thumb|Gerard Bartel Brom (1831-1882) met expositietroon voor de Sint-Bavokerk in Oud Ade thumb|Advertentie Atelier voor kerkelijke kunst G.B. Brom (1902) thumb|Jan Hendrik Brom (1860-1915) thumb|Jan Eloy en Jan Hendrik Brom in het atelier Edelsmidse Brom was een Nederlandse onderneming, gevestigd in de stad Utrecht (1856-1961), gespecialiseerd in het maken van edel- en siersmeedkunst voor de Rooms-Katholieke Kerk.Rob Hufen Hzn (2014) Meesters voor God en Kerk : De familie Brom, hun edelsmidse en knechten te Utrecht [1856-1962]. MemoReeks nr. 39. Nijmegen: Valkhof Pers. Het bedrijf wordt ook vermeld als Brom's Edelsmederij en Brom's Edelsmidse.Catharina L. van Groningen (2000) "Het Utrechtse atelier van de familie Brom" in De Utrechtse heuvelrug. De Stichtse Lustwarande. Dorpen en landelijk gebied. Zwolle: Waanders Uitgevers / Zeist: Rijksdienst voor de Monumentenzorg.
Geschiedenis Gerard Bartel Brom (1831-1882) was als werkman in dienst bij Van Kempen in Utrecht. In 1856 begon hij voor zichzelf met een koperslagerij en geelgieterij aan de Oudegracht. Hij maakte onder meer stilistisch neogotisch kerkelijk vaatwerk. De vraag groeide, Brom verhuisde zijn bedrijf naar de Springweg, breidde uit en nam meer mensen in dienst. Samen met architect Alfred Tepe, kunstenaar Friedrich Wilhelm Mengelberg en orgelbouwer Michaël Maarschalkerweerd, was Gerard Brom (en later zijn zoon) betrokken bij de bouw en inrichting van een groot aantal kerken.
In 1882 overleed Gerard Bartel Brom en nam zijn zoon Jan Hendrik (1860-1915) de zaak over. Net als zijn vader maakte hij kerkelijk vaatwerk, maar ook grotere stukken als altaren en doopvonten.Huib. Hoste (1917) Edelsmeedwerk van Jan Eloy en Leo Brom uitgevoerd in Brom's edelsmederij, 's-Hertogenbosch: C.N. Teulings. In 1898 verhuisde hij het bedrijf naar de Drift 15. Rond 1900 stapte Jan Hendrik af van de neogotiek en koos voor modernere ontwerpen. Hij overleed in 1915, waarna de leiding over de edelsmederij werd overgenomen door zijn zoons Jan Eloy (1891-1954) en Leo (1896-1965). Jan Eloy was vooral de ontwerper van de twee, Leo was meer uitvoerder die het beitel- en drijfwerk aan de werken verzorgde."Jan-Eloy Brom, edelsmid, wordt 50 jaar", De Telegraaf, 21 augustus 1941. Hun zus Joanna (1898-1980) en Jan Eloys vrouw Hildegard Brom-Fischer (1908-2001) waren ook actief in het bedrijf. De broers moderniseerden het bedrijf en breidden het uit.Ernesto Rivas Arévalo (2007) "Meesters van de kerkelijke kunst in Nederland. De Edelsmidse Brom (1856-1961)" in Erasmusplein, jaargang 18, nr. 2. Ze hadden op een gegeven moment ruim vijftig mensen in dienst en exporteerden ook naar het buitenland. Meerdere kunstenaars hadden hun leertijd bij Brom of waren later in hun loopbaan voor het bedrijf actief, onder wie Jos Pirkner, Wilfried Put, Jo Uiterwaal, Steph Uiterwaal, Jacques de Wit en Maarten Zwollo. In 1924 openden de broers een winkel onder de naam Sint-Bernulphushuis in Amsterdam, vanaf 1931 hadden Joanna Brom en Hildegard Fischer hier de dagelijkse leiding. Het Bernulphushuis werd in 1933 gesloten.
