De Soenda-nevelpanter of Soendalandpanter (Neofelis diardi) is een katachtige die leeft in de bossen op de Soenda-eilanden. Het is samen met de nevelpanter (Neofelis nebulosa) het Zuidoost-Aziatische vasteland de enige soort van het geslacht Neofelis.
Kenmerken De Soenda-nevelpanter heeft grotere donkere vlekken op zijn vacht dan de nevelpanter van het vasteland. Dit dier kan tot één meter groot worden en zijn dikke staart ook. Ze wegen ongeveer rond de dertig kilogram en kunnen zeer goed in bomen klimmen. Ze hebben verhoudingsgewijs de grootste hoektanden van alle katachtigen en zijn op een na de lenigste. De poten zijn naar verhouding kort en dik. Een Soenda-nevelpanter krijgt per worp één tot vijf jongen.
Taxonomie Voorheen werden de nevelpanters in de literatuur ook wel in het geslacht Panthera geplaatst in plaats van Neofelis. Gebaseerd op onderzoek van de IUCN/SSC Cat Specialist Group, gepubliceerd in januari 2017, zijn de eerdere geslachttermologiën komen te vervallen en worden de nevelpanters als het geslacht Neofelis met twee soorten beschouwd.
Fylogenie De soort op de Soenda-eilanden zou zich ruim één miljoen jaar geleden afgesplitst hebben van de nevelpanter (Neofelis nebulosa) van het Zuidoost-Aziatische vasteland.
Binnen de Soenda-nevelpanter (Neofelis diardi) (G. Cuvier, 1823) kunnen twee ondersoorten onderscheiden worden op basis van DNA en morfologie:
spp. borneensis (Wilting, Christiansen, Kitchener, Kemp, Ambu & Fickel, 2011) – Borneose nevelpanter – Borneo spp. diardi (G. Cuvier, 1823) – Sumatraanse nevelpanter – Sumatra en de Batoe-eilanden
De scheiding tussen de Soenda-nevelpanters zou tussen de 400.000 en 120.000 jaar geleden hebben plaatsgevonden, in het pleistoceen, toen de soort vanuit Borneo over landbruggen naar Sumatra en de Batoe-eilanden trok. Toen de zeespiegel steeg, werden de groepen fysiek van elkaar gescheiden en groeiden ze vervolgens uiteen.
Bescherming en bedreiging De Soenda-nevelpanter wordt tegen internationale handel beschermd in CITES bijlage I en de EU-verordening wilde dierenhandel bijlage A.
De IUCN schatte in 2015 de totale wilde populatie op 4.500 Soenda-nevelpanters. De soort valt onder de categorie "kwetsbaar" op de Rode Lijst van de IUCN (2015). De Borneose (spp. borneensis) en Sumatraanse (spp. diardi) ondersoorten hebben beiden apart de status van "bedreigd" (2008).
Beeldgalerij
Categorie:Katachtige Categorie:IUCN-status kwetsbaar