thumb|Het voormalig Molenmuseum Koog aan de Zaan. Vereniging De Zaansche Molen is een vereniging die zich inzet voor de erfgoedbescherming en het behoud van de overgebleven industriemolens in de Zaanstreek, geconcentreerd in en rondom de Zaanse Schans.Verfmolen De Kat heropent maandag na groot onderhoud; ’spaarplan’ voor restauratie molen Het Pink, noordhollandsdagblad.nl thumb|Het huidig Molenmuseum. Oprichting Vereniging Op 26 februari 1925 werd de oliemolen De Zoeker getroffen door een windhoos. Dit trok schoolmeester en kunstenaar Frans Mars zich aan en hij plaatste een open brief in dagblad De Zaanlander. Tevens zocht en vond hij medestanders, onder wie Pieter Boorsma. Dit leidde uiteindelijk tot de oprichting van de vereniging in hetzelfde jaar, 1925.100 jaar lang....molens, dagjeweg.nl/nieuws thumb|De Zoeker, gezien vanaf De Kat. Oprichting Molenmuseum De eerste daad was een tentoonstelling over molens, in de openbare lagere school van Koog aan de Zaan, die relatief veel belangstelling trok en leidde tot ledenaanwas. Het plan voor een molenmuseum kreeg een impuls door het beschikbaar komen van het gebouw genaamd het Huis met de ijzeren brug dat verdwijnen moest voor de aanleg van het Koogerpark. Als compromis werd het verplaatst naar de rand van het park en door de vereniging ingericht als Molenmuseum Koog aan de Zaan. Het kantoor van de vereniging is hier ook gevestigd. Op 24 mei 1928 werd het Molenmuseum geopend.Honderd jaar De Zaansche Molen: elke maand een andere molen centraal in jubileumjaar, noordhollandsdagblad.nl
Eerste molens in bezit In de begintijd was de vereniging voornamelijk bezig met fondsen voor moleneigenaren die in problemen kwamen, om op die manier molens te behouden. In 1939 kwam daarin verandering toen de oliemolen Het Pink werd aangeboden door de Zaanse VVV. De molen werd gerestaureerd, maar de opening op 10 mei 1940 ging niet door vanwege de Duitse inval in Nederland. In de loop der jaren groeide het molenbezit van de vereniging uit tot 14 molens. In 2007 is de nieuw gebouwde molen Het Jonge Schaap bij de vereniging gekomen, waarmee de Zaanstreek weer een zeskante bovenkruier houtzaagmolen bezit. In 2014 is De Jonge Dirk in bezit gekomen van de vereniging, en ook de weidemolen De Zwaan in Westzaan.Verplaatsing molen De Zoeker in 1968, historischeverenigingkoogzaandijk.nlNeergang en opkomst van het molenmakersambacht in de Zaanstreek, historiek.net
Huidige molens in bezit Naast het molenmuseum bezit de vereniging de volgende molens: Oliemolens: De Bonte Hen, De Ooijevaar, Het Pink, De Zoeker. Houtzaagmolens: De Gekroonde Poelenburg, Het Jonge Schaap. Korenmolens: De Bleeke Dood, De Koker. Pelmolen: Het Prinsenhof. Papiermolens: De Schoolmeester, De Jonge Dirk. Specerijenmolen: De Huisman. Verfmolen: De Kat. Weidemolen: De Zwaan.
100 jarig jubileum Prinses Beatrix was aanwezig bij de viering van het 100-jarig jubileum van de vereniging De Zaansche Molen op 17 maart 2025. Traditioneel waren de wieken versierd voor dit koninklijk bezoek zoals ook in 1899 voor haar grootmoeder Koningin Wilhelmina was gedaan.Viering 100 jarig jubileum Vereniging de Zaansche molenPrinses Beatrix viert 100 jarig jubileum Zaansche molenPrinses Beatrix komt langs bij vereniging Zaansche Molen
Externe link Website van de vereniging
Publicaties Vereniging de zaansche molen 1925-1985. Nieuwe Uitgevers B.V. / Europese Bibliotheek, Zaltbommel, 1985, Frans Mars, een leven in de Zaansche molen. Stichting Uitgeverij Noord-Holland,Wormer, 2003, De Zaansche Molen, 100 jaar in beweging. Koopmans Drukkerij,Zwaag, 2025, De Zaansche Molen, vijfenzeventig jaar behoud van industrieel erfgoed, Rob Kooijman, 2000, Vereniging De Zaansche Molen/ Koog aan de Zaan & Inmerc, Wormer.
Categorie:Beschermd dorpsgezicht in Nederland Categorie:Cultuurhistorisch museum Categorie:Industrieel erfgoed in Nederland
Vereiniging De Zaansche Molen
Categorie:Molinologie Categorie:Nederlandse vereniging Vereiniging De Zaansche Molen