thumb|upright|Tariq Ramadan, 2017 Tariq Saïd Ramadan (Arabisch: , ) (Genève, 26 augustus 1962) is een Zwitserse filosoof en islamoloog verbonden aan de Universiteit van Oxford. Hij is van Egyptische afkomst. Hij is zowel in Zwitserland als in Frankrijk veroordeeld voor verkrachtingen.
Levensloop Ramadan studeerde filosofie en Franse literatuur. Hij promoveerde in de filosofie aan de Universiteit van Genève. De eerste versie van zijn proefschrift werd door Prof. Genéquand wegens haar apologetische strekking (m.b.t. Hassan al-Banna) afgekeurd. De jury beoordeelde het proefschrift als "niet wetenschappelijk".According to Charles Genequand, specialist of the Arab world, who presided the jury, it "was intended as an apolgetic" for Hassan al-Banna - an opinion shared by the other members of the jury. They unanimously refused to accept it as scientific in character. Ref.: Brother Tariq, door Caroline Fourest, pag. 28-29 met noot, Londen 2008, Social Affairs Unit, In 1998 onderbrak hij zijn bezigheden in Genève voor een jaar van studie aan de Leicester Islamic Foundation (bekend om de verspreiding van de werken en het gedachtegoed van Maududi) in Markfield, Engeland. Hij studeerde filosofie en Franse literatuur op Masters niveau (scriptie De notie van lijden in Nietzsches filosofie), Arabisch en islamitische studies voor zijn PhD met een dissertatie over Friedrich Nietzsche getiteld Nietzsche als Historicus van Filosofie. Hij studeerde ook Arabisch en islam aan de leidende islamitische Al Azhar universiteit in Caïro. Hij was tot 2004 leraar aan het college van De Saussure (Genève) en docent islamologie aan de universiteit van Fribourg. In maart 2018 onthulde het Franse opinieweekblad Le Point dat Tariq Ramadan noch hoogleraar in de islamologie is, noch in de filosofie.Tariq Ramadan aurait usurpé ses titres universitaires, Le Point, 07 maart 2018
Zijn grootvader van moederszijde is Hassan al-Banna, de stichter van de Moslimbroederschap in Egypte. Zijn vader, Saïd Ramadan, een van diens volgelingen, verliet Egypte na het verbod op die organisatie en vestigde zich in Zwitserland. Tariq Ramadan en zijn broers beheren er de lokale islamitische Stichting.
In februari 2004 accepteerde hij een aanbod van de Universiteit van Notre Dame in Indiana (VS) voor een aanstelling als hoogleraar godsdienst. Zijn visum werd echter in juli 2004 ingetrokken en hij zag zich daardoor gedwongen van de aanstelling af te zien.
Het Amerikaanse Department of Homeland Security weigerde een duidelijke reden voor het intrekken van het visum te geven, maar verwees in algemene termen naar de ruime bevoegdheid die de Patriot Act de overheid geeft om vreemdelingen die "het terrorisme steunen" de toegang te weigeren. Er waren vooraf aanwijzingen in deze richting gepubliceerd.Olivier Guitta: Danger: Tariq Ramadan is coming to the US, American Thinker, 3 mei 2004 Men heeft dit in verband met Ramadan echter nooit kunnen bewijzen, wel heeft hij een donatie gedaan in 2003 aan een islamitische liefdadigheidsinstelling die geld aan Hamas heeft geschonken, waardoor zijn beroep werd afgewezen.Federal Judge Rules Against Tariq Ramadan in Visa-Denial Case Campus Watch, 21 december 2007 over uitspraak Federaal Hof USA in het beroep van Tariq Ramadan tegen de visumweigering
In oktober 2005 aanvaardde Ramadan een gastdocentschap aan het St Antony's College van de Universiteit van Oxford.Islamic scholar gets Oxford job, BBC, 27 aug 2005 Hij is tevens benoemd tot adviseur van de Britse regering voor moslimaangelegenheden.
In december 2006 aanvaardde Ramadan een gasthoogleraarschap ‘Identiteit en Burgerschap’ aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Deze leerstoel wordt betaald door de gemeente Rotterdam. Naast gasthoogleraar werd Ramadan ook aangesteld als adviseur van de gemeente Rotterdam op het terrein van integratie. Ramadan moest de dialoog tussen moslims en niet-moslims op gang brengen.
