miniatuur|Officieel portret in koningsmantel bij zijn inauguratie tot de troon op 30 april 2013 in de Nieuwe Kerk
Willem-Alexander Claus George Ferdinand, koning der Nederlanden, Prins van Oranje-Nassau, jonkheer van Amsberg (Utrecht, 27 april 1967) is sinds 30 april 2013 Koning der Nederlanden. Hij is het oudste kind uit het huwelijk van Beatrix, prinses der Nederlanden, en Claus, prins der Nederlanden, jonkheer van Amsberg. Zijn roepnaam is Alex(ander).
Biografie
Geboorte en doop Kroonprinses Beatrix werd in de avond van 25 april 1967 opgenomen in het Academisch Ziekenhuis Utrecht. Twee dagen later kwam prins Willem-Alexander ter wereld. Op vijf plaatsen in het koninkrijk werden naar traditie 101 saluutschoten afgevuurd. Bij zijn geboorte was hij tweede in lijn voor de troonopvolging. Prins Claus deed op 2 mei de geboorteaangifte in het stadhuis van Utrecht.
Willem-Alexanders volledige voornamen zijn: Willem-Alexander, Willem is traditioneel de eerste naam van een Oranje-troonopvolger. Prins Claus verklaarde bij de geboorteaangifte dat hij en zijn echtgenote Alexander een leuke naam vonden. Er zou geen historische betekenis zijn. Saillant detail is dat het de eerste twee namen zijn van de indertijd laatste Nederlandse koning, Willem III. Bij hem ontbreekt echter de verbindingsstreep. Ook waren het de namen van de twee laatste prinsen van Oranje op dat moment, zonen van Willem III. Claus, naar zijn vader George Ferdinand, naar Ferdinand von Bismarck-Schönhausen, Claus' beste vriend, die tevens getuige was bij zijn huwelijk"Wij noemen hem Alexander", de Volkskrant, 3 mei 1967
Als roepnaam gaven zijn ouders hem de naam Alexander."Wij noemen hem Alexander", Algemeen Dagblad, 3 mei 1967 Officiële vernoemingen, zoals straten, gebouwen en schepen, dienden echter de benaming Willem-Alexander te bevatten, zo gaf de Rijksvoorlichtingsdienst aan op de dag van de geboorteaangifte.
Op 2 september 1967 werd hij gedoopt als lid van de Nederlandse Hervormde Kerk. De doopdienst vond plaats in de Grote of Sint Jacobskerk in Den Haag en werd geleid door 'hofpredikant' dominee Henk Kater. De peetouders en doopgetuigen van de prins waren zijn grootvader prins Bernhard van Lippe-Biesterfeld, zijn grootmoeder Gösta Freiin von dem Bussche-Haddenhausen, prinses (later koningin) Margrethe van Denemarken, Ferdinand Graf von Bismarck-Schönhausen en de voormalige minister-president Jelle Zijlstra. Renée Elisabeth Bradbrooke Smith-Röell (1938), een vriendin van Beatrix, is eveneens een peetouder. Bij de doop werd de laatste vertegenwoordigd door haar grootmoeder Marie Adèle Erneste del Court van Krimpen-van Loon (1891–1983).Zes peten bij de doop van prins Willem-Alexander, Leeuwarder Courant, 19 augustus 1967Peten voor prinsenkind, De Tijd, 28 augustus 1967De doopouders van prins Willem-Alexander, De Telegraaf, 26 augustus 1967
Jeugd miniatuur|Prins Willem-Alexander (achter stuur) met zijn ouders en twee jongere broers (1985) Willem-Alexander woonde in zijn jeugd in Kasteel Drakensteyn in Lage Vuursche, gemeente Baarn. Hij ging er naar de Nieuwe Baarnsche School en later naar Het Baarnsch Lyceum. Toen Beatrix in 1980 koningin werd, kreeg haar oudste zoon automatisch de titel Prins van Oranje.
Tijdens zijn jeugd mochten Willem-Alexander en zijn broers niet of nauwelijks televisiekijken. Hun ouders vonden het slecht voor de ogen. Om die reden groeide hij op met alleen naar de radio te luisteren, voornamelijk naar de Nederlandse publieke zender Hilversum 3; de popzender.Interview met koning Willem-Alexander, NPO1, 26 april 2017 thumb|Prins Willem-Alexander als luitenant-ter-zee der derde klasse in 1986
In 1981 verhuisde het gezin naar Paleis Huis ten Bosch in Den Haag. De middelbare school vervolgde hij aldaar bij het Vrijzinnig-Christelijk Lyceum. Pas toen mocht hij thuis televisiekijken. Aangezien hij als puber niet goed overweg kon met zijn ouders − zijn vader kampte met een depressie, zijn moeder had het druk met haar koningschap − vervolgde hij op eigen verzoek in september 1983 zijn opleiding aan het Atlantic College in Llantwit Major, in Wales. Hij verbleef hier op een internaat met leerlingen van 68 nationaliteiten.
