De beekjuffers (Calopterygidae) vormen een familie van juffers (Zygoptera). In Europa worden vier soorten aangetroffen, waarvan twee in Nederland en België. De naam beekjuffers wordt ook gebruikt voor het enige geslacht (Calopteryx) uit deze familie dat in Europa voorkomt.
Uiterlijke kenmerken De beekjuffers zijn te onderscheiden van de overige juffers door de volgende kenmerken: hun achterlijf heeft een metaalglans (blauw bij mannetjes en groen tot brons bij vrouwtjes); ze hebben brede vleugels, die bij het mannetje geheel of gedeeltelijk donker blauwzwart gekleurd zijn. Met hun lengte tot 50 mm zijn het de grootste juffers.
In Nederland en België komen twee soorten voor, elders in Europa nog twee: Geslacht Calopteryx (Beekjuffers) Calopteryx haemorrhoidalis – Koperen beekjuffer (Zuid-Europa) Calopteryx splendens – Weidebeekjuffer Calopteryx virgo – Bosbeekjuffer Calopteryx xanthostoma – Iberische beekjuffer (Zuid-Europa)
Gedrag en voortplanting Beekjuffers hebben een vlinderachtige vlucht, die vanwege de gekleurde vleugels vooral bij mannetjes opvalt. Imago's zijn vaak in de oevervegetatie van een beek te vinden, waar mannetjes op uitkijkposten zitten. Beekjuffers hebben als enige libellenfamilie complexe dreig- en baltsvluchten, waar soms meerdere dieren aan deelnemen. Dit is vaak een spectaculair gezicht. Soms laten baltsende mannetjes zich een stukje meedrijven op het wateroppervlak in een stroomversnelling. Het mannetje verdedigt een territorium, waarin het vrouwtje solitair de eitjes afzet, in waterplanten. Soms verdwijnt het vrouwtje bij de ei-afzet geheel onder water.
Habitat Beekjuffers zijn gespecialiseerd in stromend water. Een hoge zuurstofverzadiging van het water is belangrijk. De bosbeekjuffer is hierin kritischer dan de weidebeekjuffer. De larven leven tussen waterplanten en uitgespoelde boomwortels. Ze jagen op alle bewegende prooien die de gewenste afmeting hebben.
Taxonomie De familie omvat de volgende geslachten: Archineura Kirby, 1894 Atrocalopteryx Dumont, Vanfleteren, De Jonckheere & Weekers, 2005 Bryoplathanon Garrison, 2006 Caliphaea Hagen in Selys, 1859 Calopteryx Leach, 1815 Echo Selys, 1853 Hetaerina Hagen in Selys, 1853 Iridictyon Needham & Fisher, 1940 Matrona Selys, 1853 Matronoides Förster, 1897 Mnais Selys, 1853 Mnesarete Cowley, 1934 Neurobasis Selys, 1853 Noguchiphaea Asahina, 1976 Ormenophlebia Garrison, 2006 Phaon Selys, 1853 Psolodesmus McLachlan, 1870 Sapho Selys, 1853 Umma Kirby, 1890 Vestalaria May, 1935 Vestalis Selys, 1853