Jan Eloy Brom overleed in 1954. In 1961 werd het bedrijf door Leo Brom gesloten, wegens een afnemende vraag naar religieuze kunst en gebrek aan een opvolger. In het pand aan de Drift is later een door Pieter d'Hont gemaakte gevelsteen geplaatst, die herinnert aan Edelsmidse Brom. Het archief van het bedrijf (tekeningen, schetsen, foto's), de bedrijfsadministratie en het familiearchief zijn ondergebracht bij het Katholiek Documentatie Centrum."Edelsmidse Brom", Katholiek Documentatie Centrum.
De familie Gerard Bartel Brom Gerardus Bartholomeus Brom (Amersfoort, 24 augustus 1831 - Utrecht, 29 maart 1882) was een zoon van Jan Brom (1793-1864) en Alijda Schoonderbeek. Hij was lid van het St. Bernulphusgilde.
Jan Hendrik (Jan) Brom Johannes Henricus Brom (Utrecht, 21 juli 1860 - aldaar, 1 februari 1915), leerde de smeedkunst van zijn vader en boetseren en tekenen van Friedrich Wilhelm Mengelberg. Hij was bestuurslid van het Genootschap Kunstliefde en het Utrechtsch Museum van Kunstnijverheid.
Jan Eloy Brom Joannes Gerardus Josephus Eligius (Jan Eloy) Brom (Utrecht, 23 augustus 1891 - aldaar, 14 februari 1954) volgde opleidingen aan de Polytechnic School of Arts in Londen, de Königliche preussische Zeichenakademie in Hanau en de Rijksakademie van beeldende kunsten in Amsterdam. Hij was conservator van het Aartsbisschoppelijk Museum en het het Museum voor Nieuwe Religieuze Kunst (voorlopers van het Museum Catharijneconvent). Hij werd meerdere malen onderscheiden en ontving in 1953 een gouden erering, de hoogste onderscheiding voor edelsmeedkunst.
Leo Brom Leo Hendrik Maria Brom (Utrecht, 30 mei 1896 - Arnhem, 6 januari 1965) volgde een opleiding aan de Kunstnijverheidsschool in Utrecht en vervolgens aan de Rijksakademie voor Beeldende Kunsten in Amsterdam, waar hij les had van onder anderen Bart van Hove en Carel Dake. Hij was lid van het Genootschap Kunstliefde. Hij was eigenaar van de Kantharos van Stevensweert.
Joanna Brom Joanna Wilhelmina Francisca Paula Brom (Utrecht, 8 november 1898 - aldaar, 29 mei 1980) werd opgeleid door Maria Cyrenius en Curt Hoelloff. Ze werkte tot 1958 in het bedrijf als edelsmid en emailleur en maakte onder meer siervoorwerpen en sieraden. Ze was lid van het Genootschap Kunstliefde.
Hildegard Brom-Fischer Hildegard Maria Margarete Brom-Fischer (Coesfeld, 16 juli 1908 - Utrecht, 22 april 2001) was de echtgenote van Jan Eloy. Ze werkte in het bedrijf als naaldkunstenaar en maakte onder andere diverse wandkleden.
Gerard Bartel Brom jr. Gerard Brom junior (Utrecht, 17 april 1882 - Wijchen, 30 november 1959), genoemd naar zijn vader, was een Nederlands letterkundige, kunsthistoricus en hoogleraar aan de Katholieke Universiteit Nijmegen.
Gisbert Brom Gisbert Brom, historicus (Utrecht, 3 februari 1864 - Utrecht, 6 februari 1915), was oprichter van het Nederlands historisch instituut in Rome.
Werk In de edelsmederij werden onder andere doopvonten, kruiswegstaties, communiebanken, kandelaars en reliekhouders, maar ook een aantal grotere beelden gemaakt.
Een van de bekendere werken van de firma Brom is de fontein op de pandhof van de Dom van Utrecht die werd ontworpen door Jan Hendrik. Zijn broer Gisbert Brom, de bovengenoemde historicus, kwam met het idee om de figuur van de 14e-eeuwse kanunnik en rechtsgeleerde Hugo Wstinc te gebruiken om de middeleeuwse wetenschap te verbeelden. Jan Eloy maakte het beeldje van Wstinc. Leo maakte de vier waterspuwende draken en de acht leeuwenkoppen op de zuil. De fontein werd onthuld in september 1916. Jan Hendrik en Gisbert hebben het uiteindelijke resultaat niet gezien, ze overleden beiden in februari 1915.
