De Verchovna Rada (Oekraïens: Верховна Рада, "Hoogste Raad") is het Oekraïense parlement, zetelend in Kyiv. Aangezien Oekraïne een eenkamerstelsel heeft, is de Rada de enige landelijke wetgevende macht.

Geschiedenis De naam Verchovna Rada dateert uit de Sovjet-periode, toen de gehele USSR op alle niveaus werd geleid door raden (Russisch: sovjeti; Oekraïens: rady; het woord rada is verwant aan het Nederlandse woord "raad"). De Verchovna Rada is de directe voortzetting van de Opperste Sovjet van Oekraïne (oftewel "Hoogste Raad", in het Oekraïens is het allebei Verchovna Rada). Dit was het parlement van de Oekraïense Socialistische Sovjetrepubliek, dat Oekraïne op 24 augustus 1991 onafhankelijk verklaarde.

Het parlement is meerdere malen het toneel geweest van vechtpartijen, met name vanwege de omstreden taalwetten en zwakke rechtsorde tijdens het presidentschap van de autoritaire pro-Russische Viktor Janoekovytsj (2010–2014). Op 22 februari 2014 zette de Rada echter eensgezind Janoekovytsj af als president vanwege het verzaken van zijn grondwettelijke plichten. In de jaren daarna keerde de rust geleidelijk terug en ontstond er een duidelijke consensus over waar het heen moest met het land: weg van nauwe banden met Rusland (dat de Krim illegaal had geannexeerd en een oorlog in Oost-Oekraïne was begonnen) en op naar integratie met de Europese Unie en de NAVO.

De meest recente parlementsverkiezingen vonden plaats in 2019. Dienaar van het Volk, de partij van Volodymyr Zelensky die van populaire comedian in korte tijd een populaire politicus was geworden, werd met overweldigende meerderheid de grootste fractie in de Verchovna Rada. De beloften om de corruptie flink te bestrijden, een einde te maken aan de oorlog met Rusland en een snelle integratie met het Westen bleken echter moeilijker te realiseren dan gehoopt. Het land kwam maar ook met moeite door de coronacrisis heen. Aan de vooravond van de Russische invasie was Zelensky niet zo populair meer en zijn partij Dienaar van het Volk verschillende zetels verloren aan parlementsleden die waren overgelopen naar de oppositie. Toen echter in februari 2022 Rusland de grootschalige invasie van Oekraïne lanceerde, was er een breed gedragen besef dat nationale eenheid in crisistijd nodig was, waarbij oppositiepartijen zich constructief opstelden om alles te kunnen doen wat noodzakelijk was voor het landsbelang.

De staat van beleg werd uitgeroepen om de gehele samenleving te mobiliseren voor de landsverdediging in de breedste zin van het woord, wat ook betekende dat er voorlopig geen nieuwe verkiezingen konden plaatsvinden. Hierdoor dienen parlementsleden inmiddels veel langer dan oorspronkelijk voorzien was. Sommige parlementsleden zijn gesneuveld of anderszins niet meer in staat om hun taak als volksvertegenwoordiger uit te voeren. Partijen die nog andere kandidaten op hun kieslijst hadden staan, kunnen de vrijgekomen zetels blijven vullen, maar soms niet meer. Daardoor zijn er steeds meer zetels vacant die formeel pas weer mogen worden opgevuld na de volgende verkiezingen, hoewel onzeker blijft wanneer deze kunnen worden gehouden. Ondertussen kunnen verkozenen nog steeds van fractie wisselen of nieuwe fracties oprichten, wat sinds 24 februari 2022 al meerdere keren is gebeurd.

Functie thumb|Eerder gebruikt logo De Verchovna Rada bestaat uit één kamer. De 450 afgevaardigden werden tot en met de verkiezingen in 2002 en wordt sinds 2012 gekozen op basis van een gemengd systeem: de ene helft (225 leden) werd gekozen in kiesdistricten (één zetel per district) waar zij een relatieve meerderheid van de stemmen moesten krijgen, de andere 225 leden werden gekozen volgens een systeem van evenredige vertegenwoordiging door middel van aan politieke partijen verbonden nationale kieslijsten. De verkiezingen in 2006 en in 2007 verliepen volledig volgens een systeem van evenredige vertegenwoordiging. Sinds de verkiezingen in 2012 worden opnieuw de 450 afgevaardigden gekozen op basis van een gemengd systeem: de ene helft (225 leden) werd gekozen in kiesdistricten (één zetel per district) waar zij een relatieve meerderheid van de stemmen moesten krijgen, de andere 225 leden werden gekozen volgens een systeem van evenredige vertegenwoordiging door middel van aan politieke partijen verbonden nationale kieslijsten.

De Verchovna Rada komt samen in een neo-klassiek gebouw aan de voelytsja Hroesjevskoho, op nummer 5, te Kiev.

Wetten aangenomen door de Rada worden altijd gepubliceerd in Holos Oekrajiny, het parlementaire staatsblad.

Huidige samenstelling thumb|left|500px|Samenstelling (december 2025): Regering

Gedoogsteun

Oppositie

Overige

Onderscheidingen van de Verchovna Rada van Oekraïne Het Erecertificaat en het Diploma van de Verchovna Rada van Oekraïne zijn onderscheidingen die de Verchovna Rada toekent voor een belangrijke bijdrage op het gebied van het openbare leven, uitmuntende sociale en politieke activiteiten, diensten aan het Oekraïense volk bij het bevorderen van de vorming en versterking van Oekraïne als een democratische, sociale en rechtsstaat, het nemen van maatregelen om de rechten en vrijheden van burgers te waarborgen, het ontwikkelen van democratie, parlementarisme en burgerschap in de samenleving, en actieve deelname aan het wetgevingsproces.

Externe links Officiële website van de Verchovna Rada

Categorie:Politiek in Oekraïne Categorie:Oekraïense overheid