Frans Oskar Merikanto (Helsinki, 5 augustus 1868 – Oitti, 17 februari 1924) was een Fins componist, dirigent, pianist, organist, muziekrecensent en muziekleraar. Hij werd geboren in een Zweeds-sprekende familie van dito afkomst; in die tijd zocht men in Finland naar een eigen identiteit. Om zich Finser te voelen had de vader van Oskar hun familienaam gewijzigd van (Frank) Mattson naar Merikanto.
Hij studeerde in Helsinki bij Aurora Karamzin, in Leipzig bij Carl Reinecke (1887-1889) en Berlijn bij Albert Becker (1890-1891). In 1892 werd hij, als opvolger van zijn leraar Lauri Hämäläinen, organist van de Johanneskerk (tot 1924). In 1898 schreef hij de eerste Finstalige opera, Pohjan neiti (Jonkvrouw van het noorden), die pas tien jaar later onder zijn eigen leiding in Vyborg in première ging. Van 1911 tot 1922 was hij dirigent van de Finse Opera waarvan hij een van de oprichters was.
Merikanto is vooral een Finse bekendheid gebleven, hij reisde daar stad en land af om concerten te geven. Zijn bekendste werkje is de Zomeravondwals (Kesäillan valssi). Zijn drie opera's hebben geen repertoire gehouden. Er wordt wel gezegd dat Oskar Merikanto de stem vertolkte van het volk en Jean Sibelius meer neigde naar de Finse elite. Zijn muziek is nog erg traditioneel in vergelijking met die van Sibelius.
Hij zou muzikaal overvleugeld worden door zijn zoon Aarre Merikanto.
Oeuvre (1890): Houtvlot (Tukkijoella) (toneelmuziek) (1898): Jonkvrouw van het noorden (Pohjan neiti), de eerste opera in het Fins (1910): Elina's dood (Elinan surma), opera (1911): Lied van het Hongerland (Nälkämaan laulu) (1911): opus 74: Liederen uit het graf (Haudoilta) (liederencyclus) (1916–1919): Regina von Emmeritz, opera Opus 1: Zomernachtwals Opus 12: Romance Opus 26: Een zomerdag in Kangasala (piano) Opus 31: Uit de wereld van kinderen (Lasten maailmasta) voor piano Opus 33: Valse lente Opus 80: Passacaglia in fis-mineur voor orgel Een sprookje bij het vuur (zang en zes musici) Opus 11, 20, 30, 36, 47, 51, 52, 53, 69, 71, 75, 83, 87, 96 en 106 zijn liederencycli.
Categorie:Fins componist Categorie:19e-eeuws componist Categorie:20e-eeuws componist Categorie:Fins dirigent Categorie:Fins pianist Categorie:Fins organist