Berthe Constance Ursule Art (Brussel, 26 december 1857 – Sint-Gillis, 27 februari 1934) was een Belgisch kunstschilderes die voornamelijk stillevens in pastel schilderde.thumb|De bebloemde kruiwagen
Levensloop Zij was een dochter van Ferdinand Art en Constance Lucq. Haar broer, Georges, was letterkundige die later in Nantes woonde. Art bleef ongehuwd en woonde en werkte in de Blanchestraat 28 in Sint-Gillis.
Haar interesse in kunst werd gewekt via haar grootvader langs moeders zijde, Albert Lucq. Haar ouders gingen op zoek naar een gepaste leermeester. Zo kwam ze voor haar artistieke opleiding terecht in de ateliers van Franz Binjé te Brussel en bij Alfred Stevens in Parijs.Cardoen, Barbara, Berthe Art (1857 - 1934) en Georgette Meunier (1859 - 1951): een cultuurhistorische benadering van twee Brusselse bloemschilderessen aan het eind van de negentiende eeuw, Leuven, 2005 (licentieverhandeling) Stevens’ Atelier féminin was een noodzakelijke oplossing door de uitsluiting van vrouwen uit de academie. Ze specialiseerde zich in de uitbeelding van bloemen en stillevens, zowel in olieverf als -vooral- in pastel. Ze gebruikte daarbij vaak felle kleuren.
Typisch voor Berthe Art zijn de vele accessoire-stillevens: kunstige voorstellingen van bibelots, antiquiteiten en prullaria.
Tijdens haar leven was ze een vaste gast op de meeste Belgische Salons, van 1888 tot 1906 op die te Parijs en in de jaren 1896-1898 op die van de Royal Academy in Londen. Ze nam deel aan de wereldtentoonstelling van 1893, die plaatsvond in Chicago. In 1909 was ze aanwezig op een salon in München, met het pastelwerk 'Vissen en Bloemen'.Kunstenaarsdossier M Leuven
In 1888 was ze medeoprichtster van de “Cercle des Femmes Peintres”. Andere leden waren Marie De Bièvre, Louise De Hem, Marguerite Dielman, M. Heyermans, Alice Ronner, Rosa Venneman, Marguerite Verboeckhoven en Emma Verwee. De vereniging organiseerde vier tentoonstellingen (1888, 1890, 1891, 1893) waarna de groep wellicht uit elkaar viel.
Ze was actief lid van de Société des Aquarellistes et Pastellistes de Belgique sinds de oprichting ervan in 1899. miniatuur|Stilleven met waaier, dodenmasker en pauwenveer, 1885 (Collectie Mu.ZEE)
Art maakte enkele occasionele portretten alsook enkele landschappen, doorgaans met sites aan de Côte d'Azur: “Vue d'’Antibes”, “Le port de Cannes”, “Cap Ferrat”.
Waardering In feite was ze een schoolvoorbeeld van de ambachtelijke kunstenaar-specialist, technisch sterk begaafd, gedreven in haar onderwerp, maar zonder enige interesse voor vernieuwing.
Een van haar leerlingen was Jeanne Maquet-Tombu (Andenne 1893-1978), eveneens een schilderes van bloemen en stillevens.
De 20e-eeuwse kunsthistorici waren niet mals voor Art. Paul Colin smaalde: “… de stillevens die juffrouw Berthe Art met behulp van eenden en chrysanten zonder liefde en zonder enige vermoeienis reeds zovele jaren vermenigvuldigt…”.
Haar werken behalen nog steeds behoorlijke prijzen op veilingen:
Haar pastel op papier "Stilleven met vogels en appelsien" werd in oktober 2000 geveild op €446 bij het veilinghuis Bernaerts in Antwerpen. Haar Pastel op papier "Compositie met bloemen en granaatappels" werd in maart 2008 geveild voor €500 bij Hôtel de Ventes Horta in Brussel.
Belgische eretekens
Ze werd benoemd tot Officier in de Kroonorde (geen datum van benoeming te vinden).
Ridder in de Leopoldsorde (1906)
Overzicht van enkele tentoonstellingen Brussel, Salon 1888, Cercle des Femmes Peintres: “Atelieraccessoires en Vruchten” Antwerpen, Salon 1888: “Het hoofd van de Heilige Johannes” Gent, ‘Cercle Artistique et Littéraire’ (1897) Brussel, Salon de Printemps 1909: “Witte gans, maïs en chrysanten”, “ Zwarte kalkoen, kolen en anemonen”, “Eend en vruchten” (3 pastels), Parijs, Exposition universelle 1900: “Askruid” (pastel) Leuven, Cercle artistique de Louvain 1906: 'Fleurs', 'Gibier' Berlijn, Ausstellung Belgischer Kunst, 1908: “Zeebarbelen en Violieren” Leuven, Kunstkring van Leuven salon 1909: 'Fleurs', 'Nature morte' München, Salon 1909: 'Vissen en Bloemen'. Leuven, Exposition de Salons 1911: 'Giroflées quarantaines', 'Fruits et accessoires' Antwerpen, 'De hedendaagsche vrouw' 1914: "Zwarte kalkoen", "Uitheemsche vruchten"De hedendaagsche vrouw. Tentoonstelling mei-juni 1914. Officiële catalogus (Antwerpen)
Trivia Bij legaat stichtte de kunstenares in 1934 de “Bourses Berthe Art” (Berthe Artprijs) dat jaarlijks door het Ministerie van Onderwijs beurtelings aan jonge beeldhouwers en kunstschilders wordt toegekend. Portret door G.F. Lemmers in het boek “Portraits d’Artistes” van S. Pierron (afbeelding in infobox).
Musea Antwerpen, Koninklijk Museum voor Schone Kunsten: “Blauwe ara’s” (aankoop 1903) Bergen, Musée des Beaux-Arts: “Irissen” Brussel, Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België: “Rode papavers” (inv. 3403, aankoop 1897) Elsene, Museum van Elsene: “Korenbloemen, kolen en begonia’s” Kortrijk, Stedelijk Museum: “Witte Chrysanten” Mu.ZEE: "Stilleven met waaier, dodenmasker en pauwenveer" (aankoop 2024, inv. MZ000437). De gipsen buste in het schilderij uit 1885 is geïdentificeerd als het profiel van de zogenaamde Inconnue de la Seine.
Zie ook Women Painters of the World
Externe link Afbeeldingen
Categorie:Belgisch kunstschilder