thumb|Ashot Nadanian Ashot Nadanian (Armeens: Աշոտ Նադանյան; Russisch: Ашот Наданян) (Bakoe, 19 september 1972) is een Armeense schaker met een FIDE-rating van 2436 in 2008. Hij is sinds 1997 een Internationaal Meester (IM). Nadanian is een FIDE trainer,Trainers FIDE schaaktheoreticus en schaakcoach.
Twee openingsvarianten zijn naar hem genoemd: de Nadanian-variant in de Grünfeld-Indische verdediging en de Nadanian-aanval in de damepionopening.New In Chess
Op 22-jarige leeftijd begon hij met coachen en drie van zijn pupillen werden grootmeester (GM). Ook coachte hij de nationale teams van Koeweit en Singapore en ontving hij in 1998 de titel Honoured Coach of Armenia. Sinds 2017 is hij een FIDE Senior Trainer. Since 2011 is hij de vaste secondant van Levon Aronian.
Hij was een sterke speler die deelnam aan de Schaakolympiade van 1996 en zich net niet kwalificeerde voor het FIDE Wereldkampioenschap 1999, toch bereikte hij nooit zijn potentiële niveau. Volgens Valeri Tsjechov kwam dit door gebrek aan tijd bij Nadanian, volgens Levon Aronian werd Nadanian sterk belemmerd door de situatie in Armenië.
Door zijn originele aanvallende stijl, is Nadanian beschreven als een "schaakartiest", een "briljante excentriekeling", de "Armeense Mikhail Tal" en de "half-broer van Kasparov"."Interview: Levon Aronian", New In Chess Magazine, No. 2, 2012, p. 43 Hoofdstuk 6 van het boek Genius in the Background uit 2009, geschreven door de schaker Tibor Károlyi, is gewijd aan Nadanian.
Beginjaren Nadanian werd geboren op 19 september 1972 in Bakoe, Azerbeidzjan, dat toen onderdeel uitmaakte van de Sovjet-Unie. Zijn ouders Sergei en Irina waren beiden kapper. Toen hij 7 jaar oud was, leerde zijn vader hem schaken. Zijn eerste coach was Rafael Sarkisov, die hem onder zijn hoede nam bij Spartak in Bakoe. In zijn artikel The Voiceless Old Man beschrijft Nadanian dat toen hij 9 of 10 jaar oud was, er vrijwel geen schaaktoernooien waren waarin jonge spelers konden spelen tegen volwassenen, en dat hij daarom vaak naar het park in de buurt van zijn huis ging om daar te schaken tegen oudere schaakliefhebbers. Hij herinnert zich dat een van deze partijen was tegen een mysterieuze, zwijgende vreemdeling, die later de zeer gerespecteerde kampioen Vladimir Makogonov bleek te zijn. In 1986 en 1987 won Nadanian het Azerbeidzjaanse kampioenschap voor spelers tot 16 jaar. Toen de eerste oorlog in Nagorno-Karabach begon in 1988, verliet zijn familie noodgedwongen Bakoe en vluchtte naar Armenië.
Schaakcarrière Nadanian speelde in de toernooien om het juniorenkampioenschap van de Sovjet-Unie in de jaren 1987, 1988 en 1989, in de Armeense Schaakkampioenschappen van 1997, 1998 en 1999 (7e–8e), in de 32e Schaakolympiade in Yerevan in 1996, in de 13e European Chess Club Cup in 1997, in het Zonetoernooi met 72 deelnemers in Panormos in 1998, waar hij gedeeld 7e–11e eindigde, in het Europees kampioenschap schaken van 2000 en van 2014 en in de FIDE Wereldkampioenschappen Rapidschaak en Blitzschaak 2013 in Chanty-Mansiejsk. In 2014 speelde hij aan bord 4 van het team BKMA Yerevan dat een zilveren medaille behaalde in het Armeense schaakkampioenschap voor teams.
