. De naam van de club veranderde van TOP Oss naar FC Oss en ook de clubkleuren, het logo en het stadion werden aangepast.Certificaathouder TOP kiest logo, Brabants Dagblad, 2 februari 2009 (gearchiveerd in het Internet Archive) Jong TOP Oss werd opgeheven en de jeugdopleiding werd samengevoegd met die van N.E.C. en ging spelen onder de naam N.E.C./FC Oss.
De jaren als FC Oss (2009-2018) Op 23 april 2010 eindigde de club als laatste op de ranglijst van de Jupiler League, en FC Oss was daardoor aanvankelijk gedegradeerd naar de nieuw te vormen Topklasse. Door het faillissement van SC Veendam op 12 mei 2010 leek FC Oss toch in de Jupiler League te kunnen blijven spelen, maar door de vernietiging van het faillissement van BV Veendam op 4 juni 2010, degradeerde FC Oss alsnog naar de Topklasse.
Het jaar daarop werd FC Oss, onder leiding van Dirk Heesen kampioen van de Topklasse zondag. Belangrijke spelers waren onder andere Geoffrey Galatà, Roel van de Sande en clubtopscorer Jean Black. Ondanks de degradatie was de publieke belangstelling met gemiddeld ~2000 supporters nog onverminderd. Het algeheel amateurkampioenschap tegen zaterdagkampioen IJsselmeervogels werd verloren. IJsselmeervogels wilde niet gebruik maken van het promotierecht waarna dat recht bij FC Oss terechtkwam. De club maakte daar gebruik van en keerde in 2011 terug naar de Eerste divisie. Op deze manier werd de club niet alleen kampioen van het derde niveau van de voetbalpiramide, maar keerde de club ook direct weer terug naar de Eerste divisie. Hiermee was dit de tweede keer in de historie is dat TOP naar de eerste divisie promoveert (eerder in 1991). Deze terugkeer pakte goed uit en de ploeg eindigde in de middenmoot.
Desondanks is op 27 april 2012 afscheid genomen van clubman Dirk Heesen. Zijn contract werd na negentien jaar dienst als speler, jeugdtrainer, assistent-trainer en hoofdcoach, niet verlengd. Een overgang van Anton Janssen van N.E.C. naar FC Oss werd in februari 2012 bekendgemaakt. Spelers als Simone, Van der Sloot en Van de Sande werden behouden en er kwamen versterkingen, zoals Ossenaar Koopmans.
In september 2013 vertrok Janssen als hoofdtrainer naar N.E.C. Gert Aandewiel volgde hem op. Rein Baart werd zijn assistent-coach.
Nadat de club in het seizoen 2013/14 op 19e plaats was geëindigd, veranderde er het nodige bij FC Oss aan het begin van het seizoen 2014/15. Willy Boessen werd de nieuwe trainer van FC Oss en nieuwe spelers als Kevin van Veen, Jordi Balk, Istvan Bakx, Dean van der Sluys en een aantal gehuurde spelers van onder andere Willem II behoorde tot de selectie van FC Oss. Van Veen maakt tot en met januari 2015 16 treffers. Net voor het sluiten van de winterse transferperiode verkocht FC Oss Kevin van Veen aan Scunthorpe United (League One in Engeland), voor ongeveer €300.000. Op 27 februari werd FC Oss tweede achter N.E.C. om de derde periodekampioenschap. Doordat N.E.C. de eerste periode al had gewonnen kreeg FC Oss deze derde periode. Hierdoor is de club verzekerd van de nacompetitie op het einde van het seizoen.
In 2017 vierde de club de mijlpaal van het 25ste seizoen in de Eerste Divisie. In de laatste wedstrijd van het seizoen waren er festiviteiten. Tevens nam Joep van den Ouweland in deze wedstrijd afscheid als profvoetballer. Hij deed dit in de wedstrijd tegen de Graafschap. De club waar hij net als in Oss ook 5 jaar heeft gespeeld.
Terug als TOP Oss In het najaar van 2017 werd bekend dat de club vanaf het seizoen 2018/19 weer onder de naam TOP Oss zou gaan spelen. Per 1 juli 2018 is de voormalige naam nieuw leven ingeblazen. Tevens werd deze naamswijziging gebruikt om een nieuw clublogo te introduceren. Dit logo is samen met de supporters gekozen, en combineert elementen van de voorgaande logo's. Hiermee doet het recht aan de volledige clubhistorie.