Hou Yifan (Chinees: 侯逸凡) (Xinghua, 27 februari 1994) is een Chinese schaakster en was wereldkampioene bij de vrouwen. In 2009 werd haar door de FIDE de titel grootmeester (GM) verleend. Haar achternaam is Hou.
Op 12-jarige leeftijd was ze de jongste speelster die ooit meespeelde in het FIDE wereldkampioenschap schaken voor vrouwen (Jekaterinenburg, 2006) en de Schaakolympiade (Turijn, 2006)Newsmakers, Beijing Review PEOPLE/POINTS NO.40, 2008. In juni 2007 werd ze China's jongste vrouwelijke nationale schaakkampioen.
In 2010 werd ze op 16-jarige leeftijd de jongste vrouwelijke wereldkampioen schaken in de geschiedenis. Ze won van Ruan Lufei uit China in de finale. In 2011 behield ze haar titel door de Indiase GM Humpy Koneru te verslaan. In 2012 werd ze als wereldkampioene opgevolgd door Anna Oesjenina, in 2013 heroverde ze de wereldtitel. In 2015 werd Maria Moezytsjoek wereldkampioene, in 2016 heroverde Hou weer haar titel. In 2017 weigerde ze deel te nemen aan het wereldkampioenschap voor vrouwen.
Rating Zij heeft een FIDE-rating van 2658 op de FIDE-ratinglijst en is daarmee de beste vrouw van de actieve spelers. Alleen Judith Polgár heeft een hogere rating behaald, maar Polgár heeft sinds 2014 geen officiële partij op hoog niveau gespeeld. Haar hoogste officiële FIDE Elo rating was 2686; dit was de op een na hoogste rating die een vrouw in de geschiedenis behaald heefthttp://ratings.fide.com/advaction.phtml?idcode=&name=&title=g&country=%25&sex=f&srating=0&erating=3000&birthday=&radio=name&line=asc. Ze is de derde schaakster die een rating hoger dan 2600 behaalde, na Polgár en Humpy Koneru.
Jeugdjaren Hou begon met schaken op 6-jarige leeftijd, maar als 3-jarige was ze er al door gefascineerd. Hou's vader, Hou Xuejian, een invloedrijk persoon, nam zijn jonge dochter na het avondeten vaak mee naar een boekwinkel. Het viel hem op dat ze graag staarde naar glazen schaakstukken in de etalage. Hij kocht haar eerste schaakspel; de drie jaar oude dochter versloeg haar vader en grootmoeder binnen enkele weken. In 1999 huurde haar vader een schaakmentor voor haar in, de internationaal meester Tong Yuanming. Tong vertelde later dat de toen 5-jarige Hou een opmerkelijk schaaktalent was, met "krachtig zelfvertrouwen, uitmuntend geheugen, goede vaardigheid in doorrekenen en een goede reactiesnelheid". Velen waren onder de indruk van haar talent.
Resultaten 2003 september: Chinees kampioenschap voor (mannen-)teams in TianjinCHN Team Ch. Men 2003 – Tournament details; 3 punten uit 7 partijen oktober-november, Halkidiki, Griekenland: eerste keer dat ze een internationaal toernooi won; wereldkampioenschap voor meisjes tot 10 jaar, 9½ pt. uit 11World Youth Chess Championships 2003 Girls Under 10 Standings. Accessed March 26, 2006. november: eerste deelname aan nationaal Chinees kampioenschap voor vrouwen in Shanwei, Guangdong2003 CHN Indv.Ch.Women – Tournament Details; ze eindigde als 14e met 3½ pt. uit 9CHN Indv.Ch.Women – CHN – Tournament report
2004 op 1 januari behaalde ze de FIDE Elo-rating van 2168, hetgeen haar automatisch kwalificeerde voor de titel van vrouwelijke FIDE-Meester. april: deelname aan het Chinese kampioenschap voor teams (vrouwen) in Jinan, ShandongCHN Women Team Ch.2004 – Tournament details. Ze scoorde 1½ pt. uit 7CHN Women Team Ch.2004 – CHN – Tournament report. november: gedeeld eerste (met Yu Yangyi, Jules Moussard en Raymond Song) maar derde na tiebreaks bij het wereldkampioenschap voor jongens tot 10 jaar, gehouden in Heraklion, Kreta (9 pt. uit 11)World Youth Chess Championships 2004 Boys U10 Standings. Accessed March 26, 2006.. december: bij de Aziatische schaakkampioenschappen voor vrouwen in Beiroet, Libanon, werd ze 11e met 4½ pt. uit 9; de winnaar was Wang Yu met 6½ pt. uit 9.