Enkele werken titel/omschrijving locatie jaar makers schrijn voor Onze-Lieve-Vrouwe van Aarle-Rixtel Aarle-Rixtel, Kapel O.L.Vrouw In Het Zand 1951 Jan Eloy & Leokaft Missale Romanum Achterveld, St.Jozefparochie 1957 JoannaBentincklantaarn Amerongen 1919 hoofdaltaar met ciborium, Maria-altaar en doopvont Amsterdam, Sint-Agneskerk1931-1932Jan Eloy & Leogeëmailleerd kruis boven het hoofdaltaar Amsterdam, Sint-Agneskerk1931-1932JoannaWapenschilden Kohnstammhuis Amsterdam, Kohnstammhuis1958Leobronzen preekstoel Amsterdam Oud-Zuid, Obrechtkerk 1925 Jan Eloy (ontwerp)Lebuinusschrijn Deventer, Broederenkerk 1891 Jan Hendrikgodin van het graan Deventer, collectie Museum De Waag1938 Jan Eloy & Leoaltaren Groningen, Sint-Franciscuskerk 1933 Jan Eloybeeld Christus Koning Groningen, R.K. Kerkhof 1936 Jan Eloy & Leovaandel Vereniging St. Vincentius a Paolo Groningen, St. Jozefparochie 1940/1950 Hildegardkoorhek, tabernakel en communiebank Haarlem, Kathedrale basiliek Sint BavoIn vrijheid herboren. Katholiek Nederland 1853-1953ca. 1898 Jan Hendrik beeld van Johannes de Doper Laren, Sint-Jansbasiliek 1933 Leo bronzen doopvontLeeuwarden, Sint-Bonifatiuskerk1929 Jan Eloy & LeoHeilig Hartbeeld Loosduinen, bij OLV Hemelvaartkerk 1929 Leoretabel Maastricht, Koepelkerk ca. 1925 Jan Eloy & Leoreliekschrijn voor de heilige Lambertus Maastricht, Sint-Lambertuskerk 1940 Jan Eloy & Leoreliekkas voor de heilige Jeroen Noordwijk, Oude Jeroenskerk ? Gerard Bartelexpositietroon Oud Ade, Sint-Bavokerk 1868 Gerard Bartelbronzen doopvont Overveen, OLV Onbevlekt Ontvangenkerk 1887/'88 Janzilveren godslamp Rijsenburg, Sint-Petrus'-Bandenkerk 1877 Gerard Bartelbronzen doopvont Sint Nicolaasga, Sint-Nicolaaskerk 1933 Jan Eloy & Leodiverse stukken Utrecht, Sint-Willibrordkerkca. 1880 Gerard Bartel & Jan HendrikaltaarUtrecht, Sint Antoniuskerk1904Jan EloyFontein met bronzen beeld Hugo WstincUtrecht, Pandhof van de Domkerk1913-19164 leden Bromreliekschrijn van H. LudgerUtrecht, St. Ludgerkapel, St. Willibrordusstraat? LeoWillibrordschrijnUtrecht, Catharijnekerk1939Jan Eloy & Leokoperen beeld MuzeUtrecht, Stadsschouwburg1941Leodiverse wandkledenUtrecht, Stadhuis1950Hildegardwapenschild van kardinaal Johannes de JongUtrecht, Zuidsingel1946Het bronzen schild werd in 1946 geplaatst boven de entree van het paleis aan de Maliebaan, later verhuisd naar zijn sterfhuis aan de Zuidsingel.altaar Utrecht, Heilig Hartkerk? Jan Hendrik
Afbeeldingen
Literatuur Rob Hufen Hzn (2014) Meesters voor God en Kerk : De familie Brom, hun edelsmidse en knechten te Utrecht [1856-1962]. MemoReeks nr. 39. Nijmegen: Valkhof Pers.
Externe links Katholiek Documentatie Centrum - Archief Edelsmidse Brom - ru.nl Edelsmederij Brom 1856-1961 - benvanhelden.nl
Categorie:Voormalig Nederlands bedrijf Categorie:Edelsmeedkunst Categorie:Geschiedenis van Utrecht