Up (2009)

Up is een Amerikaanse computeranimatiefilm uit 2009, geproduceerd door Pixar Animation Studios en gedistribueerd door Walt Disney Pictures. Het is de tiende lange speelfilm van Pixar. De regie is in handen van Pete Docter. De film debuteerde als eerste animatiefilm ooit op de opening van het Filmfestival van Cannes.

De stemmen in de film werden verzorgd door Ed Asner, Christopher Plummer, Bob Peterson en Jordan Nagai.

Verhaal

Carl Fredricksen is een verlegen achtjarige jongen, die op een dag Ellie, een nogal excentriek meisje ontmoet. Hij ontdekt dat ze beiden interesse hebben voor de avonturen van hun held, de beroemde ontdekkingsreiziger Charles Muntz. Ellie maakt bekend dat ze haar huis graag zou willen verhuizen naar de Paradijswaterval in Zuid-Amerika, en laat Carl beloven dat hij dit ooit voor haar zal doen.

De twee worden uiteindelijk verliefd, trouwen, en worden samen oud in het huis waar ze elkaar voor het eerst ontmoetten. Ze verdienen de kost, respectievelijk als ballonnenverkoper en dierentuinopzichter. Ze hadden plannen om een kind te krijgen en ze hadden al een kamer tot babykamer omgebouwd. De dokter meldde echter dat Ellie onvruchtbaar bleek. Ellie was zwaar teleurgesteld. Ze wilden in een glazen fles een spaarpot maken voor hun droomreis. Door ongelukken moesten ze die spaarpot opofferen om herstellingen te kunnen betalen. Daardoor moeten ze hun reis naar de Paradijswaterval steeds uitstellen. Wanneer ze eindelijk de financiering rond hebben, zijn ze al oud en sterft Ellie. Carl blijft eenzaam achter en raakt verbitterd. Terwijl de jaren voorbijgaan, wordt de wijk rondom Carls huis volgebouwd met nieuwbouw. Carl weigert te verhuizen naar een bejaardentehuis, totdat de rechter hem hiertoe dwingt. Carl wil echter eerst zijn belofte aan Ellie nakomen en beraamt een plan om dit voor elkaar te krijgen. Hij maakt duizenden heliumballonnen vast aan zijn huis, waarmee hij het van de grond kan krijgen en het verandert in een luchtschip.

left|thumb|250px|Poppen van Carl en Russel op het filmfestival van Venetië in 2009Russell, een jonge scout, was eerder aan de deur geweest om Carl zijn diensten aan te bieden, om zo een insigne voor het verlenen van diensten aan ouderen te behalen. Carl had hem er toen op uit gestuurd om een snip te vangen waar hij zogenaamd last van had, om zo even van Russell af te zijn. Bij het opstijgen van het huis was hij onder de veranda naar de snip aan het zoeken, en hij klopt nu aan. Carl moet hem nu wel binnenlaten en verder meenemen.

Terwijl Carl slaapt, navigeert Russell het huis met zijn gps-navigator tot dicht bij de Paradijswaterval. Hij laat hem enthousiast aan Carl zien, die inmiddels wakker is, maar laat hem uit het raam vallen. Ze landen en zien dat ze naar de andere kant van de tepui(tafelberg) moeten. Nadat ze voor het dalen wat ballonnen hadden losgemaakt kunnen ze niet meer opstijgen, maar nog wel over de tepui lopen, het zwevende huis achter zich aan trekkend. Tijdens de tocht vindt Russell een kleurrijke tropische loopvogel, die hij Kevin noemt. Ook ontmoeten ze Dug, een hond die een speciale halsband om heeft waardoor hij kan praten. Vervolgens komen ze veel agressievere honden tegen die hen dwingen mee te komen.

De eigenaar van de honden blijkt Carls jeugdidool Charles Muntz te zijn, die al jaren in Zuid-Amerika in een luchtschip verblijft om een bepaalde vogelsoort te zoeken: de soort waar Kevin toe behoort. Hij wil de vogel vinden om aan te tonen dat ze bestaan, na eerst door zijn collega’s in de wetenschap beschuldigd te zijn geweest van fraude: hij zou zelf een namaakskelet in elkaar hebben gezet. Eerst worden Carl en Russell gastvrij ontvangen, maar nadat duidelijk is dat ze Kevin gezien hebben, blijkt dat Muntz over lijken gaat als ze hem zullen hinderen de vogel gevangen te nemen. Daarom vertrekken Carl en Russell gauw, waarna Muntz de achtervolging inzet met zijn honden. De twee kunnen aan Muntz ontkomen, maar Kevin raakt gewond.