2005 februari, Moskou: deelname aan het vierde Aeroflot Open toernooi (groep C)Aeroflot Open C – Tournament details waar ze 2 pt. uit 5 behaaldeAeroflot Open C – RUS – Tournament report april, Jinan, China: vijfde plaats met 7 pt. uit 11 op het vrouwentoernooi van de 3 Arrows Cup 2005; ze versloeg daar internationaal meester Almira SkripchenkoChessBase news article on the World Ladies Tournament in Jinan. Accessed March 24, 2006. right|thumb|Hou Yifan, op 11-jarige leeftijd, tijdens het 2005 Wereldkampioenschap schaken voor landenteams, Beër Sjeva, Israël 28 juni – 6 juli, Shenzhen, Guangdong: bij de tweede China-Frankrijk match voor jeugdspelers behaalde Hou Yifan 3 pt. uit 8; het Chinese team (Zhou Jianchao, Zhao Jun, Zhao Xue and Hou) won de match met 19–13China – France Youth Match, TWIC juli, Saint-Lô, Frankrijk: tijdens het Festival Open International des Jeunes eindigde 2e in een veld van 75 spelers met 6 pt. uit 8; Wen Yang werd eersteFest. Open Intl. Jeunes – FRA – Tournament reportFest. Open Intl. Jeunes – Tournament details 18–29 juli, Belfort, Frankrijk: bij het wereldkampioenschap schaken voor jeugdspelers eindigde Hou Yifan op de 5e plaats in de sectie jongens tot 12 jaar (8 pt. uit 11)World Youth Chess Championship 2005 – TWIC oktober: kwalificatie voor het wereldkampioenschap schaken voor vrouwen (gepland in maart 2006) november, Beër Sjeva, Israël: deelname aan het zesde Wereldkampioenschap schaken voor landenteams; China nam deel met een mannenteam en een vrouwenteam; dit was Hou Yifan's eerste deelname aan een van de sterkste teamtoernooien en met een leeftijd van 11 jaar was ze de jongste deelnemer; ze was tweede reserve en scoorde 0 pt. uit 3; het Chinese vrouwenteam eindigde als laatste6th World Team Chess Championship – final placings. Gearchiveerd op 11 april 2023.; het Chinese mannenteam werd tweede december: Hou werd tweede op het vrouwentoernooi in Beijing dat diende als voorselectie voor de 37ste Schaakolympiade (gepland mei-juni 2006 in Turijn); ze scoorde 16½ pt. uit 28; samen met Wang Yu en Shen Yang kwalificeerde ze zich voor het Olympiade-teamChina Women Selective – Tournament reportChina Women Selective – Tournament details
2006 maart: Hou bereikte de derde ronde van het wereldkampioenschap schaken voor vrouwenChessBase news article on the Women's World Championship 2006, round two. Accessed March 24, 2006.. Ze versloeg daarbij in de eerste ronde de Russische IM Nadezhda Kosintseva en in de tweede ronde Europees kampioene uit 2000 WGM Natalia Zhukova (Oekraïne). In de derde ronde sneuvelde ze tegen de Georgische IM Nino KhurtsidzeWorld Chess Championship (Women) 2006 FIDE Knockout Matches. Ekaterinburg, Russia, III, 2006. Gearchiveerd op 8 november 2022.. in mei-juni 2006 eindigde China als derde bij de 37ste Schaakolympiade in Turijn. Hou Yifan debuteerde aan het vierde bord op de Schaakolympiade met 11 pt. uit 13officiële 'homepage' van 37ste Schaakolympiade: Women's Team Composition with Round Results. Geraadpleegd 6 juni 2006.. in juni-juli werd het Chinese kampioenschap gehouden in Wuxi, Jiangsu; Ni Hua won bij de mannen en Li Ruofan bij de vrouwen; Hou Yifan behaalde 7 pt. uit 11. juli - augustus, Krasnotoerinsk, Rusland: bij de North Urals Cup scoorde ze 3 pt. uit 9 en werd 8e van 10 spelersChessbase reports , . augustus, Ergun, Mongolië: Hou nam deel aan de China-Rusland Summit Match; bij de mannen won Rusland met 26½–23½ en bij de vrouwen won China met 28-22; Hou Yifan was, na tiebreak, de hoogst scorende schaakster met 6½ uit 10. september, Parijs: China en Frankrijk streden om de Trophée MULTICOMS; bij de mannen won Frankrijk met 20–16, bij de vrouwen won China met 12½–5½; Hou Yifan was ook hier de hoogst scorende schaakster met 5 uit 6. oktober, Yerevan, Armenië: op het wereldkampioenschap voor jeugdspelers werd Hou tweede bij de meisjes met 9 uit 12, achter Shen YangChessBase news article on the World Junior Championship 2006. Accessed December 25, 2006.World Girls Chess Championships. Yerevan, October 2–17, 2006.
