thumb|Honda Asimo; een humanoïde robot. miniatuur|Filosoof en psycholoog Pim Haselager (Radboud Universiteit) over humanoïde robots - Universiteit van Nederland Een humanoïde robot is een machine die een lichaamsvorm heeft die lijkt op die van een mens, in tegenstelling tot andersvormige machines, bijvoorbeeld industrierobots of de robothond AIBO.
Mensvormige robots worden de laatste jaren voornamelijk in Japan ontwikkeld. Een van de bekendste robots is Honda's ASIMO, die in 2000 aan het publiek werd gepresenteerd en zelfstandig kan lopen, rennen en traplopen, hoewel dat laatste nog weleens mis gaat. Een humanoïde robot heeft dus dezelfde basisvorm als een mens, maar is meestal wel duidelijk herkenbaar als een robot.
Een androïde robot is een humanoïde robot, die ontworpen is om zoveel mogelijk het menselijk lichaam te benaderen. Soms wordt de term gynoïde gebruikt om een robot met een vrouwelijk uiterlijk aan te duiden.
Cyborgs zijn machines met organische onderdelen, of mensen met kunstmatige implantaten. In het verleden werden cyborgs ook wel bionische mensen genoemd.
Toepassingen Medisch en onderzoek Mensachtige robots zijn een waardevolle hulpbron in de wereld van de geneeskunde en biotechnologie, maar ook in andere onderzoeksgebieden zoals de biomechanica en de cognitieve wetenschap. Er worden humanoïde robots gebruikt om complexe protheses te ontwikkelen voor mensen met fysieke beperkingen, zoals ontbrekende ledematen. Zo is de WABIAN-2 is een nieuwe medische humanoïde robot die is ontwikkeld om patiënten te helpen bij de revalidatie van hun onderste ledematen.
Hoewel het oorspronkelijke doel van humanoïde onderzoek was om betere orthesen en prothesen voor mensen te ontwikkelen, werd er kennis tussen beide disciplines uitgewisseld. Enkele voorbeelden zijn gemotoriseerde beenprothesen voor mensen met neuromusculaire beperkingen, enkel-voetorthesen, biologisch realistische beenprothesen en onderarmprothesen.
Mensachtige robots kunnen worden gebruikt als proefpersonen voor de oefening en ontwikkeling van gepersonaliseerde zorghulpmiddelen, waarbij ze in wezen fungeren als robotverpleegkundigen voor bijvoorbeeld ouderen. Humanoïden zijn ook geschikt voor sommige procedureel georiënteerde beroepen, zoals receptionisten en productiemedewerkers in de auto-industrie. In essentie zouden humanoïden, omdat ze gereedschap kunnen gebruiken en apparatuur en voertuigen kunnen bedienen die ontworpen zijn voor de menselijke vorm, theoretisch elke taak kunnen uitvoeren die een mens kan, zolang ze maar over de juiste software beschikken. De complexiteit hiervan is echter enorm.
Vermaak miniatuur| Mensachtige robots in een geënsceneerde bokswedstrijd tijdens een robotica-tentoonstelling. Mensachtige robots komen al lange tijd voor in entertainment en fictie, van mythologische figuren zoals Prometheus tot mechanische personages in vroege automaten en sciencefictionfilms. In moderne themaparken worden humanoïde machines veelvuldig gebruikt als geavanceerde animatronics die menselijke bewegingen, gezichtsuitdrukkingen en spraak nabootsen. Onderzoekers bij Walt Disney Imagineering hebben "stuntronics" ontwikkeld, vrij vliegende humanoïde stuntdubbelgangers die met behulp van ingebouwde sensoren en besturing luchtacrobatische toeren en poses uitvoeren tijdens live shows, waardoor personages (bijvoorbeeld superhelden) stunts kunnen uitvoeren die gevaarlijk zouden zijn voor menselijke artiesten.
Behalve in themaparken duiken humanoïde robots steeds vaker op bij live sportevenementen en -wedstrijden. In 2025 zond het Chinese robotica-bedrijf Unitree live uit wat het presenteerde als het eerste bokstoernooi tussen humanoïde robots, waaraan vier G1-robots deelnamen. De wedstrijd combineerde afstandsbediening met korte autonome sequenties.
