thumb|Een van de vele varianten van het kinderliedje 'Klein, klein kleutertje', zoals opgetekend in Van Vlotens Nederlandsche baker- en kinderrijmen (uitgave van 1874). De Liederenbank bevat 91 varianten van dit liedcomplex.Klein klein kleutertje wat doe je in mijn hof, op liederenbank.nl. Gearchiveerd op 17 augustus 2023. Slot van deze variant: 'Mamaatje die zal kijven Papaatje die zal slaan! Klein, klein kleutertje Wil uit mijn hofjen gaan.' thumb|Andere variant, in tekst en melodie, van hetzelfde kinderliedje; oudste vindplaats van deze tekst in Goeverneurs Kinderdeuntjes en wiegeliedjes (ca. 1875). Slot van deze variant: 'Ach, mijn lieve mamaatje Zeg het niet tegen papaatje Ik zal zoet naar school toe gaan En de bloemetjes laten staan'. Klein, klein kleutertje is een traditioneel, anoniem overgeleverd kinderliedje.
Oudste vindplaatsen van het liedje De oudste bron in de Nederlandse Liederenbank van het Meertens Instituut is het tijdschrift Wodana (Gent, 1843). In het tijdschrift worden twee varianten van het liedje gegeven: 'Klein, klein kleuterken, / Wat doedegy in mynen hof?' en 'Klein, klein kleutergat, / Wat doet gy in den hof?'Tekstnorm: Klein klein kleutertje wat doe je in mijn hof, Nederlandse Liederenbank, Meertens Instituut.
Het oudste liedboek dat dit liedje heeft opgenomen, is Oude Vlaemsche liederen, samengesteld door J.F. Willems (1848). De tekst gaat daar als volgt:Klein, klein kleuterken, in: Oude Vlaemsche liederen, samengesteld door J.F. Willems (1848).
Klein, klein kleuterken! Wat doede gy in mijnen hof? Gy plukt er al de bloemkens af, Gy maekt het al te grof. Mamaken die zal kijven, Papaken die zal slaen; Klein, klein kleuterken, Maek u maer gauw van daen.
Florimond van Duyse geeft in Het oude Nederlandsche lied (1905) bij dit liedje als toelichting: "Kleuter = vroolijk kindje, wordt afgeleid van kleuteren = ratelaar, geraasmaker". Van Duyse geeft verschillende varianten van de tekst, waaronder 'Kleen, kleen kreukelzetje, / wat doet gy in dat hof?' en 'Kleen, kleen kloterspaan, / wat doet j' hier in mijn hof?'Klein, klein kleuterken, in: F. van Duyse, Het oude Nederlandsche lied (deel 2, 1905).
De melodie van deze versie komt niet overeen met de melodie van het huidige liedje.
Ouderdom liedje Dat de oudste vindplaatsen teruggaan in de negentiende eeuw, wil niet zeggen dat het liedje uit deze periode stamt. Sinds halverwege de negentiende eeuw werden er, onder invloed van de Romantiek, veel volksliedjes verzameld en uitgegeven. Het liedje kan echter ouder zijn en in de mondelinge overlevering lange tijd zijn doorgegeven, voordat het voor het eerst werd opgetekend.
Nederlandse tekst Volksliedjes kennen, door hun mondelijke overlevering, vaak vele (regionale en/of tijdgebonden) varianten in zowel tekst als melodie. De huidige tekst van het liedje gaat gewoonlijk als volgt.
Klein, klein kleutertje Wat doe je in mijn hof? Je plukt er alle bloempjes af En maakt het veel te grof. Ach/O, mijn lieve mamaatje Zeg het niet tegen papaatje Ik zal zoet naar school toe gaan En de bloempjes/bloemetjes laten staan.
In de laatste vier regels wordt niet langer de kleuter aangesproken, maar antwoordt de kleuter op de aanmerking.
Vlaanderen De versie zoals ze in Vlaanderen bekend geworden is, door het programma van Tante Terry, staat dichter bij die oudere versie:
Klein klein kleutertje, Wat doe je in mijn hof? Je plukt er alle bloempjes af En maakt het veel te grof Mamaatje die zal kijven Papaatje die zal slaan Klein klein kleutertje Ga hier maar gauw vandaan
Doordat de normen in verband met opvoeding met de jaren zijn veranderd, is deze versie waarin vader slaat, minder voor de hand liggend geworden om te zingen.
Duitse versie Zowel Willems als Van Duyse vermelden in hun liedboek ook oudere, Duitstalige varianten, waaronder het Nederduitse:
Puthöneken, Puthöneken, wat deist in unsen Går'n? Du plückst uns all de Blömkens aff, du måkst er all to groff. Mamaken de wärd kiewen, Papaken de wärd schlån; Puthöneken, Puthöneken, wat deist in unsen Går'n?
Puthöneken is een Nederduits woord waarmee een hoentje wordt geroepen. Van Duyse vermeldt het jaartal 1807 als datering voor deze versie.
In populaire cultuur In Den Haag werd een peuterspeelzaal van de Stichting "Klein, Klein Kleutertje" naar het liedje vernoemd. Terry Van Ginderen presenteerde samen met haar pratende eekhoorn 'Kraakje Pluimstaart' van 1961 tot 1979 een kinderprogramma genaamd: "Klein, klein kleutertje op de BRT.Versie van het liedje gebracht door Tante Terry; YouTube. Gearchiveerd op 3 december 2020. Kris De Bruyne zong in 1968 een Dylan-achtige versie van Klein Klein Kleuterke op het Skifflefestival van Hove. Daar werd hij ontdekt door Wannes Van de Velde.Biografie Kris De Bruyne; Het Belgisch Pop & Rock Archief. Gearchiveerd op 4 juni 2023. Hans Teeuwen maakte er een hilarisch-dramatische versie van in zijn zaalshow "Industry of Love" (2004). Hierbij wordt hij agressief over de aanwezigheid van de kleuter in zijn tuin en valt in een depressie.Fragment van Industry of Love van Hans Teeuwen; DailyMotion (film) In 2004 nam Kamagurka het lied op voor het Kapitein Winokio-project, op de plaat "Kapitein Winokio zag een beer".Kamagurka - Klein klein kleutertje; Kapitein Winokio Zag Eén Beer
Categorie:Kinderlied