Op dinsdag 6 november 2007 werd Ramadan kandidaat voor de leerstoel 'Islam in de Westerse Wereld' aan de Universiteit Leiden. Deze leerstoel zou door de sultan van Oman gefinancierd worden."Omstreden moslimtheoloog op Leidse leerstoel", Elsevier, 6 november 2007 (via Wayback Machine) De voorgenomen benoeming kwam de Leidse universiteit op veel kritiek te staan. Volgens critici spreekt Ramadan met dubbele tong: gematigd en tolerant naar westerlingen en conservatief en orthodox richting de islamitische gemeenschap. Op 28 november 2007 maakte Ramadan bekend af te zien van de functie met als motief dat zijn gezin op zou zien tegen de verhuizing van Engeland naar Nederland. Ramadan koos daarom voor Oxford, waar hij inmiddels senior research fellow was. Wel was er volgens Ramadan een lastercampagne tegen hem gaande door een handvol politici en journalisten.Ramadan ziet af van Leidse islamleerstoel, Elsevier, 28 november 2007Tariq Ramadan ziet af van leerstoel Leiden, NRC Handelsblad, 28 november 2007
Ramadan in Genève In 1993 lanceerde Tariq Ramadan een heftige campagne om de opvoering tegen te houden van Le fanatisme, ou Mahomet le Prophete, een klassiek toneelstuk van Voltaire tegen religieus fanatisme in het algemeen. De opvoering was ter gelegenheid van de driehonderdste verjaardag van Voltaire georganiseerd door de federale regering en de stad Genève. De directie van de toneeluitvoeringen sprak van censuur en wilde niet toegeven,Lettre ouverte à M. Hervé Loichemol, in La Tribune de Genève, 7 oktober 1993 maar het toneelstuk werd door de directie Culturele Zaken van de stad Genève (de socialist Jean Ziegler) vanwege vermeende 'discreditering van de Islam' geschrapt.
Ramadan in Rotterdam In januari 2007 ging Ramadan aan de slag in Rotterdam als gasthoogleraar aan de Erasmus Universiteit en als 'bruggenbouwer' tussen moslims en niet-moslims. Als bruggenbouwer werd hij geacht in dienst van de gemeente de discussie tussen moslims en niet-moslims op gang te brengen, onder andere met debatten.Vredestichter of fundamentalist?, Vrij Nederland, 6 januari 2007 De aanstelling van Ramadan was controversieel; ook zijn beloning leidde tot enige ophef. Die beloning bedroeg 200.000 euro per jaar voor het hoogleraarschap van 1 dag per week en nog eens ruim 400.000 euro voor debatten en wijkbezoeken.Tariq Ramadan, Joost Niemöller, 15 april 2009 De salariskosten van Ramadan werden volledig betaald door de gemeente Rotterdam, die de speciale leerstoel voor Ramadan instelde. Toenmalig wethouder Participatie en Cultuur in Rotterdam, Orhan Kaya, was de initiator van de aanstelling van Ramadan. Socioloog Han Entzinger, destijds hoogleraar Migratie- en Integratiestudies aan de Erasmus Universiteit, was voorstander van Ramadans komst naar Rotterdam. Hij noemde Ramadan een 'kleurrijke figuur' die goed zou zijn voor de discussie. Voormalig hoogleraar sociologie aan de EUR, Jan Berting, sprak zich uit tegen Ramadan. Volgens Berting stelde Ramadan de islam boven alles en propageerde hij een politieke islam. Zijn advies werd door de Erasmus Universiteit en de gemeente echter niet gevolgd.
