Dit is een (onvolledige) lijst van muziek die werd gecomponeerd voor gebruik binnen de vrijmetselarij, bijvoorbeeld bij open loges, rouwplechtigheden, logefeesten of tafelloges.

De lijst bevat uitsluitend werken die door academische of primaire bronnen zijn gedocumenteerd als specifiek voor maçonniek gebruik gecomponeerd of samengesteld. Werken waarvan de maçonnieke attributie onzeker of onverifieerbaar is, zijn niet opgenomen.

18e eeuw

Wolfgang Amadeus Mozart Mozart werd op 14 december 1784 aangenomen in de Weense loge Zur Wohltätigkeit en componeerde meerdere werken specifiek voor logegebruik.

Lobegesang auf die feierliche Johannisloge (O heiliges Band der Freundschaft), KV 148 (1772; gecomponeerd vóór Mozarts inwijding, vermoedelijk in opdracht van de Münchense loge Zur Behutsamkeit) Dir, Seele des Weltalls, KV 429 – cantate voor twee tenoren, bas, vijf blazers, vier strijkers en b.c. (1785) Adagio voor twee bassethoorns en fagot, KV 410 in F groot (ca. 1785; instrumentale rituaalmuziek) Adagio voor twee klarinetten en drie bassethoorns, KV 411 (ca. 1785; instrumentale rituaalmuziek) Lied zur Gesellenreise, KV 468 (1785) Die Maurerfreude, KV 471 – cantate voor tenor, mannenkoor, vijf blazers en vier strijkers (1785) Maurerische Trauermusik, KV 477 (KV 479a) (1785) Zerfließet heut', geliebte Brüder (Zur Eröffnung der Freimaurerloge), KV 483 – lied voor koor en orgel (1785) Ihr unsre neuen Leiter (Zum Schluß der Freimaurerloge), KV 484 – lied voor koor en orgel (1786) Kleine Freimaurerkantate (Laut verkünde unsre Freude), KV 623 – cantate voor twee tenoren, bas, vijf blazers en vier strijkers (1791)

Ludwig van Beethoven Beethoven was geen gedocumenteerd vrijmetselaar, maar componeerde muziek die aantoonbaar voor logegebruik werd geschreven of gebruikt. Zijn vriend en logebroeder Franz Gerhard Wegeler voorzag Der freie Mann van een maçonnieke tekst.

Der freie Mann / Maurerfragen, WoO 117 (1792/1808; maçonnieke tekst Was ist des Maurers Ziel? door Wegeler, 1806) Opferlied, WoO 126 (1798; tekst: Friedrich von Matthisson; maçonniek getint gedicht dat in loges werd gebruikt)

Luigi Cherubini Cherubini was vanaf 1784 lid van de Parijse loge Saint-Jean de Palestine. In 1786 componeerde hij voor de Loge Olympique de cantate Amphion, ou l'Alliance de la Musique à la Maçonnerie, op een tekst die aan Mirabeau wordt toegeschreven. Het werk beleefde zijn eerste moderne uitvoering in 2012.

Amphion, ou l'Alliance de la Musique à la Maçonnerie (cantate voor de Loge Olympique, Parijs, 1786)

François Philidor Philidor, tevens vermaard schaker, componeerde maçonnieke vocale werken, waaronder:

Carmen Saeculare (oratorium op tekst van Horatius)

Jacques-Christophe Naudot Naudot, fluitist en componist, stelde in 1737 het eerste Franse maçonnieke liedboek samen. Het bevatte negen chansons met muziek van zijn hand, aangevuld met teksten van anderen.

Chansons des Francs-Maçons (chansonnier, Parijs, 1737)

Ignaz Pleyel Pleyel was vrijmetselaar en zijn melodie uit Strijkkwartet op. 7 (1791) werd onder de naam Pleyel's Hymn standaard onderdeel van de ceremonie van de derde graad in de Angelsaksische vrijmetselarij.

Pleyel's Hymn (melodie uit Strijkkwartet op. 7, 1791; tekst door David Vinton, 1816)

Johann Gottlieb Naumann Naumann componeerde maçonnieke muziek, waaronder een werk getiteld Die Kette (De Ketting).