Toen de prins de leeftijd van achttien jaar bereikte, werd hem zitting verleend in de Raad van State, het hoogste adviescollege van de Nederlandse regering. Sindsdien heeft hij ook recht op een toelage uit de staatskas. In juli 1985 behaalde hij op zijn school in Wales een International Baccalaureate. De cijferlijst werd niet bekendgemaakt.Kroonprins geslaagd, Het Vrije Volk, 17 juli 1985
Zijn militaire dienstplicht vervulde hij van augustus 1985 tot januari 1987 bij de Koninklijke Marine, onder meer aan boord van Hr. Ms. Tromp en Hr. Ms. Abraham Crijnssen. Hij kreeg een op hem toegesneden opleiding.Jos Hagers, Kroonprins Willem-Alexander krijgt een aangepaste militaire opleiding, De Telegraaf, 19 juli 1985
Daarna studeerde hij vanaf augustus 1987 geschiedenis aan de Rijksuniversiteit Leiden, waar ook zijn moeder en zijn grootmoeder hadden gestudeerd. Tijdens zijn studententijd was de prins lid van de Leidse Studenten Vereniging Minerva. Zijn studentenhuis, dat hij met drie huisgenoten deelde, stond aan het Rapenburg 116. In zijn studententijd kreeg hij van de Nederlandse media de bijnaam 'Prins Pils', wegens het enthousiasme waarmee hij zich in het studentenleven stortte, dat bekendstaat om overvloedig drankgebruik.
In april 1990 werd hij benoemd tot adjudant van zijn moeder in buitengewone dienst. De benoeming ging in op zijn 23ste verjaardag. Tegelijkertijd werd hij bevorderd tot luitenant-ter-zee van speciale diensten der tweede klasse oudste categorie, van de Koninklijke Marine Reserve."Personalia", NRC Handelsblad, 19 april 1990
In 1993 behaalde Willem-Alexander zijn doctoraalexamen geschiedenis; zijn afstudeerscriptie ging over de Nederlandse reactie op het besluit van Frankrijk om binnen de NAVO een 'status aparte' in te nemen. De scriptie is door Willem-Alexander niet openbaar gemaakt en de Universiteitsbibliotheek Leiden nam destijds nimmer afstudeerscripties op in de openbare collectie.Henk Wesseling; Over de Prins regeert het geleuter, de Volkskrant, 26 februari 2010
Voorbereiding op het koningschap Na het behalen van zijn bul begon zijn voorbereiding op het koningschap. Willem-Alexander volgde meerdere cursussen bij de Koninklijke Landmacht. Tegelijkertijd begon hij zich meer in het openbare leven te profileren. Hij vervulde representatieve taken bij officiële evenementen en legde officiële bezoeken af aan gemeenten, provincies en maatschappelijke instellingen.
Jaarlijks verscheen hij als kroonprins ongeveer 110 keer bij officiële gelegenheden. Sitting down with Dutch royals prince Willem-Alexander and princess Máxima, Vanity Fair, 29 september 2009 Na zijn stage bij de luchtmacht hield de prins zich aanvankelijk bezig met de rechterlijke macht, het binnenlands bestuur en vanaf 1997 met het Nederlandse bedrijfsleven. Daarnaast specialiseerde hij zich in het waterbeheer, een onderwerp dat zijn vader hem aan de hand deed. Hij volgde hier voor colleges bij het IHE Delft Institute for Water Education in Delft onder leiding van professor d'Angremond. Hij zette zijn kennis onder meer in bij zijn bezoek aan Marokko in november 2005.
