Henri Julien (Hans) Croiset (Amsterdam, 15 oktober 1935) is een Nederlands regisseur en toneel-, televisie-, film- en stem-acteur die voornamelijk in het theater werkzaam was. Hij publiceerde een autobiografie en enkele romans.
Biografie Carrière Croiset werd geboren als de zoon van acteur en regisseur Max Croiset en actrice Jeanne Verstraete. Hij is de oudere broer van acteur Jules Croiset (1937) en een neef van Coen Flink (1932-2000) en Guus Verstraete jr. (1947-2017).
In 1973 richtte hij theatergezelschap Publiekstheater op, waar naast zijn vader ook acteurs als Sigrid Koetse, Eric Schneider en Petra Laseur van deel uitmaakten. In 1987 fuseerde het gezelschap met de Toneelgroep Centrum tot het nieuwe gezelschap Toneelgroep Amsterdam.
In 1986 werd hij aangesteld om een nieuw toneelgezelschap vorm te geven, het Nationale Toneel. In 1996 richtte hij met Ronald Klamer Het Toneel Speelt op, waar acteurs werken als Peter Blok, Mark Rietman, Carine Crutzen, Marisa van Eyle, Gijs Scholten van Aschat en Jaap Spijkers.
In 2004 regisseerde hij voor laatstgenoemd gezelschap Joost van den Vondels stuk Jozef uit Egypte, nadat hij al in 1988/89 met het Nationaal Toneel de Gijsbrecht had gebracht. In 2008 regisseerde hij voor toneelmeesters (stage entertainment) het stuk Moeder Courage en haar kinderen van Bertolt Brecht.
Naast toneelwerk regisseerde Croiset ook opera's, zoals in het seizoen 1996/1997 de opera Don Carlos van Giuseppe Verdi voor de Nationale Reisopera.
Croiset was ook in tientallen televisie- en filmproducties te zien. Zo had hij kleine rollen in de films A Bridge Too Far (1977) en Grijpstra & De Gier (1979) met onder meer Rijk de Gooyer en Rutger Hauer en speelde hij in televisieseries als Oud Geld, Wilhelmina en Parels & Zwijnen.
In maart 2008 verscheen van zijn hand de autobiografische roman Badhuisweg, waarin hij vertelt over zijn jeugdjaren, die hij voor een groot deel doorbracht aan de Scheveningse Badhuisweg. In het verhaal neemt zijn vader een prominente rol in.
In 2017 verscheen Ik, Vondel, een fictieve biografie.
Op 6 mei 2022 maakte hij bekend afscheid te nemen van het toneel. Op 5 juni dat jaar speelde hij zijn laatste voorstelling in de stad waar hij in 1953 zijn theaterloopbaan begon: Rotterdam.
Het bleek toch niet het einde van zijn toneelloopbaan, want Croiset speelde vanaf februari 2026, samen met Anne Wil Blankers, de voorstelling Liefdesbrieven van A.R. Gurney.
Privéleven Croiset was van 1962 tot haar overlijden in 2026 getrouwd met theatermaakster en Eerste Kamerlid Agaath Witteman. Ze kregen samen een dochter en twee zoons.
Onderscheidingen In 1977 werd hij onderscheiden met het Ridderschap in de Orde van Oranje-Nassau. In 1993 won hij de Joost van den Vondelprijs. In 1980 en 2017 won hij de Louis d'Or, de toneelprijs voor beste mannelijke acteur. In 2004 ontving hij de VSCD Oeuvreprijs. Op 27 april 2012 werd hij onderscheiden met het Ridderschap in de Orde van de Nederlandse Leeuw. 2025, Blijvend Applaus Prijs
Filmografie thumb|Hans Croiset met Ina van Faassen in het televisiespel Een bruid in de morgen (1959) 1972 – De inbreker – Raadsheer 1975 – Flanagan – Theo Speer 1977 – A Bridge Too Far – Zoon van oude Nederlandse vrouw 1979 – Grijpstra en De Gier – De Kater 1982 – De stilte rond Christine M. – Rechter 1990 – Romeo – Arts 1996 – Advocaat van de Hanen – Dr. Rollema 1998 – Oud Geld – Charles Ypma (1998-1999) 2000 – Russen: Het Eerste Lijk – Frits Schipper 2001 – Wilhelmina – Minister-president Colijn 2005 – Guernsey – Vader 2005 – Parels & Zwijnen – Alfons Teeuwe 2012 – De Overloper – Arthur Winnies 2013-2014, 2016 – Dokter Deen – Hans Hazelbag 2016 – De held – Herman Silverstein 2016 – De Zaak Menten – Dirk Menten 2019 – 2023 Oogappels – Lodewijk (Vader Erik) 2020 – Hoogvliegers – Menno
Hoorspelen 1957 – Der Staten rechterhand – Michiel Adriaansz. als jongen 1964 – Dodendans 1964 – Het lange kerstdiner – Charles
Bibliografie 2007: Badhuisweg, uitgeverij Cossee 2010: Lucifer onder de Linden, uitgeverij Cossee 2013: Lente in Praag, uitgeverij Cossee 2017: Ik, Vondel, uitgeverij Cossee
Externe link
Referenties
Categorie:Nederlands acteur Categorie:Nederlands hoorspelacteur Categorie:Nederlands toneelregisseur Categorie:Nederlands schrijver Categorie:21e-eeuws schrijver Categorie:Nederlands toneelacteur