Die Kette (La Chaîne d'Union)

François-Joseph Gossec Gossec wordt in de Franse maçonnieke muziekhistoriografie vermeld als componist die voor logegebruik schreef.

François Giroust Giroust was supérintendant van de Chapelle royale te Versailles en lid van de loge Le Patriotisme te Parijs. In 1784 schreef hij op verzoek van zijn loge een volledig maçonniek rouwritueel op tekst van de dichter en Voorzittend Meester Félix Nogaret. Het werk geldt als het enige in de muziekgeschiedenis dat een volledige maçonnieke rouwplechtigheid op muziek zet; de meeste overige maçonnieke composities van Giroust zijn verloren gegaan.

Rituel maçonnique funèbre (Le Déluge) (1784)

Traditionele logeliederen (Angelsaksisch) De vroegste Engelstalige logeliederen zijn opgenomen in de Constituties van Anderson (1723). De teksten worden doorgaans aan Anderson of zijn medewerkers toegeschreven.

The Enter'd 'Prentices Song The Fellow-Craft's Song The Master's Song The Warden's Song

19e eeuw

François-Adrien Boïeldieu Boïeldieu was lid en erelid van de loge Les Amis réunis te Sint-Petersburg, waarvoor hij hymnen en cantates componeerde tijdens zijn verblijf in Rusland (1803–1811).

Hymnen en cantates voor de loge Les Amis réunis, Sint-Petersburg (ca. 1803–1811; specifieke titels niet gedocumenteerd)

Robert Burns Burns werd in 1781 aangenomen in de loge St. David te Tarbolton en was later Gedeputeerd Meester van de loge St. James Kilwinning te Mauchline.

The Farewell. To the Brethren of St. James's Lodge, Tarbolton (1786) Masonic Song (Then fill up a bumper, 1782)

Louis Spohr Spohr werd in 1807 geïnitieerd. Zijn werkatalogus bevat een aparte categorie maçonnieke koorwerken.

Der Kompaß (WoO 89, ca. 1807) Freuet euch, Brüder (WoO 147, 1807) Auf, Brüder des Bandes (WoO 148, 1807)

Johann Nepomuk Hummel Hummel componeerde samenzangen op maçonnieke teksten van zijn logebroeder Johann Wolfgang von Goethe.

Zwischengesang (Laßt fahren hin das Allzuflüchtige), tekst: Goethe (1825)

Albert Lortzing Lortzing was lid van de loges Zur Beständigkeit und Eintracht (Aken) en Balduin zur Linde en Den Drei Palmen (beide Leipzig) en componeerde een vrijmetselaarscantate.

Vrijmetselaarscantate (titel niet gedocumenteerd)

Joos Verschuere Reynvaan Verschuere Reynvaan was jurist, stadsorganist en klokkenist te Vlissingen en lid van de Loge L'Astre de l'Orient. Naast zijn musicologische hoofdwerk, het eerste Nederlandstalige muziekwoordenboek (Muzijkaal Kunst-Woordenboek, 1789–1795), componeerde hij meerdere werken specifiek voor logegebruik.

Gezangen der vrije metselaren (Vlissingen 1799, herdruk 1808) Gezangen, vertaald en gevolgd uit en naar de Lire maçonnique (Vlissingen 1801) Kannonade op alle de rangen en gelegenheden der Blaauwe Maçonnerye (manuscript, 81 bladzijden; niet gepubliceerd)

20e eeuw

Jean Sibelius Sibelius werd op 22 augustus 1922 aangenomen in de loge Suomi nr. 1 te Helsinki. Zijn maçonnieke rituaalmuziek werd gecreëerd op 12 januari 1927 en later herzien en uitgebreid; de definitieve versie verscheen in 1950.

Masonic Ritual Music, op. 113 (1926–1950):

Opening Hymn (Avaushymni) Thoughts be our Comfort Hymn Marche funèbre Ode to Fraternity (Veljesvirsi, 1946/1948)

Willem Pijper Pijper werd in 1938 aangenomen in de loge De Drie Kolommen te Rotterdam. Zijn Zes Adagio's zijn gecomponeerd als muzikale omlijsting van de leerlinginwijding.

Zes Adagio's (1940)

Categorie:Muzieklijsten *2