2007 januari, Corus toernooi: vijfde plaats in C-groep met 7 uit 13Corus Grandmaster Group C Final Standings. Accessed February 15, 2007.; deze score, in combinatie met de WGM normen die ze had behaald op het Zonetoernooi voor vrouwen in 2005, op de Schaakolympiade (2006) en op het Chinese schaakkampioenschap voor vrouwen in 2006, gaf haar het recht op de titel WGM (vrouwelijke schaakgrootmeester); deze titel werd eind januari formeel bevestigd door de FIDE.Application Details FIDE. Gearchiveerd op 3 augustus 2023.thumb|Hou Yifan, Corustoernooi 2007 februari: op het Aeroflot Open toernooi, gehouden enkele weken voor Hou's 13de verjaardag, speelde ze voor de eerste keer in de A1-groep. Ze versloeg de Russische IM Nikita Vitiugov en de Europees schaakkampioen uit 2001, GM Emil Sutovsky uit Israël. In ronde 3 werd ze echter verslagen door de Rus Dmitry Jakovenko; daarna behaalde ze ½ pt. uit 5. In de slotronde versloeg ze de Griekse GM Vasilios Kotronias, waardoor ze finishte met 3½ uit 9.WGM Hou, Yifan aeroflotchess.com maart, Zafra: op het internationale Ruy Lopez Festival eindigde Hou als laatste met 2 uit 7. april, Ningbo: in de voorronde voor de Aziatische Indoor Games (te houden in oktober 2007) eindigde Hou als 2e met 8 uit 14.Women's Selective tournam – CHN – Tournament report mei, Dagomys: op het achtste Russische schaakkampioenschap voor teams speelde Hou voor Southern Ural Chelyabinsk aan bord 1 en behaalde 6½ pt. uit 108. RUS Team Women's Chmp. – Fide.com. Bij het wereldkampioenschap voor teams in Jekaterinenburg maakte Hou deel uit van het winnende Chinese team (met Zhao Xue, Ruan Lufei, Shen Yang, en Huang Qian). Ze speelde aan bord 2 en scoorde 7½ uit 91st World Team Chess Championship (women) OlimpBase. Gearchiveerd op 5 oktober 2022.Hou Yifan at the World Women's Team Chess Championship OlimpBase. Gearchiveerd op 11 april 2023.. juni, Chongqing: ze won voor de eerste keer het Chinese schaakkampioenschap voor vrouwen, op 13-jarige leeftijd (WGM Qin Kanying was 14 toen ze hetzelfde deed in 1988), met 9 pt. uit 11. Resp. tweede en derde werden Zhao Xue en Shen YangYoungest Hou Yifan wins national chess title. Accessed June 19, 2007. Gearchiveerd op 4 oktober 2022.2007 China Women's Indivi – CHN. FIDE. Gearchiveerd op 3 augustus 2023.. juli: 7e (van 10 spelers) op de North Urals Cup in Krasnotoerinsk met 4 uit 9; Zhu Chen won het toernooiNorth Urals Cup 2007. augustus; Paks, Hongarije: als enige niet-grootmeester nam ze deel aan het 5e Győrgy Marx Memorial toernooi; ze eindigde als laatste met 3 uit 10. september, Liverpool: bij het UK-China toernooi won China met 28–20; Hou speelde in het mannenteam en behaalde daar 2½ uit 6. Eind september werd ze in Tianjin eerste in het Chinese Zone-toernooi voor vrouwen met 8 pt. uit 92007 Women's Zonal 3.5 Ch – Tournament report. oktober; Kemer, Turkije: op het 12e Europese toernooi voor clubteams speelde ze voor Southern Ural Cheliabinsk aan bord 2; het team eindigde als vierde in het vrouwentoernooi; Hou scoorde 5 uit 7. 26 oktober - 3 november, Macau: bij de 2e Aziatische Indoorspelen zat ze in het Chinese schaakteam, dat won met 11 matchpunten (18½ bordpunten uit 24); Hou Yifan ontving een gouden medaille voor haar prestatie aan bord 2 (5½ uit 6)Hou Yifan at the Asian Indoor Games OlimpBase. Gearchiveerd op 11 april 2023..
2008 januari, Wijk aan Zee: op het Corustoernooi eindigde Hou in de B-groep op de 9e plaats met 6 uit 13; ze versloeg 3 grootmeesters waaronder Nigel Short (in 23 zetten)Wijk R13: Aronian, Carlsen win Wijk aan Zee 2008. Accessed January 29, 2008.. februari, Moskou: op het Aeroflot Open toernooi behaalde Hou haar eerste GM-norm met 4½ pt. uit 9. maart; Istanboel, Turkije: Hou won het eerste Atatürk International Women Masters schaaktoernooi met 7 pt. uit 9.. thumb|300px|Hou Yifan in 2008 bij het wereldkampioenschap schaken voor junioren (Gaziantep, Turkije) waar ze een GM norm behaalde april; Mérida, Spanje: op het 2e Ruy Lopez Chess Festival toernooi eindigde ze 7e van spelers en scoorde 2 uit 7..