Muntz spoort Carl en Russell al snel weer op dankzij een zender in Dugs halsband. Hij steekt Carls huis in brand, waardoor Carl is afgeleid en Muntz Kevin kan vangen. Carl kan de brand blussen en het huis veilig aan de grond zetten, pal naast de Paradijswaterval. Daarmee heeft hij zijn belofte aan Ellie waargemaakt. Russell is boos op Carl dat hij Muntz niet heeft belet Kevin gevangen te nemen, en gaat in zijn eentje achter Muntz aan. Carl, die zijn belofte aan Ellie heeft waargemaakt en door oude aantekeningen van haar wordt aangemoedigd om nu een nieuw avontuur te beginnen, laat allerlei huisraad achter, waardoor zijn huis weer kan opstijgen, en vertrekt om Russell te gaan helpen.

Russell en Carl dringen het luchtschip van Muntz binnen, waarna een gevecht losbreekt. Muntz valt uiteindelijk van het luchtschip en ze laten Kevin vrij. Het huis zweeft weg, daarom gaan Carl en Russell terug naar de VS in Muntz' luchtschip. Ze nemen de honden mee, die nu onder leiding staan van Dug. Carl gebruikt het luchtschip vervolgens als woning. Hij woont de scoutceremonie bij en speldt Russell als insigne de kroonkurk op die hij zelf ooit als insigne van Ellie heeft gekregen. Hij besluit weer volop van het leven te gaan genieten, daar dat precies is wat Ellie ook zou hebben gewild. Zijn huis is geland op de plek die hij Ellie had beloofd: bij de Paradijswaterval.

Personages

Carl Fredricksen Een 78-jarige ballonverkoper die in een oud huis woont, op een plek waar een nieuwe woonwijk moet komen. Carls vrouw Ellie is gestorven en nu is hij alleen. Na een pijnlijk misverstand moet hij naar het bejaardentehuis. Zodra de mannen van het bejaardentehuis hem komen ophalen heeft hij echter duizenden ballonnen aan zijn huis vastgebonden en gaat het huis de lucht in. Hij wil naar de Paradijsrots, de plek waar zijn held Charles Muntz ook naartoe is gegaan. Tijdens de reis ontmoet hij een padvinder genaamd Russell. Door alle honden van Charles Muntz wordt Carl "de man die naar pruimen ruikt" genoemd. Russell Een 8-jarige drukke en optimistische padvinder die bij Carl aan de deur komt en vraagt of hij hem ergens mee kan helpen. Russell is een padvinder van Groep 54. Carl geeft om hem weg te lokken hem de opdracht om een lokvogel te vangen. Later als Carl in de lucht is, komt hij terug. Russell mag in Carls huis naar binnen. Hij ontmoet ook een grote lokvogel genaamd Kevin en een pratende hond genaamd Dug, die hij graag als huisdier wil hebben, hoewel Carl in eerste instantie niks moeten hebben van Dug en Kevin. Door alle honden van Charles Muntz (behalve Dug) wordt hij "de kleine postbode" genoemd. Dug Een naïeve Golden Retriever die Kevin van zijn baas moet vangen. Dug heeft een halsband waarmee hij kan praten en hij haat eekhoorns. Als Carl, Russell en Kevin hem vinden wil hij Kevin vangen en naar zijn baas genaamd Charles Muntz brengen. In tegenstelling tot de andere honden van Charles Muntz probeert Dug Kevin niet te vangen met geweld en is hij heel aardig. Later wil hij Kevin niet vangen en worden Alpha en de andere honden Dugs grootste vijanden. Naarmate de climax van de film heeft hij de leiding over de honden. Kevin Een enorm grote loopvogel die dicht bij de Paradijsrots leeft en, in tegenstelling tot andere vogels, dol is op chocolade. Charles Muntz wil haar vangen en stuurt dus zijn honden op haar af. Russell wil haar als huisdier hebben, Carl vindt dit eerst niet goed, maar later krijgt ook hij een band met Kevin. Als Kevin kleintjes krijgt blijkt zij een vrouwtjesvogel te zijn (in tegenstelling tot wat eerst gedacht werd). Charles F. Muntz Een ontdekkingsreiziger die Kevin wil vangen om te bewijzen dat haar soort echt bestaat. Hij geeft zijn honden de opdracht om dit te doen. Tot Carls verbazing en vreugde ziet Carl hem als ze op weg zijn naar de Paradijsrots. Vroeger waren Carl en Ellie zijn grootste fans, maar tijdens zijn reis richting de Paradijsrots blijkt dat Charles een gestoorde man is geworden en onder meer andere reizigers heeft gedood. Als Charles Kevin ziet en Carl weigert de vogel aan hem over te dragen, worden de twee mannen grote vijanden. Alpha Een dobermann die net als zijn vijand Dug een halsband heeft die kan praten en een hekel heeft aan eekhoorns. Hij heeft de leiding van de pratende honden tot Muntz verslagen is. Zijn halsband was stuk, totdat Muntz hem weer maakte. Maar op het einde komt hij vast te zitten en is zijn halsband weer stuk. Normaal gesproken komt er een diepe stem uit zijn halsband, maar als deze kapotgaat krijgt Alpha juist een heel hoge stem. Beta Een rottweiler die ook een halsband heeft waarmee hij kan praten en een hekel heeft aan eekhoorns. Hij wordt vaak gezien met Alpha en Gamma. Gamma Een wit-bruine buldog die net als alle andere honden een halsband heeft waarmee hij kan praten en eekhoorns haat. Hij wordt vaak met Beta en Alpha gezien. Epsilon Een hond van Muntz die al het eten maakt. Omdat hij geen zichtbare halsband draagt, is het onbekend of hij kan praten. Hij is herkenbaar aan de koksmuts die hij draagt. Ellie Fredricksen Zij was in het verleden Carls vrouw. Maar sinds zij dood is gegaan aan borstkanker is Carl alleen. Ze had een Avonturenboek waar al haar foto's in staan. Haar droom was om naar de Paradijsrots te gaan, maar zij heeft dit niet meegemaakt. Als ze in het ziekenhuis ligt en Carl haar het Avonturenboek terug geeft, maakt ze het af. Carl ontdekt dit later. Broeder George Een bruine man die samen met AJ naar Carls huis gaat om Carl naar het bejaardentehuis te brengen. Broeder AJ Een besnorde man die samen met George naar Carls huis om Carl naar het bejaardentehuis te brengen.

