Weitouhua of Wai T'auw Waa is het dialect van de Wai t'auw. Dit Kantonese volk woont in de New Territories en Pinghu in de stadsprefectuur Shenzhen. Buiten deze gebieden, waar ze oorspronkelijk woonden, wonen nu ook vele Wai t'auw in Engeland en Nederland. Daardoor wordt ook buiten hun jiaxiang Weitouhua gesproken, hoewel de tweede en derde generatie Wai t'auw steeds minder het Weitouhua kunnen verstaan en spreken. Zij gebruiken eerder een mengelmoes van Standaardkantonees en Nederlands of Engels. Weitouhua is een bedreigde taal en er wordt voorspeld dat zij over vijftig jaar niet meer bestaat.http://orientaldaily.on.cc/cnt/news/20111211/00176_045.html
Het dialect lijkt een beetje op het Dongguanhua en Dapenghua. Het Standaardkantonees lijkt niet zo erg op Weitouhua, maar is wel verstaanbaar voor Wai t'auw.
Sino-Tibetaanse talen Chinese talen Kantonees Guanbaohua Weitouhua
Steeds minder mensen spreken Weitouhua. Dat komt voornamelijk doordat steeds minder jongeren het van hun ouders leren en het Standaardkantonees en Hongkong-Kantonees steeds meer de plaats inneemt in het dagelijkse leven van de Wai t'auw. Ook de populariteit van dit dialect is laag, omdat men meestal voor plattelander wordt gezien in stadsgebieden van Hongkong.http://www.youtube.com/watch?v=k04dcCrGO_8 De Association for Conservation of Hong Kong Indigenous Languages is een organisatie die zich inzet op het behoud van Weitouhua en Hongkong-Hakka.http://www.hkilang.org/NEW_WEB/
Weitouhua wordt meestal geromaniseerd door een vorm van jyutping of door Internationaal Fonetisch Alfabet.
Populaire cultuur In Hongkong worden films en series soms gemaakt op het platteland. Om het plattelandsgevoel op te krikken, praten sommige personages dialecten van autochtone Hongkongers. Hierbij worden de dialecten Weitouhua, Hongkong-Hakka en Helaohua bedoeld. Voorbeelden waar Weitouhua wordt gesproken zijn Now You See Love, Now You Don't (我爱扭纹柴)http://www.youtube.com/watch?v=-jaMuzxc-eQhttp://www.youtube.com/watch?v=UF2P6PYUMlE en de TVB-serie A Watchdog's Tale.
Weitouhua alfabet beginklanken Let op: aa, aai, ou, oi en on zijn ook een klank, zonder beginklank. b巴p怕m媽f花d打t他n那l啦g家k卡ng牙h蝦gw瓜kw誇w蛙 z渣c叉s沙y也
Weitouhua alfabet eindklanken a沙ai徙au梢am三 æng坑ap圾 æk客 äi西äu收äm心 äng笙äp濕 äk塞e些 eu掉em舐 eng鄭ep夾 ek石i詩 iu消im閃 ing星ip攝 ik識o疏oi開ou蘇 ong桑 ok索u夫ui灰 ung鬆 uk叔ö鋸 öng商 ök削 ü書 üng孫 ük雪 m唔 ng吳
Tonen De verschillende tonen in het Weitouhua worden weergeven door cijfers. Voor mensen die Standaardkantonees kennen, is er een ezelsbruggetje om de tonen te onthouden.
toon 1 komt overeen met de toon in het cijfer één en zeven, in het Jyutping jat1 en cat1 toon 2 komt overeen met de toon in het cijfer negen, in het Jyutping gau2 toon 3 komt overeen met de toon in het cijfer vier en acht, in het Jyutping sei3 en baat3 toon 4 komt overeen met de toon in het cijfer nul, in het Jyutping ling4 toon 5 komt overeen met de toon in het cijfer vijf, in het Jyutping ng5 toon 6 komt overeen met de toon in het cijfer twee en zes, in het Jyutping ji6 en luk6 toon 7, zie toon 1 toon 8, zie toon 3 toon 9, zie toon 6
ToonnaamYīn Píng(陰平)Yīn Shàng(陰上)Yīn Qù(陰去)Yáng Píng(陽平)Yáng Shàng(陽上)Yáng Qù(陽去)Yīn Rù(陰入)Zhōng Rù(中入)Yáng Rù(陽入)Toon(nummer)1234561 (7)3 (8)6 (9)Toonnaam in Nederlandshoogmidden rijzendmiddenlaag vallendlaag rijzendlaaghoogwordendmiddenwordendlaagwordendTooncontour55 / 53353321 / 111322532
Weitouhua Het Weitouhua dat de Waitau spreken is verwant met het Standaardkantonees en het Dapenghua.