In maart 2009 publiceerde de Gay Krant een artikel waarin gesteld werd dat op door Ramadan ingesproken cassettes te horen was dat Ramadan homoseksualiteit een aandoening en een stoornis noemde. Hierop wilde de VVD-fractie in Rotterdam van het contract met Ramadan af.VVD eist vertrek Ramadan na anti-homo-uitspraken, Elsevier, 19 maart 2009 Al snel verenigde zich een groep sympathisanten rond Ramadan. Zij steunden Ramadan en stelden dat er sprake zou zijn van een hetze tegen hem. Onder de sympathisanten bevonden zich onder andere schrijver Abdelkader Benali en Eerste Kamerlid voor de SP Anja Meulenbelt. Benali schreef dat Ramadan een moslim met een mening was en dat dit volgens hem door het Westen niet werd getolereerd.SP-senator in de bres voor islamprofessor Ramadan, Elsevier, 14 april 2009 In april 2009 maakte Rotterdam bekend door te willen met Tariq Ramadan. Het Rotterdamse college van B en W noemde de beschuldigingen van homodiscriminatie aan het adres van Ramadan ongegrond. Volgens wethouder voor Participatie Rik Grashoff van GroenLinks zag het college na beluistering van de bandopnamen geen reden om de samenwerking met Ramadan op te zeggen. Grashoff vond de citaten in het artikel van de Gay Krant "onjuist, tendentieus, onvolledig en uit de context gerukt".Rotterdam verder met adviseur Tariq Ramadan, Elsevier, 15 april 2009 Leefbaar Rotterdam en de VVD in Rotterdam dienden daarop een motie in om het contract van Ramadan alsnog te ontbinden. De gemeenteraad stemde tegen die motie. Volgens wethouder Grashoff kon Ramadan in ieder geval tot 2011 aanblijven als hoogleraar en bruggenbouwer.Islamoloog Ramadan mag 'bruggenbouwer' blijven, Elsevier, 16 april 2009 Tijdens het debat in de gemeenteraad trok de VVD haar motie over Ramadan deels in. Ramadan hoefde niet op te stappen, zei de VVD tijdens het debat, maar hij mocht zich geen bruggenbouwer meer noemen. Deze draai, van opstappen naar herbenoemen, leverde de VVD veel kritiek op. Uiteindelijk stapten de twee VVD-wethouders, Mark Harbers en Jeanette Baljeu, zelf uit het college van Rotterdam.VVD-wethouders Rotterdam stappen op om Ramadan, Elsevier, 22 april 2009
In augustus 2009 raakte Ramadan in opspraak door zijn medewerking aan de door het Iraanse regime gesteunde en gefinancierde zender PressTV. Op PressTV presenteerde Ramadan het discussieprogramma Islam and Life. Deze keer was het het CDA op landelijk niveau dat aan de bel trok. Volgens het CDA was Ramadan niet meer geloofwaardig als integratie-adviseur. CDA-Kamerleden Jan Jacob van Dijk en Mirjam Sterk vonden dat iemand die een rolmodel moet zijn niet omstreden mag zijn.Islamoloog Tariq Ramadan opnieuw in opspraak, Elsevier, 13 augustus 2009 Op 18 augustus 2009 maakte het Rotterdamse stadsbestuur een einde aan de samenwerking met Tariq Ramadan. Volgens het Rotterdamse college had Ramadan door zijn werk voor PressTV zijn geloofwaardigheid als integratieadviseur verloren. Niet alleen omdat PressTV door het religieuze regime in Iran gesteund werd, maar ook omdat Ramadan zich niet had uitgesproken over het Iraanse bewind tijdens de rellen rond de Iraanse presidentsverkiezingen 2009.Rotterdam ontslaat Tariq Ramadan, NRC Handelsblad, 18 augustus 2009Rotterdams stadsbestuur ontslaat Tariq Ramadan, Elsevier, 18 augustus 2009 Op de dag van zijn ontslag zei Ramadan dat het opzeggen van zijn contract onderdeel was van een jacht op in het oog springende intellectuele moslims. Rotterdam zou bang zijn voor de opkomst van Geert Wilders, aldus Ramadan, en zou met het ontslag proberen van de islam af te komen. Ramadan hekelde het feit dat wethouder Grashoff geen contact met hem had opgenomen en kondigde juridische stappen aan.'Rotterdam ontslaat mij uit angst voor Wilders', Elsevier, 18 augustus 2009 Ramadan ontkende het regime in Iran te steunen.‘Ik sleep Rotterdam voor de rechter’, de Volkskrant, 19 augustus 2009
Uit een tv-programma met een portret van hem dat de IKON op 29 november 2009 uitzond, bleek dat Ramadan tòch minder grip op zijn programma’s op PressTV had dan hij wilde toegeven. In een van zijn uitzendingen werd blijkens de reportage een filmpje gemonteerd waarin het idee van de islamitische staat werd verheerlijkt. Pogingen van Ramadan om de uitzending van dit filmpje in zijn programma tegen te houden mislukten.Ramadan helpt Iran toch, Trouw, 30 november 2009 In Trouw werd naar aanleiding van de IKON-uitzending van 29 november 2009 gesteld dat "moslimfilosoof Tariq Ramadan minder grip heeft op zijn eigen tv-uitzendingen dan hij wil toegeven. [...] Pogingen van Ramadan om de uitzending van dit filmpje in zijn programma tegen te houden mislukten. Ramadan wil er niets meer over zeggen. Hij heeft sindsdien het vertrouwen in de IKON-journalisten opgezegd."