Zijn verdere resultaten zijn: Częstochowa Open, Polen, 1992: gedeeld 1e–2e Tbilisi Open, Georgië, 1996: 1e Pasanauri Open, Georgië, 1997: gedeeld 1e–2e New York Open (B-groep), VS, 1998: gedeeld 4e–7e Aeroflot Open (A-groep), Moskou, Rusland, 2002: 35e Estrin Memorial, Moskou, Rusland, 2002: 5e Aeroflot Open (B-groep), Moskou, Rusland, 2004: gedeeld 5e–15e Goldberg Memorial, Moskou, Rusland, 2004: gedeeld 2e–3e IGB Dato Arthur Tan Malaysia Open, Kuala Lumpur, Maleisië, 2006: gedeeld 6e–10e ASEAN Masters Circuit GMB, Tarakan, Indonesië, 2008: gedeeld 2e–3e IGB Dato Arthur Tan Malaysia Open, Kuala Lumpur, Maleisië, 2008: 3e–7e Korea Open toernooi, Seoul, Zuid-Korea, 2008: gedeeld 6e–10e Singapore Rapidschaak kampioenschap, Singapore, 2010: 2e Schaakkampioenschap van de stad Jerevan, Armenië, 2011: gedeeld 2e–4e Karen Asrian Memorial, Jermuk, Armenië, 2011: gedeeld 7e–13e Andranik Margaryan Memorial, Jerevan, Armenië, 2012: gedeeld 2e–4e Armeens kampioenschap rapidschaak, Jerevan, Armenië, 2012: gedeeld 7e–10e Batumi Municipality Cup, Batoemi, Georgië, 2016: gedeeld 5e–8e Armeens kampioenschap rapidschaak, Jerevan, Armenië, 2017: gedeeld 6e–11e
Speelsterkte en speelstijl In juli 1997 bereikte Nadanian de Elo-rating 2475. Zijn beste toernooiprestatie was in 2002 in Moskou op het Aeroflot Open, waar hij 5 pt. uit 9 behaalde (56%), zijn eerste GM-norm. Zijn tweede GM-norm behaalde hij in 2004 in Moskou, waar hij 8 pt. uit 11 behaalde met een performance rating 2630. Zijn United States Chess Federation (USCF) rating, gebaseerd op 9 partijen van het New York Open 1998, is 2655.
Nadanian heeft een originele en avontuurlijke stijl, en zelfs zijn fouten bevatten volgens de schaker Tibor Károlyi "creatieve elementen". Direct vanuit de opening probeert hij een frisse a-typische positie op te bouwen, vaak gebruikmakend van bizarre manoeuvres om zijn doel te bereiken. Minder gebruikelijke openingen (bv. Sokolsky Opening 1.b4, Boedapestgambiet) zijn altijd onderdeel van zijn openingsrepertoire geweest.
Het schaakmagazine Kingpin noemde hem een "briljante excentriekeling"."Hack Attack", Kingpin, No. 39, Spring 2007, p. 43 In het boek Genius in the Background van Tibor Károlyi, uit 2009, wordt Nadanian in een apart hoofdstuk besproken en daarin de "halfbroer van Kasparov" genoemd, waarmee wordt gedoeld op het feit dat ze beiden werden gecoacht door Alexander Shakarov, en op de overeenkomsten in hun speelstijlen. In het bijzonder wijst Károlyi op het vermogen van beiden om aan de rand van het bord effectief te zijn. Als voorbeeld van flankspel noemt John L. Watson in zijn boek Chess Strategy in Action uit 2003 de partij Nadanian – Ponomariov, Kiev 1997, en noemt het bijna satire vanwege het breken met de regels van de opening. Van de eerste 13 zetten van wit zijn er 9 pionzetten en slechts één daarvan was met een centrumpion, en toch kreeg zwart een uiterst moeilijke stelling.
Levon Aronian, winnaar van de Wereldbeker schaken in 2005, zei over Nadanian dat zijn passie voor schoonheid en voor de romantische benadering van het schaken altijd inspirerend geweest zijn. GM Valeri Tsjechov merkte op dat naast zijn kwaliteiten zoals een subtiel begrip van dynamische posities, goed gevoel voor initiatief en snel kunnen denken, zijn spel ook enkele negatieve aspecten kent, zoals een beperkt openingsrepertoire, slecht verdedigen, en de psychologische kant van het spel.
Mark Dvoretsky (1947 - 2016) schreef in zijn boek Chess Lessons: Solving Problems & Avoiding Mistakes het volgende: (vertaald) "Ashot Nadanian is een multi-getalenteerd man, en ik heb zijn boek Moyi Shakmaty (My Chess) met veel plezier gelezen. Hij is een interessante speler, en een informatieve en objectieve commentator, en zijn schrijfstijl is "smakelijk". Bij het tonen van zijn beste partijen en onverwachte, spectaculaire ideeën, probeert Nadanian ons niet te overtuigen dat al zijn nieuwtjes foutloos zijn en voorziet de lezer van de resultaten van een objectieve analyse."
Schaaktheoreticus
Nadanian heeft als bijdragen aan de openingstheorie twee naar hem genoemde varianten: de Nadanian-variant in de Grünfeld-Indische verdediging: 1.d4 Pf6 2.c4 g6 3.Pc3 d5 4.cxd5 Pxd5 5.Pa4 (diagram) de Nadanian-aanval in de damepionopening: 1.d4 Pf6 2.Pf3 h6 3.c4 g5
De eerstgenoemde variant werd gebruikt door veel sterke grootmeesters, waaronder Kortsjnoj, Maxime Vachier-Lagrave, Bu Xiangzhi, Rjazantsev, Browne, Lputian, Rowson, Andrei Kharlov, Lalic en Igor Lysyj; de andere variant kent geen grote populariteit.
