Jan Tabak was eeuwenlang de naam voor een horecagelegenheid die ook 'Sandbergen' genoemd werd. Ze stond net buiten de Nederlandse vestingstad Naarden. De naam is afkomstig van de eerste eigenaar, Jan Toeback (1640-1701), ook wel Jan Toebacxsman, geboren als Jan Jacobszoon. Deze exploiteerde oorspronkelijk een drankwinkel in Bussum. Het is niet bekend waarom hij de naam Tabak kreeg.
Het logement bevond zich sinds 1687 bij de Utrechtse Poort van Naarden, aan de route naar Hamburg. In 1813, bij het beleg van Naarden, ging het in vlammen op.Buitenplaatsen in Nederland; Zandbergen bij Naarden. Gearchiveerd op 5 juni 2023. In 1826 verrees een boerderij annex herberg op buitenplaats Zandbergen aan de Amersfoortsestraatweg die ook Jan Tabak werd genoemd. Dit gebouw werd in 1981 afgebroken voor de bouw van een Golden Tulip hotel, sinds 2002 hotel 'Bussum Jan Tabak' van de Spaanse NH Hotel Group.
Wetenswaardigheid Een bushalte van de Nederlandsche Buurtspoorweg-Maatschappij (NBM) had de naam Jan Tabak. Alhoewel de halte was gelegen aan de Amersfoortsestraatweg was de naam van de halte Jan Tabak en niet Amersfoortsestraatweg wat ook in het dienstregelingboekje en op de haltepaal vermeld stond.
Spreekwoord De naam Jan Tabak komt voor in het spreekwoord: "Hij behoort tot de familie van Jan Tabak". (Hij vertoeft gaarne lang, onder het bedaard rooken van zijn pijpje: telkens zal hij nog eens twaalf blaadjes stoppen.)Dbnl, Nederlandsche taal. Gearchiveerd op 10 augustus 2022.Van Dale's groot woordenboek der Nederlandsche taal (1914)
Categorie:Bijnaam Categorie:Nederlands ondernemer Categorie:Persoon in de Nederlanden in de 17e eeuw Categorie:Voormalig bouwwerk in Noord-Holland Categorie:Geschiedenis van Gooise Meren