In hetzelfde jaar organiseerde Peking de eerste Wereldspelen voor Humanoïde Robots, waar meer dan 500 robots van 280 teams deelnamen aan evenementen zoals voetbal, hardlopen en boksen en waar ze tijdens de openingsceremonie gechoreografeerde routines uitvoerden, waaronder hiphop en vechtsporten. Ook demonstratiewedstrijden en toernooien met humanoïde robotvoetbalteams zijn gepromoot als proefprojecten voor toekomstige multisport-robotevenementen. Tijdens de openingsceremonie van de Aziatische Strandspelen van 2026 in Sanya, China, traden humanoïde robots zelfs op als dansers.
Humanoïde robots worden ook ingezet als artiesten in concerten en televisieprogramma's. Op het VOYAGEX-muziekfestival van 2025 in Changchun verscheen de humanoïde Adam van PNDbotics op het podium als keytarspeler tijdens een live bandoptreden. Eerder dat jaar werd tijdens een Chinees lentefestivalgala een gechoreografeerde act opgevoerd waarin zestien Unitree H1-humanoïde robots dansten naast menselijke artiesten, gepresenteerd als een demonstratie van de vooruitgang op het gebied van humanoïde robotica.
In juli 2026 introduceerde EngineAI Ultimate Robot Knock-out Legend (URKL), een professionele gevechtscompetitie voor humanoïde robots van menselijke grootte, met een prijzenpot van 1,4 miljoen dollar en een tien kilogram zware, puur gouden riem voor de kampioen. De competitie stelde gestandaardiseerde EngineAI T800-robots ter beschikking aan alle deelnemende teams. Deze teams streden door algoritmes en strategieën te ontwikkelen waarmee hun robot de tegenstanders kon verslaan.
Tijdens de openingswedstrijden gaf een T800 een tornado-trap die resulteerde in het onthoofden van een tegenstander. Volgens Zhao Tongyang, CEO van EngineAI, was de competitie niet alleen bedoeld voor vermaak, aangezien de gegevens van de wedstrijden worden gebruikt om de toekomstige generatie humanoïden voor commerciële en industriële toepassingen verder te ontwikkelen en te verbeteren.
In de onafhankelijke documentairefilm Plug & Pray uit 2010 komen verschillende humanoïde robots en hun mogelijke toepassingen in het dagelijks leven aan bod, waaronder dienst- en gezelschapsrollen.
Demonstratief miniatuur| De Ameca-generatie 1, afgebeeld in het laboratorium van Engineered Arts. Hoewel veel praktische toepassingen voor humanoïde robots nog niet zijn onderzocht, is hun primaire gebruik het demonstreren van opkomende technologieën. Moderne voorbeelden van humanoïde robots, zoals de Honda Asimo, worden aan het publiek getoond om nieuwe technologische vooruitgang op het gebied van motorische vaardigheden, zoals lopen, klimmen en het bespelen van een instrument, te demonstreren. Er zijn andere humanoïde robots ontwikkeld voor huishoudelijke doeleinden, maar die blinken slechts uit in specifieke vaardigheden en zijn verre van autonoom. Mensachtige robots, met name die met algoritmes voor kunstmatige intelligentie (AI), zouden nuttig kunnen zijn voor toekomstige gevaarlijke en/of verre ruimtemissies, zonder dat ze na afloop van de missie hoeven terug te keren naar de aarde .
Sciencefiction De term robot werd voor het eerst gebruikt in 1920 door de Tsjechische schrijver Karel Čapek in zijn toneelstuk R.U.R. (Rossums Universele Robots). In Fritz Langs film Metropolis uit 1927 komt de door actrice Brigitte Helm gespeelde robot Maria voor en vanaf de jaren 40 schreef Isaac Asimov vele robotverhalen. Hij bedacht ook de De drie wetten van de robotica. Vanaf de jaren 60 kwamen robots regelmatig voor in films en televisieseries als Doctor Who, Star Trek en Star Wars.