Rolverdeling Personage* Engelse versie Nederlandse versie Vlaamse versieCarl FredricksenEd AsnerFrits LambrechtsArnold WillemsRussellJordan NagaiJary BeekhuizenSam de GraefCharles MuntzChristopher PlummerRients GratamaHerbert FlackDugBob PetersonThijs van AkenChris DusauchoitBetaDelroy LindoSander de HeerIvan PecnikGammaJerome RanftBas KeijzerGunther LesageAlphaBob PetersonLouis van BeekJohan HeldenberghOmegaJosh CooleyFlorus van RooijenJan HessensYoung Ellie (Jonge Ellie)Elizabeth DocterAnna DavidsonHannah De GraefYoung Carl (Jonge Carl)Jeremy LearyWiet de BruijnLuca TesoroNewsreel Announcer (Presentator Filmjournaal en nieuwslezer)David KayeOlaf WijnantsFrank Van ErumPolice Officer Edith (Agente Edith)Mickie McGowanHilde de MildtTine DenijsConstruction Foreman Tom (Voorman Tom)John RatzenbergerBas KeijzerJohan HeldenberghConstruction Worker Steve (Bouwvakker Steve)Danny MannReinder van der NaaltVincent BalNurse AJ (Broeder AJ/Verpleger AJ)Jess HarnellSander de HeerFrank Van ErumNurse George (Broeder George/Verpleger George)Donald FulliloveFlorus van RooijenGunther LesageCampmaster Strauch (Kampleider Strauch)Pete DocterFlorus van RooijenGunther Lesage De Nederlandse regie werd geregisseerd door Hilde de Mildt en de vertaling door Hanneke van Bogget.

Bonusfilms Dug's Speciale Missie Plaatselijk Bewolkt

Achtergrond Productie left|thumb|De hoofdpersoon, Carl, is deels gebaseerd op Spencer Tracy. Het idee voor een vliegend huis kwam van regisseur Pete Docter, die erover fantaseerde als hij volgens eigen zeggen wilde ontsnappen aan zijn hectische leven. In 2004 werd al begonnen met het scenario voor de film. Acteur en schrijver Thomas McCarthy hielp Docter en Bob Peterson met het verhaal vorm te geven. Docter kwam eveneens met het idee om van de hoofdpersoon een oude man te maken.

Volgens Docter toonde de film zijn vriendschap met Disneyveteranen Frank Thomas, Ollie Johnston en Joe Grant (die allemaal stierven voor de uitkomst van de film. De film is aan hen opgedragen.) Grant gaf het scenario zijn goedkeuring alvorens in 2005 te sterven. Volgens Docter spoorde Grant hem aan tot de scène waarin Carl rouwt om zijn overleden vrouw, daar dit de film wat meer emotionele waarde zou geven.