Een insulineanalogonEverdingen, J.J.E. van, Eerenbeemt, A.M.M. van den (2012). Pinkhof Geneeskundig woordenboek (12de druk). Houten: Bohn Stafleu Van Loghum. is een kunstmatige vorm van insuline die gebaseerd is op humane insuline en hetzelfde effect heeft op het menselijk lichaam. Een insulineanalogon wordt verkregen door middel van genetische manipulatie; meer in het bijzonder met behulp van recombinant-DNA-technieken.
Het doel hierbij is om een humane insuline zodanig aan te passen dat deze sneller, of juist langzamer, opgenomen worden na toediening. Op deze manier worden kortwerkende en langwerkende insulines gecreëerd.
Voordat het mogelijk was om met behulp van recombinant-DNA-technieken insulineanaloga gebaseerd op humane insuline te maken gebruikte men insuline van varkens (of koeien). Vanaf ca. 1980 werd het mogelijk deze chemisch gelijk te maken aan humane insulineSonnenberg GE, Berger M.Human insulin: much ado about one amino acid?Diabetologia. 1983 Dec;25(6):457-9. .
Het eerste insulineanalogon dat op de markt gebracht werd is Insuline lispro. Dit werd onder de merknaam Humalog in 1996 op de markt gebracht door Lilly.
Onderstaande tabel geeft een overzicht van de insulineanaloga die in Nederland verkrijgbaar zijn. De verandering ten opzichte van normaal menselijk insuline is aangegeven. De derde kolom geeft de positie van de verandering: de A- of de B-keten van insuline, en het nummer van het aminozuur. De vierde kolom geeft de verandering. Ter vergelijking is ook varkensinsuline opgenomen.
Naam Merknaam VeranderingGebaseerd op het lemma in Engelse wikipedia Opmerking Insuline aspart Novorapid, Novomix B28 proline wordt asparaginezuur Insuline detemir Levemir B29 lysine krijgt een vetzuurketen (Myristinezuur) Insuline degludec Tresiba ..Europese registratie .. Insuline glargine Lantus A21Na B30 asparagine wordt prolineVerlenging met tweemaal arginine Insuline glulisine Apidra B3B29 asparagine wordt lysinelysine wordt glutaminezuur Insuline lispro Humalog, Humalog mix B28, B29 Lysine en proline omgewisseld Varkensinsuline B30 Threonine bij mens, alanine bij varken
Categorie:Insulinetherapie