Bekende bestaande robots Leonardo da Vinci's robot (1495) Eric (1928) WABOT-1 (1967) Honda E-serie (1986) ASIMO (2000) Actroid (2003) Nao (2006) Robonaut 2 (2010), een robot die door NASA naar het internationale ruimtestation gestuurd werd. REEM (2010) Sophia (2016) Fyodor (2019), een Russische robot die naar het ruimtestation gelanceerd werd.
Bekende robots in sciencefiction
Humanoïde robots Humanoïde Uit Vanaf Medium (Film, Televisie, Computerspel, Strip, Boek)Maria Metropolis 1927 FGort The Day the Earth Stood Still 1951 FC-3PO Star Wars 1977 F, T, C, S, BCylons Battlestar Galactica 1978 F, TAutobots Transformers 1984 F, T, C, SDecepticons Transformers 1984 F, T, C, SDot Matrix Spaceballs 1987 FJanperson Tokusou Robo Janperson 1993 F, TMenselijke Replicators & Asurans. Stargate SG-1 & Stargate Atlantis1997, TNS-5 I, Robot 2004 F
Androïde robots Androïde Uit Vanaf Medium (Film, Televisie, Computerspel, Strip, Boek)Astroboy Astroboy 1963 T, SRed Tornado Justice League 1968 SUltron De Vergelders 1968 SVision De Vergelders 1968 SAsh Alien 1979 FIlia Star Trek 1979 FReplicants Blade Runner 1982 FHegora Yoko Tsuno 1983 SAigis & Metis Shin Megami Tensei: Persona 3 2007 CLabrys Persona 4 Arena 2012 CT-600 The Terminator 1984 FBishop Aliens 1986 FCherry 2000 Cherry 2000 1987 FMega Man Mega Man 1987 F, T, CData Star Trek 1987 F, T, C, S, BAndroid 19 Dragon Ball Z 1990 TT-1000 Terminator 2: Judgment Day 1991 FStell Barr Oblivion 1994 FSilicates Space: Above and Beyond 1995 TFembots Austin Powers 1997 FOmega Doom Omega Doom 1997 FAndrew Martin Bicentennial Man 1999 FDavid Swinton Artificial Intelligence: A.I. 2001 FT-X Terminator 3: Rise of the Machines 2003 FAurora Ash Dracula 3000 2004 TLenore Serenity 2005 FMack Hartford Power Rangers: Operation Overdrive 2007 TConnor Detroit: Become Human 2018 CKara Detroit: Become Human 2018 CMarkus Detroit: Become Human 2018 C
Cyborgs Cyborg Uit Vanaf Medium (Film, Televisie, Computerspel, Strip, Boek)Metallo Superman 1959 SCyberman Doctor Who 1966 TKamen Rider Kamen Rider 1971 T, SSteve Austin Man van Zes Miljoen 1973 TDarth Vader Star Wars 1977 F, T, C, S, BSteel All-Star Squadron 1978 SCyborg Teen Titans 1980 SLobot Star Wars 1980 FInspector Gadget Inspector Gadget 1983 F, TLady Deathstrike X-Men 1983 F, SVera Webster Superman III 1983 FDr. Baxter Stockman Teenage Mutant Ninja Turtles 1984 T, ST-800 The Terminator 1984 FQuintessons Transformers 1984 F, T, C, SRoboCop RoboCop 1987 F, T, CBorg Star Trek 1989 F, T, C, S, BJiban Kidou Keiji Jiban 1989 F, TFrieza Dragon Ball Z 1990 TUniSols Universal Soldier 1992 F, TFulgore Killer Instinct 1994 CGraft Phantom 2040 1994 CBatô Ghost in the Shell 1995 F, TMajoor Motoko Kusanagi Ghost in the Shell 1995 F, TFurio Power Rangers: Lost Galaxy 1999 TJohn-117 Halo-serie 2001 CCommander Shepard Mass Effect 2 2010 CRaiden Metal Gear Rising: Revengeance 2010 CGeneraal Grievous Star Wars 2003 F, T, S, CStrogg Quake 4 2004 C
Zie ook Robotica Robot Androïde Cyborg
Categorie:Robot Categorie:Sciencefiction