Door John Donaldson wordt hij omschreven als een altijd inventieve bron van nieuwe ideeën. De volgende opmerkelijke innovaties zijn van hem afkomstig: 1.d4 d5 2.c4 e6 3.Pc3 Le7 4.Pf3 Pf6 5.Lf4 0–0 6.e3 c5 7.dxc5 Lxc5 8.Dc2 Pc6 9.a3 Da5 10.Ta2 1.d4 Pf6 2.c4 e6 3.Pf3 b6 4.g3 La6 5.b3 Lb4+ 6.Ld2 Le7 7.Lg2 c6 8.Lc3 d5 9.Pe5 Pfd7 10.Pd3 1.c4 e5 2.Pc3 Pf6 3.Pf3 Pc6 4.g3 e4 5.Pg5 Pg4 1.Pf3 c5 2.c4 Pc6 3.Pc3 e5 4.e3 Pf6 5.d4 e4 6.d5 exf3 7.dxc6 bxc6 8.e4. Aronian, die dit nieuwtje speelde tegen Fabiano Caruana in Stavanger in 2012 en op zet 19 een pion won, zei na de partij dat deze zet afkomstig was van zijn secondant Ashot Nadanian.
Nadanian heeft aan veel schaakpublicaties bijdragen met partij-analyses, onder meer voor Chess Informant, New In Chess Yearbook, Europe Échecs, 64, Kaissiber en Szachy Chess. Hij was columnist voor de website Chessville.com. en schreef ook bijdrages voor ChessBase en voor de website van de Armeense Schaakacademie.
Volgens de Russische GM Igor Zaitsev is Nadanian een van de meest diepgaande onderzoekers van de opening.
Schaakcoach en secondant Nadat Nadanian in 1994 eindexamen deed aan het Armeense Staatsinstituut voor Fysieke Cultuur en Sport, werd hij schaaktrainer. Op 26-jarige leeftijd werd hij de jongste Geëerde Coach van Armenië."Подставка для фантазии", 64 (schaakmagazine), No. 10, 1998, pp. 55–57 Tot zijn studenten behoren de GMs Gabriel Sargissian, Varuzhan Akobian en Davit G. Petrosjan. Bij gelegenheid hielp hij ook GM Tigran L. Petrosjan.
Van december 1999 tot augustus 2001 trainde Nadanian het nationale team van Koeweit. Van 2005 tot 2010 was hij de coach van het nationale herenteam van Singapore. Hij coachte daar ook de latere grootmeester Daniel Fernandez.
In 2007 verkreeg Nadanian de titel FIDE Trainer. Sinds 2017 is hij FIDE Senior Trainer (FST), het hoogst mogelijke niveau als schaaktrainer.
Op de website "Full English Breakfast" (thefeb.com, podcast #7 Part 1) wordt Nadanian door Levon Aronian genoemd als vriend en secondant. In 2011 had Nadanian geen gelegenheid om Aronian te vergezellen naar het Tata Steel-toernooi, maar hielden ze dagelijks online contact.Tata Steel Chess Special podcast – Part 1, 7 febr. 2011; Trent, Lawrence; Gordon, Stephen; publisher: The Full English Breakfast. Gearchiveerd op 16 mei 2020. Tijdens de gehele maand februari 2011 organiseerde Nadanian, samen met een team bestaande uit vijf grootmeesters, Wang Hao, Sergei Movsesian, Gabriel Sargissian, Arman Pashikian en Hrant Melkumyan, een trainingskamp in Tsachkadzor, om Aronian te helpen bij de voorbereiding op het kandidatentoernooi voor het wereldkampioenschap in 2012. Aronian merkte hierover op: "Ik heb veel schakers in mijn team, maar Ashot Nadanian is onvervangbaar. Naast zijn inhoudelijke werk managet hij het totale proces, en verzorgt ook de planning van de training-sessies." Tijdens het Tata Steel-toernooi van 2012 in Wijk aan Zee werd Nadanian door Aronian aangeduid als zijn permanente assistent.Levon Aronian shows his win against Anish Giri, chessvibes.com, 26 jan. 2012. Gearchiveerd op 10 november 2017.
Nadanian merkte in een interview op dat een vrolijke gebeurtenis in zijn leven was: de afsluiting van de 37e Schaakolympiade in 2006 in Turijn, toen zijn student Sargissian Olympisch kampioen werd met het Armeense team en zijn andere student Akobian de bronzen medaille won met het team van de VS. In 2008, bij de 38e Schaakolympiade in Dresden herhaalde dit zich: Sargissian won een gouden medaille met zijn team en Akobian won de bronzen medaille met zijn team.
Persoonlijk leven
Andere schaakactiviteiten en hobby's