Het Mauritshuis in het Noord-Brabantse Willemstad is een rijksmonument uit de zeventiende eeuw. Lange tijd was het een militair hospitaal, een marechausseekazerne en, na restauratie, het stadhuis van Willemstad. Sinds 2021 herbergt het een bezoekerscentrum, een toeristisch informatiepunt en een erfgoedmuseum. De toegang is kosteloos.
Geschiedenis Prins Maurits, zoon van Willem van Oranje liet het pand in 1623 bouwen van "eigen gelden" om te gebruiken als buitenverblijf en jachtslot. Het kreeg de naam Prinsenhof. Bouwmeester was Willem Arentssen van Salen, een meester timmerman uit Den Haag. Het tweebeukige gebouw met trapgevels is opgetrokken in Hollandse renaissance stijl.
Na het overlijden van prins Maurits, in 1625, kwam het gebouw in handen van de gouverneur van Willemstad. Hij gebruikte het als woning.
Tijdens een aanval van het Franse leger in 1793 is het gebouw door een bombardement flink beschadigd geraakt. In 1808 werd het door de Franse bezetters al sterk verwaarloosde gebouw nog meer vernield door een zware storm. In 1823 is daarom de bovenste verdieping van de achterste beuk verwijderd. De benedenverdieping werd bedekt met een schuine kap. thumb|250px|Mauritshuis In de jaren 1827/28 werd het oude gouvernementsgebouw weer bewoonbaar gemaakt. Niet veel later werd er een militair hospitaal in gevestigd.
Van 1907 tot 1956 was het pand in gebruik als marechausseekazerne. Er woonden toen marechaussees met hun gezin. In de Eerste Wereldoorlog was er op de zolder een Rijkspostduivenstation gevestigd. Ook was een gedeelte van het Prinsenhof weer ingericht als hospitaal. Nadat de marechaussee vertrok is het gebouw nog bewoond geweest door drie gezinnen.
In 1967 is het pand door de gemeente Willemstad gekocht van het Rijk. Het is daarna grondig gerestaureerd. Bij de restauratie is ook het in 1823 afgebroken achterste gedeelte weer in originele staat gebracht. In 1973 is het gerestaureerde gebouw in gebruik genomen als stadhuis van de gemeente Willemstad. Sindsdien wordt het als eerbetoon aan prins Maurits het Mauritshuis genoemd. Bij de heropening was koningin Juliana aanwezig. Na de gemeentelijke herindeling van 1997 is het Mauritshuis niet langer in gebruik als gemeentehuis. Het wordt sindsdien gebruikt als museum. Na opnieuw een grondige verbouwing heropende het Mauritshuis in 2021 de deuren als bezoekerscentrum.
Gebruik thumb Sinds 2021 vormt het Mauritshuis een museum dat ook plaats biedt aan het bezoekerscentrum van de Stelling van Willemstad en de Zuiderwaterlinie. Verder is het Toeristisch informatiepunt Willemstad er gevestigd. In het museum is veel te vinden over de geschiedenis van Willemstad, de Stelling en de Zuiderwaterlinie. Bezoekers kunnen in de zogenaamde Canonkamer het verhaal van de militaire geschiedenis van Willemstad met audiovisuele middelen beleven. In andere ruimtes, zoals de voormalige Burgemeesterskamer, de Gouverneurskamer en de Raadzaal bevinden zich verschillende vaste collecties. Er zijn allerlei interactieve activiteiten, zoals het verdedigen van een vesting en een watersnoodkabinet. In de Oranjekamer van het museum bevindt zich een tijdelijke expositieruimte. De collectie wisselt regelmatig aan de hand van thema's die passen bij vestingstad Willemstad en de ommelanden.
Op de bovenste verdieping bevindt zich Erfgoedmuseum De Heemkundezolder van de lokale heemkundekring De Willemstad. Het vroegere leven van in de vesting en in de Ruigenhilse polder wordt er belicht. Er is een grote collectie heemkundige voorwerpen, oude foto's en kaarten.
Naast museum, bezoekerscentrum en toeristisch informatiepunt is het Mauritshuis trouwlocatie en zijn er ruimtes te reserveren voor vergaderingen.
Externe links Bezoekerscentrum Mauritshuis Heemkundekring de Willemstad
Categorie:Kasteel in Noord-Brabant Categorie:Bouwwerk in Moerdijk Categorie:Rijksmonument in Moerdijk Categorie:Willemstad (Noord-Brabant) Categorie:Museum in Noord-Brabant