Vliegbrevet Na zijn studie in Wales behaalde Willem-Alexander zijn eerste vliegbrevet. Hij vervolgde zijn opleiding bij de KLM Flight Academy. Sinds halverwege jaren negentig is hij twee keer per maand gastvlieger bij KLM Cityhopper. Op die manier komt hij aan de minimale eis van 150 vlieguren per jaar om zijn vliegbrevet te mogen behouden. Eerder vloog hij als gastvlieger bij Martinair. Onder meer vloog hij met de Fokker 70 en de Fokker F27 Friendship.Wouter de Winther, 'Problemen neem je niet mee naar boven', De Telegraaf, 16 mei 2017Lisa van der Velden, Koning verruilt Fokker voor Boeing, maar blijft nietsvermoedende passagiers vliegen, de Volkskrant, 16 mei 2017 Tijdens het staatsbezoek aan Australië in 2016 vloog Willem-Alexander met het regeringstoestel, de PH-KBX, ook een Fokker 70. Als piloot deed hij vrijwilligerswerk voor de African Medical Research and Education Foundation en Kenya Wildlife Service in 1989, respectievelijk 1991. In 2017 werd bekend dat Willem-Alexander zich ging omscholen tot piloot op een Boeing 737.'King Willem-Alexander flies regular flights for KLM, retrains to fly a Boeing 737', Dutchnews.nl, 17 mei 2017
Sport thumb|Willem-Alexander met zijn gezin op de Olympische Zomerspelen 2012 bij het aanmoedigen van Ellen van Dijk.
In 1986 reed hij onder de schuilnaam W.A. van Buren de Elfstedentocht uit. Zijn kleding, een Playboy-broek en een Marlboro-jack, veroorzaakte in de media enige opschudding, omdat hij met de opzichtige logo's in feite reclame maakte. In 1992 liep hij met onder meer oud-wielrenner Gerrie Knetemann de marathon van New York uit.
Het gedrag van Willem-Alexander tijdens de Olympische Spelen van 1996 in Atlanta veroorzaakte opnieuw opschudding. Zo zong hij vanaf de tribune Wat zijn de Yanken stil mee en bestormde hij enthousiast in korte broek het hockeyveld, nadat de dames brons gewonnen hadden om vervolgens uitbundig "mee te hossen". De krant NRC Handelsblad noemde het gedrag "een kroonprins onwaardig". In een opiniepeiling gaf ruim 80% van de Nederlanders aan het gedrag van de prins te waarderen.
IOC In 1998 werd Willem-Alexander lid van het Internationaal Olympisch Comité (IOC). Met de kroonprins was bij zijn aanstelling door het kabinet afgesproken dat hij zich binnen het IOC niet met politiek zou bezighouden en zich daarom zou onthouden van stemmingen die politiek gevoelig lagen. Tevens werd vastgelegd dat hij zijn IOC-functie zou neerleggen op het moment dat hij koning werd. Aanvankelijk was de Nederlandse politiek niet onverdeeld enthousiast over zijn lidmaatschap bij een door corruptie en schandalen geplaagde organisatie. Binnen het IOC heeft hij zich vooral ingezet voor het stimuleren van sport in Afrika. Willem-Alexander is een warm pleitbezorger voor het houden van de Olympische Zomerspelen in Nederland.
Vlak voordat hij koning werd, legde hij zijn taken als IOC-lid neer. Statutair betekende dit dat zijn ontslag bij de sessie van 6 tot en met 8 september 2013 in Buenos Aires goedgekeurd moest worden. Het ging vervolgens eind 2013 in. Willem-Alexander werd op 8 september in Buenos Aires tijdens de 125ste IOC-sessie benoemd tot erelid en ontving uit handen van IOC-voorzitter Jacques Rogge de Olympische Orde in goud.Koning Willem-Alexander benoemd tot erelid IOC, NRC Handelsblad, 8 september 2013
"Een beetje dom" Op 7 maart 2001 verwees Willem-Alexander tijdens een persontmoeting in New York naar een ingezonden brief in de Argentijnse krant La Nación. Kort daarvoor was de publicatie van een boek over de voormalige Argentijnse dictator Jorge Videla aangekondigd. De schrijvers hadden in de Nederlandse krant NRC Handelsblad aangegeven dat volgens hen de vader van Máxima (met wie hij toen al een affectieve relatie onderhield) een coördinerende rol had gespeeld bij het voorbereiden van de staatsgreep die het dictatoriale regime van Videla aan de macht bracht.Reinoud Roscam Abbing; 'Ook Jorge Zorreguieta was een couppleger', NRC Handelsblad, 2 maart 2001 Het boek was gebaseerd op interviews. Willem-Alexander gaf aan dat de interviews nooit hadden plaatsgevonden en verwees naar de brief waarin dat zou staan. Hij suggereerde dat het schrijven afkomstig was uit een betrouwbare bron, hoewel hij tegelijkertijd aangaf niet te weten wie de brief geschreven had. Kort daarna bevestigde hij tegenover de tv-camera's van de NOS dat hij achter zijn woorden stond.Willem-Alexander verwijst pers naar open bron, NOS, 7 maart 2001, (zie 'Ik wijs gewoon op een open bron')