Nederlands Weitouhua Dapenghua Standaardkantonees Standaardmandarijns tien Siep/Sáp Sáp 十 Sap 十 Sj/shi 十 tientallen jaren Siep/Sáp Kie Nien 十幾年 Sáp Kie Nien 十幾年 Sap Keej Nien 十幾年 ? hij/zij K'uu 佢 Hie 佢 K'euj 佢 T'aa/ta 他/她 grote broer Táai Die 大弟 /Táai Koh 大哥 T'áai Laauw 大佬 Taai Taj 大弟/ Taai Koh 大哥 Gu Gu/ge ge 哥哥 broertje Seh Die 細弟 / Saj Laaw 細佬 Saj Laauw 細佬 Saj Taj 細弟/ Saj Loow 細佬 Die Die/di di 弟弟 groot Táai 大 T'áai 大 Taai 大 Daa/da 大 eten Siet 食/Hék Hék 吃 Sik 食 Tj/chi 吃 wees gastvrij! M Saj Haak Hie M Saj Haak Hee Joh M Saj Haak Heej Woh Boe Jong Kuh Ch'ie/bu yong ke qi 不用客氣 Waarom eet je niet? Chong Mak M Hék Fang Aa? Chong Mak M Kaap Chooj Aa? Chong Mat Mm Kaap Chooj Aa? ? We zijn hetzelfde volk Taai Kaa Chie Kie Yang T'aai Kaa Chie Kie Yan Taai Kaa Chie Keej Yan ?Een gezond leven! San T'haj Kien Hôong San T'aj Kien HôongSan T'aj Kien HôongHeb je al gegeten? Hek Fen Mm Tseng? 吃飯唔曾? Vader Teh PaaPaa/Lo TauMoeder Naai NaaiMaa/Lomo
IPA Nederlands / hanzi Weitouhua alfabethttps://web.archive.org/web/20150701164520/http://www.hkilang.org/NEW_WEB/page/dictionary Weitouhua IPA Hongkong-Kantonees IPA Hongkong-Kantonees Hongkong-Hakka 1 yäk2 [jɐk] [jɐt] yät1 yik5 2 yi6 [ji:] [ji:] yi6 ngi5 3 sam1 [sa:m] [sa:m] sam1 of sam3 sam1 4 si1 [si:] [sej] sei3 si4 5 ng1 [m̩] [m̩] ng5 ng3 6 luk6 [lʊk] [lʊk] luk6 luk5 7 cäk2 [tsʰɐk] [tsʰɐt] cät1 cit5 8 bæk2 [bæk] [ba:t] bat3 bat5 9 gäu2 [kɐu] [kɐu] gäu2 giu3 10 säp6 [sɐp] [sɐp] säp6 sip6 20/廿 ye6 [jɛ] [ja:] ya6 ngip6 30/卅 sa1 [sa:] [sa:] sa1 sap5 100/佰 bæk2 [bæk] [bak] bak3 bak5 1000/千 cing1 [tsʰi:ŋ [tsʰi:n cin1 cien2 10.000/萬 mæng6 [mæŋ] [ma:n] man6 man4 100.000.000/億 yäk2 jɐk [jɪk] yik1 yi4
Externe link Digitaal woordenboek van Association for Conservation of Hong Kong Indigenous Languages met het Waitau-dialect
Categorie:Hongkong Categorie:Guangdong Categorie:Shenzhen Categorie:Kantonees dialect Categorie:Bedreigde taal